Nuts! (2016)

Na succes op IFFR en Sundance later ook te streamen.

Vandaag een pagina over de docu in de volkskrant want 18-20 maart te zien in Utrecht!

We schrijven 1917, Milford, Kansas. In dit kleine stadje dat slecht 300 zielen telt, opent ene John Romulus Brinkley een drogisterij. Als een vertwijfelde boer de winkel betreedt en vertelt van zijn niet vervulde kinderwens als gevolg van zijn impotentie, ontstaat bij Brinkley het absurde idee om bij de man de ballen van een geit te implanteren. Vanaf dat moment staat Brinkley als genezer van impotentie bekend. Het plaatsje Milton is opeens een populair stadje dat vele mensen aantrekt en een enorme bevolkingsgroei doormaakt. Het succes van Brinley mondt uit in de opening van een ziekenhuis en de oprichting van een eigen radiozender. Het verhaal van Brinkley is een succesverhaal dat zelfs de aandacht trekt van filmmaker Buster Keaton die zich door Brinkley liet inspireren en in de film Cops (1922) in een komische scène aan de medische praktijken van Brinkley refereert.

Bij het bekijken van de film Nuts! dacht ik in eerste instantie met een Mockumentary te maken te hebben. De naam Brinkley zei me niets. Ik dacht met een gefingeerde figuur en een gefingeerde biografie te maken te hebben. Nieuwsgierig geworden naar de feitelijkheid van de man en zijn merkwaardige loopbaan, toch maar even de film onderbroken om te checken of Brinkley inderdaad een historische figuur is. En dat is dus het geval.

Het leven van Brinkley is een fascinerende geschiedenis. Regisseur Penny Lane verwerkt de levensgeschiedenis van Brinkley in een deels geanimeerde documentaire. Een fascinerend portret dat het gedoe met de geiten al snel achter zich laat en zich richt op de innovatieve activiteiten van de zakenman Brinkley. Een charismatisch mens die ook in de jaren 30 (de crisisjaren) over inkomsten niet te klagen had. Een man die op medisch en zakelijk gebied successen oogstte. Tevens een man die door de gevestigde medische orde werd beticht van oplichterij en zich moest verantwoorden.

Regisseur Lane verweeft de vertelsels (die grotendeels afkomstig zijn uit de door Brinkley goedgekeurde autobiografie) met historische documenten. In Nuts! zijn privéfilmpjes te zien met zijn gezin, is zijn stem te horen tijdens de radio-uitzendingen en worden de vertelsels ondersteunt door nieuwsbeelden en krantenartikelen. Meer ondersteunend bewijs en achtergrondinformatie wordt geleverd door historici die zich in interviews over de figuur Brinkley uitlaten.

“It’s not medicine Dr. Brinkley is practicing. It’s big business!“, fulmineert zijn aartsvijand Morris Fishbein ergens in de film. Fishbein die namens de AMA (American Medical Association) oorlog voerde tegen elke vorm van kwakzalverij. En aangezien de medische activiteiten van Brinkley als zodanig werden beschouwd, ging Fishbein ook tekeer tegen Brinkley. De film laat in het laatste deel van de film zien of het Fishbein is gelukt de vermeende kwakzalver ten val te brengen.

Nuts! is een boeiende film. Een film die de fascinerende geschiedenis van een oplichter vertelt. Of is die bewering niet terecht? Is Nuts! de fascinerende geschiedenis van een bekwame medicus die aanloopt tegen laatdunkendheid van de gevestigde medische orde en onterecht als kwakzalver en oplichter wordt weggezet? Aan het einde van de film ligt een eenduidige conclusie voor de hand. Misschien niet de conclusie die de romantische kijker tevreden stemt. Die kijker mag gerust iets anders geloven. Hoe dan ook. Brinkley was een interessante excentriekeling en Nuts! is een fraaie documentaire.