Bara en Mor (1949)

In het begin lees je wat over de statare en ik verwachtte half een portret van deze noest werkende onderklasse, die nog het meest doen denken aan horigen- nee Zweden was bepaald geen liberale, egalitaire samenleving in die tijd.

De film gaat toch een andere kant op, de centrale figuur Rya-Rya blijkt een vrijgevochten vrouw die door de conservatieve, achterbakse, vuilbekkende, zuipende en over de hele linie nogal onaangename statere gemeenschap met argwaan en spot wordt behandeld. Ze doet wat van haar verwacht wordt -kinderen krijgen en werken- en wacht intussen nog wel op een ridder op een wit paard.

De film is van 1949, enkele jaren na afschaffing van het statare systeem, en het is op zich wel interessant dat deze feodale praktijken nog gewoon bestonden in de 20e eeuw, als film maakt het allemaal niet zo veel indruk. De protagoniste heeft wel een sterke uitstraling maar maakt ook merkwaardige besissingen, en hoewel er de nodige suggesties van misbruik en aanranding zijn ontbreekt het aan een spanningsboog- de dood van haar tweede kind door schuld van haar man waait zonder al te veel hoofdbrekens over, het spel van afstoting en aantrekking met haar ex-verloofde (een niet zo bijzonder rolletje van een nog jonge Max von Sydow) leidt nergens toe en haar ridder op het witte paard blijkt eigenlijk ook maar een nobody. Wist trouwens niet dat melken (dat de witte zweep wordt genoemd) zo'n beetje het laagste van het laagste werk was op het land maar ik ken koeien dan ook alleen van televisie

Uiteindelijk komt het neer op een gevalletje the system beats the individual. Een paar grote sprongen in de tijd doen de film trouwens geen goed.

Soms komt het zwart-wit van een film goed uit zoals in deze Zweedse film uit 1949 waarin het sociale, dramatische aspect hierdoor sterk wordt onderlijnd.

De best goede cinematografische waarde met goede beeldcomposities, scherpe close-up en zo vielen van in de beginne wel op.

Het verhaal is van het melodramatische type met wat Zweedse gedurfdheid voor zijn tijd er af en toe in doormengd.

Een film ook van standenonderscheid en minachting en respectloosheid voor wie op de onderste trap van de ladder staat: de houding van de landeigenaar en van de schooljuffrouw bij de inschrijving als sterk voorbeeld.

De act van hoofdrolrolspeelster Eva Dahlbeck viel wel op. 'k Vraag me af waarom ik onwillekeurig aan Willeke van Ammelrooy dacht.