-
1. Vaders Rozen: Wole Soyinka
2 januari 2000 (1 uur en 19 minuten)
Interview met Wole Soyinka, Nigeriaans schrijver. In een vliegtuig naar Atlanta geeft Wim Kayzer een inleiding op zijn ontmoeting met Soyinka. Daarin komt onder andere aan de orde: het actief zijn van Soyinka in het Nigeriaanse verzet en het als gevolg hiervan voortdurend op de vlucht moeten zijn voor de doodseskader van de Nigeriaanse junta. Na deze introductie vindt het eigenlijke interview plaats in een zaaltje met Afrikaanse kunst in het Michael C. Carlos Museum van de Emory University in Atlanta.
-
2. De Thuiskomst: Roger Scruton
9 januari 2000 (1 uur en 33 minuten)
Interview met Roger Scruton, Brits filosoof (in zijn woonboerderij gelegen nabij Brinkworth in Wiltshire, Engeland, en tijdens de voorbereidingen voor een vossenjacht in de omgeving). Scruton vertelt over de schoonheid van een vossenjacht, omdat het de mens dichter bij de natuur brengt, het begrip troost en de noodzaak van religie/godsgevoel voor het kunnen ervaren van troost.
-
3. Alleen op de Berg: Jane Goodall
16 januari 2000 (1 uur en 20 minuten)
Interview met Jane Goodall, Brits schrijfster en ethologe (in een studio). Goodall vertrok als 23-jarige naar Afrika en heeft zich sindsdien beziggehouden met het bestuderen van een groep in het wild levende chimpansees in Gombe cq het Gombe Stream National Park in Tanzania. Goodall vertelt over natuur, het regenwoud als troost, liefde, de dood van haar man, leven na dit leven, verdriet, eenzaamheid, mystiek, verzoening, vervoering, vreedzaamheid, chimpansees, telepathie, levensdoelen, schoonheid, spirituele evolutie, God, hoop, doodsbesef, angst, humor en honden.
-
4. De Code van Pasternak: George Steiner
23 januari 2000 (1 uur en 20 minuten)
Interview met George Steiner, Brits literatuurcriticus en schrijver (in zijn woonhuis in Cambridge, Groot-Brittanië). Steiner vertelt over schoonheid, troost, angst, verwondering, herinnering, zijn fotografisch geheugen en het uitsterven van de collectieve herinnering: het gegeven dat lezers verwijzingen in de literatuur niet meer herkennen. Steiner leest in dit verband een fragment voor uit Ernest Hemingway's 'Fiesta: The sun also rises'. Hij vertelt verder onder andere over Chinese wijsheid naar aanleiding van het opgraven en herbegraven van terracotta-beelden uit graven in Szetsjwan in China, de code van Pasternak, het werk van Sören Kierkegaard en Martin Heidegger, de ontelbaarheid/schoonheid van het detail, het schilderij 'De lezende filosoof' van Jean-Baptiste Siméon Chardin, verliefdheid, liefde en vriendschap, zijn hartstocht voor kunst, literatuur, muziek, filosofie, de liefde voor dieren, medemenselijkheid, zelfkennis, Franz Schubert, de duistere kant van het leven en wreedheden, zoals die zijn begaan in de Tweede Wereldoorlog.
-
5. Het Einde van de Dertiende: Vladimir Ashkenazy
30 januari 2000 (1 uur en 27 minuten)
Interview met Vladimir Ashkenazy, Russisch pianist en dirigent (in de grote repetitiezaal van het Deutsches Symphonie-Orchester in het gebouw van de Sender Freies Berlin aan de Masurenallee in Berlijn). Ashkenzay zit achter een piano en vertelt over schoonheid, troost, liefde en hoop. Hij heeft een aantal muziekstukken gekozen als voorbeelden van schoonheid en troost, waarvan hij delen aan de piano speelt.
