Courrier Sud (1937)

Er bestaan er meerdere van : verfilmingen van Saint- Exupery romans...hoewel vroegtijdig van ons heengegaan ( al weten we dat niet zeker, misschien klaverjast hij nu met Elvis, 2pac en Biggie...) heeft hij zelf kunnen medewerken aan enkele van die verfilmingen, waaronder deze van de bescheiden vakman Billon. Niet alleen als scenarist maar ook als voice- off die ons duidelijk maakt dat vliegen ooit een avontuur was en niet zo prozaïsch en comfortabel als tegenwoordig ( d.w.z. 1937 ! ).

Waarna een verhaal volgt van een type toen zo populair in Frankrijk en niet alleen daar : een lofzang op de pioniers van de luchtpost, ruige macho's die met gevaar voor eigen leven en daar lak aan hebbend de post van thuis bezorgden aan de koloniale bezetters in Afrika - dat met een goed geweten. Meer bepaald van Parijs naar Dakar via Casablanca.

Al even populair of nog meer helaas : het melodrama. Hier verzorgd door vleesgeworden camp Richard- Wilm ( die jullie ook kennen uit Yoshiwara...) en Holt, iets te oud voor haar rol misschien die sowieso ondankbaar is. Hun buitenechtelijke amour fou echter is natuurlijk gedoemd dankzij het Noodlot en een boze buitenwereld, hier vertegenwoordigd door schurk Vanel als hubby van Holt en natuurlijk een botte lul. Ook Baumer en Dorziat- nog maar eens als moeder- zijn onappetijtelijke figuren. Deze amour fou speelt niet in Afrika maar in Frankrijk, waar het appartementje van R-W met toenmalige avantgarde kunst en Afrikaanse sculpturen wel opvalt.

Die had hij dus uit het donkere continent gehaald en een deel van de film- denk ik- ook is opgenomen. Zag er althans zeer Saharaans uit en lijkt me onwaarschijnlijk dat ze dit in 37 zo konen evoceren in de studio's, let ook op die uitgestrekte vlakten waar we over vliegen. Neen, men is vermoedelijk even in Marokko of Algerije wezen schieten, toch een meerwaarde. Voor huidige kijkers is dit allemaal rassisties en fasjisties vrees ik, de koloniale overheersing wordt als vanzelfsprekend opgevat en de dienende rol van de zwartjes ook ( hoeveel man hebben we tot onze beschikking ? vraagt een witmens aan een ander . 3 "hommes "luidt het antwoord, d.w.z. 3 blanken en tientallen zwartjes die schijnbaar niet meetellen ! ) die dienen als kanonnenvoer voor de perfide local tribes.

Toch is deze film cultureel erg correct dankzij de medewerking van Robert Bresson, die niet alleen meeschreef aan het scenario maar ook de "decoupage technique "verzorgde volgens de credits. Die decoupage is idd. opmerkelijk voor die tijd en leidt tot een vorm van storytelling die nogal afwijkend is bij vlagen, elliptischer en scherper gemonteerd. Men denke aan het eind in Afrika, of de introductie van Vanel via een schot dat we horen. Dingen althans die me frappeerden , en er voor zorgen dat we hier minder last hebben van het "getelefoneerde " verloop van de intrige via flauwe editing, euvel bij zoveel films uit die tijd.

U kunt het allemaal zelf beoordelen dankzij de recent uitgekomen Franse DVD, dan wel de RIP met fansubs die onderhand wel klaar zal zijn.