Joe Speedboot (2026)

Na een bizar ongeluk belandt Fransje [Daan Buringa] in een coma. Hij ontwaakt, maar is vanaf zijn middel verlamd en kan niet meer spreken. Hij weet dat hij niet kan voldoen aan de verwachtingen van vader [Rogier Schippers] en moeder [Jani Goslinga] en heeft een slechte band met zijn broer [Chris Peters]. Dan ontmoet hij Joe Speedboot [Tobias Kersloot], die hem zijn levenslust teruggeeft. Ook raakt hij bevriend met PJ [QiQi Van Boheemen]. De Jong wekt regelmatig de indruk dat Joe en de vriendschap met PJ een verzinsel zijn, maar geeft nooit duidelijkheid . Veel erger is dat hij Fransjes gedachten alleen maar weet uit te drukken aan de hand van langdurige voice-overs. Heeft amusante momenten, maar hangt als los zand aan elkaar en van een verhaal is geen sprake.

De roman Joe Speedboot zal altijd een speciale plek hebben. Ik las vroeger weleens sporadisch en dit boek las ik ergens eind jaren 2000 en ik ben na dit boek direct doorgegaan naar de volgende en sindsdien beschouw ik mijzelf als lezer. De roman heb ik nooit meer herlezen maar deze film was wel een grote herkenning van het boek. En deels minder herkenning, vooral de kleding en aankleding en het milieu van de personages had ik echt anders ingebeeld.

Enfin, lange tijd best een fijne film. Visueel met een goedkope jaren 90 look maar die past wel. Buringa in de hoofdrol is wat kleurloos maar elke scène met een sterke Kersloot als Joe Speedboot in een mix van mysterie en rauwheid is uitstekend en leeft direct. Ook Van Boheemen weet haar personage de juiste portie mysterie mee te geven.

Na drie kwartier fijne coming of age wordt het tweede deel wat verhalender en serieuzer en daarmee ook wat minder boeiend. Dat Buringa niet echt uit de verf komt helpt hier dan ook niet mee. 3,0*.

Tsja, wat vind ik nu echt van deze verfilming? Ik vind het oprecht lastig. Laat ik beginnen met wat wél werkt: de acteurs die Fransje en Joe spelen zijn enorm sterk. Het voelt natuurlijk en geloofwaardig. Dit zijn duidelijk grote talenten.

Tegelijkertijd wringt het op veel andere vlakken. De verhaallijn is flinterdun uitgewerkt. Waar je in het boek echt een band opbouwt met de personages, blijft die verdieping hier grotendeels achterwege. Natuurlijk is dat vaker een uitdaging bij boekverfilmingen, maar hier worden cruciale lagen simpelweg gemist. Zo ontbreekt Engel volledig (juist het omgaan met de dood van een vriend gaf het verhaal emotionele zwaarte). Ook de verdieping van Christof, met alle kwetsbaarheid als plas-hulp van Fransje, had veel meer ruimte verdiend.

Daarnaast blijft PJ opvallend oppervlakkig, terwijl zij in het boek juist een gelaagd en interessant personage is. Hetzelfde geldt voor het verhaal rondom Mahfouz, dat hier volledig ontbreekt en daarmee een gemiste kans is.

Wat ook niet helpt, is het tempo en de opbouw. Ontwikkelingen volgen elkaar in rap tempo en vaak in chaotische scènes op. Zonder voorkennis van het boek heb je eigenlijk geen idee waar je naar zit te kijken of waarom bepaalde gebeurtenissen ertoe doen.

Wat de film wél goed doet, is de sfeer neerzetten. De rauwheid van het leven in het dorp en de eenvoud van de personages voelen levensecht aan. Dat is knap gedaan en geeft de film nog enige kracht.

Al met al kom ik uit op een gemengd oordeel: één ster voor de treffende sfeer en anderhalve ster voor het sterke acteerwerk van Joe en Fransje. Voor de rest blijft het vooral een gemiste kans.

Joe Speedboot is op zich een oké verfilming, hoewel het toch een aantal grote steken laat vallen - zo wordt het hele 'mythische' sfeertje dat het boek kenmerkt aardig aan de kant geschoven, en kwam op die manier het personage van Joe Speedboot ook helemaal niet tot z'n recht. In het boek bekijk je hem toch altijd van op een bepaalde afstand, en blijft hij een larger-than-life figuur. Dat kwam niet over in de film, waar hij eigenlijk al vanaf het begin super lief tegen Fransje doet. Dat vond ik in ieder geval best een grote tekortkoming. Zijn ruwere en ambigue kantjes worden continu glad gestreken. De scène waarin zijn 'echte' naam ontdekt werd, viel ook helemaal in het niets zo, had totaal geen opbouw of belang hier.

Wél goed gevat is zo de typische marginale sfeer van het dorp, en de personages zijn allemaal sterk gecast. Zeker Daan Buringa als Fransje - die in het echte leven lijdt aan een spierziekte en in een rolstoel zit, en daardoor ongetwijfeld op meer niveau's dan één kon verdwijnen in het personage - is heel overtuigend. Het is daarnaast ook vooral Qiqi van Booheemen die wat pit aan de film geeft - haar rol vond ik wel een verbetering tegenover PJ in het boek.

Al bij al niet heel slecht, maar als verfilming van het boek slaagt het slechts summier, en als film alleen lijkt het me al helemaal niet super goed op zichzelf staan. 2.5*.

Gezien na de Zomergasten aflevering van Tommy Wieringa.

In 2015 heb ik het boek gelezen en ik was daar erg van onder de indruk, ondanks Wieringa's vage schrijfstijl.

Nu de film mogen zien. Best opmerkelijk meteen is dat deze zich in de 90's afspeelt terwijl het boek niet bepaald een tijdsbestek benoemd.

Is de film net zo goed als het boek? Ja, best wel. Je gaat in ieder geval al snel van de hoofdpersonages houden.

De ambitieuze roekeloze Joe Speedboot en de zachtaardige PJ. Maar centraal staat natuurlijk Fransje, diens wilskracht al snel opvalt. Net zoals in het boek.

Tel daarbij de sfeer op van Lomark, die bij elkaar is gevoegd met verschillende opnamelocaties. De vage families van Fransje en PJ, de sketchy momenten en de toffe vriendschappen. En uiteraard ook de intieme scenes tussen PJ en Fransje. En uiteindelijk de nadruk op de zelfgebouwde vliegtuig. Iets waar Tommy Wieringa in Zomergasten nog vaak de nadruk op legde.

Alleen had er wel wat meer zonlicht plaats mogen vinden.

Ja, de boekverfilming was zeker geslaagd. Misschien soms wel een beetje op de automatische piloot, maar het acteerwerk, sfeer en de wisselwerking van drama en komedie maken al een hoop goed.

4,0*