-
6. Thor, Newton, Einstein: Steven Weinberg
6 februari 2000 (1 uur en 14 minuten)
Interview met Steven Weinberg, Amerikaans theoretisch natuurkundige (in zijn werkkamer van de University of Texas in Austin, Texas). Weinberg vertelt over de ontmythologisering van de wereld en de troost voor dit gemis die te vinden is in de schoonheid van natuurkundige theorieën. Hij vergelijkt de schoonheid van de wetten van de natuurkunde (onder andere de relativiteitstheorie van Albert Einstein) met perfectie in kunstuitingen als de muziek van Johann Sebastian Bach. Ook wordt aandacht besteed aan symmetrische principes, de onoplosbaarheid van de vraag "waarom?" en de huidige trend om van wetenschap iets magisch te maken. Weinberg legt uit waarom hij deze trend afkeurt. Verder komt aan bod Weinbergs mening dat religie een mythe is die zal verdwijnen.
-
7. Schuld: Martha Nussbaum
13 februari 2000 (1 uur en 25 minuten)
Interview met Martha Nussbaum (in haar appartement in Chicago, gelegen aan het Lake Michigan, nabij het Harold Washington Park). Nussbaum vertelt over wat filosofie voor haar inhoudt, het boek dat zij aan het schrijven is over de menselijke emoties, de poging tot verzoening met haar moeder dmv dit boek, haar jeugd, de band die zij had met haar vader, haar moeder die aan de drank raakte en het huwelijk en de scheiding van haar ouders.
-
8. Je Bent Er en Je Bent Er Niet: Karel Appel
20 februari 2000 (57 minuten)
Interview met Karel Appel, Nederlands kunstschilder. Appel heeft speciaal voor het interview acht van zijn doeken geselecteerd als symbolen van schoonheid en troost. Appel vertelt over deze acht doeken, zijn manier van werken, zijn ateliers, het mengen van verschillende kleuren verf, de kleur rood, zijn geboorteplaats Amsterdam, zijn jeugd, het 's avonds op straat zwerven door grote steden, het intens geraakt zijn door voorwerpen of gebeurtenissen, het werk van Rembrandt en Van Gogh en de dood van zijn vrouw. Daarnaast leest hij op verzoek van Kayzer één van zijn gedichten voor over Amsterdam (uit zijn gedichtenbundel 'Ode aan het rood').
-
9. Het Grootste Raadsel Is Niet het Heelal: Edward Witten
27 februari 2000 (1 uur en 29 minuten)
Interview met Edward Witten, Amerikaans theoretisch natuurkundige (in een kamer in het Institute for Advanced Study in Princeton, New Jersey). Witten vertelt over het oplossen van natuurkundige raadsels, de ontwikkelingen in zijn vakgebied, geluk, religie, scepticisme, de Oerknal, kwantummechanica, de relativiteitstheorie, de snaartheorie en de concepten ruimte en tijd.
-
10. Lieve Moeder: Elizabeth Loftus
5 maart 2000 (1 uur en 13 minuten)
Interview met Elizabeth Loftus, Amerikaans psychologe (in haar woonhuis in Seattle, uitkijkend over Union Bay, een baai in het Lake Washington). Het interview wordt voorafgegaan door het verhaal van een echtpaar dat bij Loftus in therapie is. Zij vertellen over hun dochter die haar vader (ten onrechte) beschuldigd heeft van seksueel misbruik. Het echtpaar heeft hulp gezocht bij Loftus, omdat zij zich gespecialiseerd heeft op het gebied van de beïnvloeding van herinneringen op het geheugen, ook wel de invloed van suggestie (door therapeuten) op het geheugen.
-
11. Toen Mijn Vader Nog Groot Was: Rutger Kopland
12 maart 2000 (1 uur en 14 minuten)
Interview met Rutger Kopland, Nederlands dichter (pseudoniem van Rudy van den Hoofdakker, psychiater) (in zijn tuinhuisje/werkkamer in Glimmen, gelegen aan de spoorlijn Assen - Groningen). Kopland vertelt over zijn dochters, zijn jeugd, geluk, volwassenheid versus het jeugdig perspectief, zijn grootouders, gezondheid, zijn hartproblemen/infarct, de emotionele lading en intensiteit van herinneringen, melancholie, verheerlijking van de kindertijd, heimwee, poëzie, de ervaring van troost en schoonheid, eindigheid, (doods)angst, zijn moeder en vader en hun dood, ontroering en fascinatie. Kopland draagt gedurende het interview enkele van zijn gedichten voor.
