Aloïse (1975)

Wat zie ik, nog geen vlijmscherpe observaties van de Isabelle Huppert/ Delphine Seyrig/ festival/ auteurscinema/ lekker gek doen buffs voor een film van autrice de Kermadec die in 75 werd genomineerd voor een gouden palm in Cannes, en waar naast Huppert vooral hun Delphine lekker gek mag doen op 1 locatie te weten het dolhuis, terwijl ze hem nota bene zelf hebben opgenomen in hun gekende te zien lijstjes over het jaar 1975 ?????

Komt nog wel, tot dan moet u het doen met wat casual observaties van een passant. Ik vertel u eerst wat iedereen al weet : het betreft hier een biopic omtrent Aloise de Corbaz ( Lausanne 1888- 1964 ) die na ruim haar halve leven in een dolhuis te hebben doorgebracht toevallig als naief genie werd ontdekt door art brut goeroe Dubuffet, waarna mevr. de Corbaz een soort icoon werd van de zgn. outsiderkunst. U kunt haar werk zien in de art brut collectie van Lausanne, maar zoals gekend is de populariteit van deze stroming niet meer wattie ooit was. Komt waarschijnlijk door de tsunami van gesubsidieerde chimpanseekunst die uit creatieve centra, dolhuizen en klinieken tot ons is gekomen de afgelopen jaren. Zo gaat de lol eraf.

Maar wij moeten het over de film hebben. Wel: ik was er niet kapot van. De Kermadec- die ooit camera's mocht slepen voor Varda- poogde hier weinig verrassend een minimalistisch anti- Hollywood gekwelde kunstenaars biopic op te zetten in de stijl van voor de hand liggende voorbeelden als Bresson of Pialat. Helaas kon ze er niet zoveel van als die 2, en is het resultaat eerder een nogal platte tv film achtige registratie van flarden uit de levensweg van de geplaagde heldin. Weliswaar geen midcult melodrama van het europudding type, maar er komt hier weinig voor in de plaats.

Hoe zit het met die 2 actrices ? Simpel: ze vertolken beiden de heldin. Huppert de eerste kleine 40 minuten als de adolescerende Aloise, Seyrig de rest, incl. de terminale fase. In het dolhuis schakelt Seyrig natuurlijk over op catatonische Jeanne Dielman modus, wat de buffs slechts zullen toejuichen. Ook Huppert legt het er niet te dik op, ze mag trouwens wel zingen daar waar non diëgetische muziek hier zoals verwacht mocht worden ontbreekt.

Wat mij het meest tegenstond aan deze prent was nog niet eens die geforceerd onderkoelde aanpak of de deprimerende setting in een kleinburgerlijk calvinistisch milieu in CH resp. een vintage gekkenhuis, maar eerder die typische seventies ideologie die de film uitdraagt. Genomineerd voor een palm in het jaar dat CDADB won er schijnbaar alles politiek was geworden. De boodschap mag ons niet verbazen : een hymne aan de deviant als slachtoffer van fasjisme, militarisme, sexisme, kapitalisme, gristendom en repressie. Daarbij de waarheid blijkbaar vervalsend, want naar verluidt was Aloise al geschift voor WO1 uitbrak, en niet naar aanleiding van dat conflict zoals hier gesuggereerd. Kortom : het gebruikelijke "de gek is niet gek, de maatschappij is gek " riedeltje waarin de zot ons dingen leert die wij als doorsneemensen niet kunnen begrijpen.

Wat dan voor de duidelijkheid wordt geillustreerd via niemand minder dan Michael Lonsdale, een positivistische schiziater en het vleesgeworden common sense proza. Met nog wat andere figuren als papaatje of het enige vriendje van de heldin, een droogstoppelige ingenieur.

Maar genoeg casual doorsneekijkersobservaties : het wordt tijd dat de buffs hier eens met de van hen gekende scherpte aan het observeren slaan. Zodra de fansubs bij de DVD rip zijn gevoegd, verwacht ik deze dan ook ASAP....