Radioman (2025)

Aardige film over een Vlaamse jongeman die een stageplek krijgt in een radiostudio kort voor de Duitse invasie. Prachtig in beeld gebracht allemaal met ook een stijlvolle aankleding. Prima acteerwerk van de gehele cast. Inhoudelijk vond ik het wel een beetje aan de saaie kant. Tegen het einde wordt het nogal traag.

De jonge hoofdpersoon Berre is iemand met empathie. Iemand die voelt. Iemand die luistert. Hij is geen held, maar voldoet eerder aan het klassieke profiel van de buitenstaander. Een buitenstaander met eigenzinnige trekjes. De film speelt zich af in 1940 vlak voor de Duitse invasie in de lage landen. De maatschappelijke sfeer is grimmig. Nazisympathieën bloeien op en er heerst een anti-Joodse stemming. De politieke situatie en zijn liefde voor Elza, een Joodse vluchteling die illegaal in België verblijft, betekenen een dreiging voor de geluidstechnicus Berre en zijn wereld van klanken.

Berre is gefascineerd door tonen, geluiden en klanken. Hij werkt als geluidsman bij de Belgische radio en verlevendigt de hoorspelen met bijpassende geluidseffecten. Voor Berre zijn geluiden allesbehalve alledaags. Voor hem zijn geluiden een taal waarmee hij beter uit de voeten kan dan met de taal die uit woorden bestaat. Berre beleeft de wereld voornamelijk in tonen, resonanties, geluidsgolven en klankruimten. Hij hoort meer dan hij ziet.

Regisseur en schrijver Frank van Passel creëert een wereld waarin geluid een belangrijke en poëtische rol speelt. De film is een akoestisch kunstwerk. Maar ook visueel spreekt de film een mooie taal. Het stadsgezicht van Brussel is schilderachtig en de art deco uitstraling van het radiogebouw biedt een prachtige nostalgische achtergrond. Binnen deze sprookjesachtige entourage ontvouwt zich een verhaal over dromen, hoop en liefde. Toch is vanaf het begin van de film in alle facetten ook een onheilspellende sfeer voelbaar van een naderende politieke omslag. Een sfeer die sluimerend dreigend onder het romantische verhaal voelbaar is.

Mooie film. Radioman is een poëtische liefdesverklaring aan de wereld van geluid en klank. Tegelijkertijd vertelt de film een ontroerend verhaal waarbij de akoestische laag over het algemeen vakkundig in het verhaal is verweven. Af en toe vond ik dat de esthetiek van de akoestische droomwereld de gruwelijke impact van sommige gebeurtenissen een beetje in de weg zat. De gruwel komt op bepaalde momenten niet geheel tot zijn recht. Het zal een bewuste keuze van de regisseur zijn.

Ondanks deze onevenwichtigheid is Radioman een bijzondere en fijne film met een afwisselende verhaallijn, prachtige decors, goed acteerwerk en een intrigerende sfeer. Na afloop las ik dat de film een fictief verhaal vertelt. Dat verwonderde mij niet. Interessant is echter dat Van Passel zich wel liet inspireren door echte personen en echte gebeurtenissen. De film is een samenraapsel van individuele lotgevallen, zou je kunnen zeggen. Over het personage Elza verschijnt na afloop van de film nog een korte tekst die vermeldt hoe het Elza na de Duitse inval is vergaan.