-
12. Wat Doet Maria in de Grot: Gary Lynch
19 maart 2000 (1 uur en 29 minuten)
Interview met Gary Lynch (in een tot werkruimte verbouwde trailer naast de gebouwen van het Center for the Neurobiology of Learning and Memory van de University of California, Irvine, alsmede in het laboratorium van het centrum). Lynch vertelt over zijn ongelukkige jeugd, zin geven aan het leven, hoe een herinnering wordt vastgelegd in de hersenen, waarom hersenen oud worden, hoe hersencellen met elkaar communiceren, stervelijkheid, het verouderingsproces en het kwijtraken van jeugdherinneringen.
-
13. Johannes de Mythe: Stephen Jay Gould
26 maart 2000 (1 uur en 16 minuten)
Interview met Stephen Jay Gould, Amerikaans paleontoloog en evolutionair bioloog (in zijn werkkamer in het Museum of Comparative Zoology, onderdeel van het Harvard Museum of Natural History in Cambridge, Massachusetts, en in de Jordan Hall van het New England Conservatory in Boston). Gould vertelt over sport, honkbal, Joe DiMaggio, moderne helden en mythes, wetenschap, evolutie, de evolutietheorie, de mensheid, jeugdherinneringen, eeuwigheid en oneindigheid, schoonheid, regelmaat, kalenders, wetenschappelijke vragen en antwoorden, de landslak, biologische diversiteit, de dood, de 'Johannes Passion' van Johann Sebastian Bach, religie en muziek.
-
14. De Poëtica van het Album: Dubravka Ugrešić
2 april 2000 (1 uur en 02 minuten)
Interview met Dubravka Ugresic, Kroatisch schrijfster. Adhv van foto's en fragmenten uit haar boeken vertelt Ugresic over de rol van foto's en fotoalbums in haar leven (het gaat over persoonlijke foto's, niet over de foto als onderdeel van de beeldende kunst), waarom foto's haar ontroeren, over haar herinneringen aan foto's in haar kindertijd en de invloed van een foto van haar vader vlak na zijn dood.
-
15. Lelijke Oren: Simon Schama
9 april 2000 (1 uur en 33 minuten)
Interview met Simon Schama, Brits historicus (in een kamer van hotel The Ritz aan Piccadilly in Londen, uitkijkend op Green Park). Schama vertelt over de schoonheid van de geschiedenis die hij al als kind onderkende, zijn joodse achtergrond, de noodzaak van geschiedenis, omdat het een tegenwicht biedt tegen de gevaarlijke beperkingen van het heden en zijn poëtische benadering van de geschiedenis ipv het achterhalen van historische feiten. Schama gaat in op een passage uit zijn boek 'Landschap en herinnering' dat gaat over zijn reis door Polen, waar zijn familie uit verdreven is.
-
16. Ware Liefde Geeft Vertrouwen: Catherine Bott
16 april 2000 (1 uur)
Interview met Catherine Bott, Brits sopraan en vertolkster van middeleeuwse liederen en opera's (in de Grote Zaal van het Concertgebouw te Amsterdam). Bott vertelt over de akoestiek van de Grote Zaal, het troostend vermogen van muziek, haar grootouders en ouders, haar jeugd en schooltijd, haar gezondheid en opname in het ziekenhuis als kind, de Beatles, verlegenheid, dialecten, spraakles, geluk, het huiselijk leven, lezen, kinderboeken, onschuld, haar partner/relatie, de muzikaliteit van het stemgeluid, de Salzburger Festspiele, pianist Radu Lupu, Engelse 19e eeuwse gezangen, de begrafenis van een buurvrouw en troost en veiligheid.
-
17. Onschuld?: John M. Coetzee
23 april 2000 (1 uur en 19 minuten)
Interview met John Coetzee, Zuid-Afrikaans schrijver (in een hotelkamer in het centrum van Kaapstad en op Diaz Beach, Zuid-Afrika). Coetzee vertelt over de complexiteit en betekenis van schoonheid, esthetica, het huwelijk, het schrijverschap en de troost van het schrijven, Zuid-Afrika en de wreedheid van het Apartheid-systeem, het menselijk lijden, de troost die natuur biedt, zijn jeugd, perfectionisme, muziek, de flora en fauna van Diaz Beach, natuurbescherming, stilte, onschuld, ongemak, kunst, taal, zelfkennis, zijn voorstelling van de hemel, het hiernamaals en de dood. Coetzee leest in de hotelkamer voor uit eigen werk.
