Il Criminale (1962)

Keurig gedaan voor poster, Mac Hammer Fan...

Er bestaan er meerdere van : films van Baldi die vrijwel integraal spelen in een slaaptrein...al betreft het dan 2 verschillende Baldi's : de gekendere is Ferdinando wiens LRDVL ook gekender is dan deze van Marcello, een typische B regisseur die vooral pepla vervaardigde in die tijd. Ondanks de aanwezigheid van Palance is deze z- w prent tamelijk in de vergetelheid geraakt. Dat geldt overigens voor de meeste thriller all'italiana uit die pre- "giallo" tijd, toen crimefilms in die contreien sowieso schaars waren.

Geheel terecht is die vergetelheid niet, het betreft hier een redelijke productie die je noirish zou kunnen noemen, alleen al in dier voege dattie geheel des nachts speelt en we letterlijk en figuurlijk weinig lichtpuntjes kunnen bespeuren. Bovendien besloot Aldo Lado dat deze film goed genoeg was om grotendeels te rippen in zijn veel gekendere LUTDN. De parallellen zijn dan ook opzichtig : ook daar betrof het een slaaptrein op kerstavond, een bad guy die eerder zielig was en bourgeois salauds die de eigenlijke schurken blijken te zijn. Niet te vergeten dan nog het gekoketteer met sentimentaliteit, zij het hier nog zonder Demis Roussos ! Sceptici hoeven de figuur van Furneaux slechts met die van Meril te vergelijken om overtuigd te geraken van Lado's evidente ontleningen.

Verhaaltje is dus simpel: ex nazi en kampbeul Palance stapt in Rome op de laatste slaaptrein richting Milaan om tijdens kerst zijn lieve moedertje eens op te zoeken, wordt echter als fouterik ontmaskerd door medepassagier Checchi en geraakt in paniek. Het gevolg : een gijzeling, shootouts met de carabinieri en dergelijke bijbehorende hostage flick parafernalia.

Zoals ik al suggereerde wordt schurk Palance van booswicht langzaamaan een meelijwekkend figuur, en blijken de eigenlijke baddies gezocht te moeten worden onder het klootjesvolk dat de trein bevolkt, vooral dan het koppeltje Furneaux/ Fabrizi, hypocriete, egoistische en decadente schavuiten. Ook de moreel verontwaardigde Checchi komt onsympathiek over. De eigenlijke, onwaarschijnlijke working class hero blijkt tenslotte conducteur Randone te zijn, symbool van Humaniteit zowaar. Let u trouwens op de Bunueleske figuren van de Siciliaanse met haar kippen en het jazzensemble.

De cutting van Palance naar deze brave, nietsvermoedende medepassagiers in het begin is effectief, net als de noirish fotografie en de algehele troosteloze stemming. Minder is het acteerwerk van Palance, die zich op het eind weer eens te buiten mag gaan aan dronken rants en hilarische overacting.

De score van Rustichelli is spaarzaam, opvallend het nazimarsdeuntje bij de introductie van Palance in het begin.

Een vergeten meesterwerk is dit zeker niet, maar zijn vergetelheid lijkt me onterecht en vooral te danken aan het feit dattie nog in z- w is en vervaardigd door een niet goed aangeschreven regisseur . Bovendien ontbreekt een fatsoenlijke print vooralsnog, is op VHS te zien met Engelse dubs en via de gekende zijpaden met diezelfde dubs in matige kwaliteit. Jammer.

Trouwens : dit moet wel 63357753368 op het nachtfernsehen te zien zijn geweest, en door velen hier bekeken als "nachttrein naar Milaan " in de bioscoop. Waarom stemmen jullie niet ?