-
18. De Onbeantwoorde Vraag: Richard Dufallo
30 april 2000 (2 uur)
Richard Dufallo, Amerikaans dirigent, gaf voor 'Van de schoonheid en de troost' op 6 februari 2000 een concert getiteld 'Het concert van de schoonheid en de troost' in Muziekcentrum Vredenburg te Utrecht, uitgevoerd door het Radio Symfonie Orkest, mmv het Groot Omroepkoor en oa de solisten Thomas Randle, Jeni Bern en Birgit Remmert. Tussen de muziekfragmenten door besteedt Dufallo aandacht aan de vragen waarin schoonheid ligt en waar en hoe de mens troost vindt, het wezen van een kunstenaar en de componisten Charles Ives, Igor Stravinsky en Gustav Mahler.
-
19. Na de Dood van Sophia Loren?: Leon Lederman
7 mei 2000 (1 uur en 33 minuten)
Interview met Leon Lederman, Amerikaans experimenteel natuurkundige (in het hoofdgebouw van het Fermi Laboratorium bij Batavia, omgeving Chicago). Lederman vertelt over oa zijn gedrevenheid in zijn werk, Gauguin, Shakespeare, hoe hij zijn theorie kon bewijzen dat het heelal niet symmetrisch is, de kleurenspectrum-theorie van Niels Bohr, het begin van de kwantumtheorie, Carl Andersons ontdekking van het positieve elektron, zijn visualisatie van deeltjes, het feit dat niemand ooit een deeltje of een atoom heeft gezien, de nevelkamer, de theoretische zoektocht naar het begin van het heelal, zijn beeld van het heelal, de explosie waardoor de wereld is ontstaan, het belang van de disciplines van de astrofysica en de kosmologie binnen het onderzoek naar het ontstaan van het heelal.
-
20. Groeten uit Medemblik: Rudi Fuchs
14 mei 2000 (1 uur)
Interview met Rudi Fuchs, kunsthistoricus (in de werkkamer van zijn woonhuis). Fuchs laat diverse van door hem in de loop der jaren verzamelde ansichtkaarten zien en vertelt over de schoonheid en troost van ansichtkaarten. Ze stellen volgens hem de mens in staat de wereld te ordenen. Hij noemt de ansichtkaart de primitieve echo van kunstwerken en vertelt verder over de overeenkomsten tussen ansichtkaarten en kunst, Albrecht Dürer en Rembrandt en hun enscenering van schoonheid, Piet Mondriaan, abstracte kunst, de 'Victory Boogie Woogie' van Mondriaan en de schoonheid van dit werk, de troost die Fuchs zoekt in kunst oa na het overlijden van zijn goede vriend en beeldhouwer Donald Judd en de gave van kunstenaars om de wereld op een bepaalde manier te bezien.
-
21. Kijk Niet Om: Tatjana Tolstaja
21 mei 2000 (1 uur en 30 minuten)
Interview met Tatjana Tolstaja, Russisch schrijfster en kleindochter van Leo Tolstoj. Tolstaja vertelt over haar overleden vader, die natuurkundige was en waar ze ondanks zijn dood nog steeds contact mee heeft, wat zij van hem geleerd heeft, onder andere het stellen van goede vragen over het leven, het tonen van interesse in het leven, de politieke geschiedenis van Rusland, het menselijk lijden, de politiek van Lenin, waarom zij Rusland fascinerend vindt, verantwoordelijkheid nemen voor je eigen leven, waar zij troost in vindt, de universaliteit van ervaringen, wat zij verstaat onder harmonie, het bestaan van een opzichzelfstaande werkelijkheid, haar ervaring dat ze waarschijnlijk voor dit leven meerdere levens heeft gehad, het gevoel van onsterfelijkheid, haar bijna-dood-ervaring, haar geloof in God, een leven na de dood, de vrije wil versus het lot en het belang van humor en zelfspot bij het vinden van troost.
-
22. Freeman Dyson
28 mei 2000 (1 uur en 27 minuten)
Interview met Freeman Dyson, Brits/Amerikaans theoretisch natuurkundige (in de woonkamer van zijn huis in Princeton, New Jersey). Dyson vertelt over gammaflitsen (gamma-ray bursts), de geheimen van het heelal, zonsverduistering (volgens Dyson een voorbeeld van zuivere schoonheid), Stephen Hawking (ook theoretisch natuurkundige), het ontbreken van een wetenschappelijk begrip van schoonheid, de complexiteit van de hersenen en de vraag of dieren een gevoel voor schoonheid bezitten.
-
23. Andere Staten van Bewustzijn: Richard Rorty
4 juni 2000 (1 uur en 07 minuten)
Interview met Richard Rorty, Amerikaans filosoof (in een studio en in de natuur). Rorty vertelt over zijn herinneringen aan zijn kindertijd, het ontsnappen aan de "buitenwereld" door het lezen van boeken, zijn scholing, zijn behoefte om de chaotische wereld te ordenen, Plato, zijn inzicht dat filosofische systemen geen structuur noch schoonheid bieden, het doceren van filosofie als broodwinning en de term postmodernisme.
-
24. Schofterig Mannetje: Györgi Konrád
11 juni 2000 (1 uur en 14 minuten)
Interview met György Konrád, Hongaars schrijver (in een kamer van een grachtenpand staand aan de Zeedijk en uitkijkend op de Oudezijds Voorburgwal te Amsterdam). Konrád vertelt over zijn interpretatie van het begrip schoonheid, het menselijke verlangen naar eeuwigheid en de rol die geschiedschrijving daarin speelt, de reden waarom hij schrijft, herinneringen uit zijn jeugd, zijn oorlogservaringen waaronder zijn vlucht naar Boedapest op elfjarige leeftijd en zijn schuldgevoel daarover, de jodenvervolging, de grenzen aan de troost, het besef hoe vergankelijk het leven is en zijn raad om het leven niet te serieus te nemen.
-
25. Driewerf Australië: Germaine Greer
18 juni 2000 (1 uur en 33 minuten)
Germaine Greer, Australisch schrijfster, legt voor 'Van de schoonheid en de troost' met een camera haar geboorteland Australië vast, voor haar het enige antwoord op de vraag wat schoonheid en troost inhouden. Greer bezoekt haar zus Alida Jane Burke (botanicus) in West-Australië en praat met haar over het harde leven en klimaat in Australië, de ouderdom, onvruchtbaarheid en grote biodiversiteit van het land, bedreigde plantsoorten die onder andere door schimmelziekten en zoutafzettingen worden aangetast.
-
26. De Negende: Yehudi Menuhin
25 juni 2000 (1 uur en 32 minuten)
Interview met Yehudi Menuhin (in zijn woonhuis aan Chester Square in Londen en in een concertgebouw). Menuhin vertelt over het moment dat het nu vertegenwoordigt en met ons meebeweegt door de tijd, componisten die hem troost geven onder wie Ludwig van Beethoven, in het bijzonder zijn Negende symfonie, het gelukkigste moment in zijn leven, zijn bewondering voor de Russische danseres Anna Pavlova en de sterke gelijkenis van zijn tweede vrouw Diana met Pavlova.
-
27. De Samenkomst
9 juli 2000 (2 uur en 04 minuten)
Deze aflevering bestaat uit de samenkomst. Twintig van de geportretteerde gasten komen voor een avondvullende gedachtenwisseling bijeen in galerie De Zaaijer aan de Keizersgracht in Amsterdam, voorafgegaan door een bezoek aan de tentoonstelling 'Van de schoonheid en de troost' in het Stedelijk Museum te Amsterdam.
8,4 (10)
Niet beschikbaar op Netflix
Niet beschikbaar op Pathé Thuis
Niet beschikbaar op Videoland
Niet beschikbaar op Prime Video
Niet beschikbaar op Disney+
Niet beschikbaar op Google Play
Niet beschikbaar op Ziggo
Innovatieweg 20C
