De Pupil (2025)

Vanwege zijn betrokkenheid en enthousiasme geniet voetbaltrainer Ries [Gijs Naber] het volste vertrouwen van zijn club en de ouders van de jongens die hij traint. Voor Daan [Bart De Wilde] is hij een soort tweede vader met wie hij kan praten en leuke dingen (een broodje kroket eten, een wedstrijd van Vitesse kijken) kan doen. Wanneer Daan regelmatig bij Ries thuis aanklopt, beseft Daan niet dat Ries stapje voor stapje zijn grenzen overschrijdt. Junger rekent af met het stereotype van de pedofiel door Ries neer te zetten als een vriendelijke, innemende en geduldige man en schetst zo een realistisch beeld neer van het groomingproces. Naber schittert in een gewaagde rol, Hadewych Minis en Marcel Hensema leveren eveneens goed werk af als Daans ouders, maar De Wilde is minder overtuigend. Gebaseerd op het autobiografische boek Je Ogen Verraden Je van Stefan van der Loeven.

Pedofilie is toch wel een item wat het meest wordt aangeklikt. We verachten het, maar toch is het intrigerend als het gaat om de diepgang van dit onderwerp. Dat is ook meteen het moment waarbij alle stereotypering verdwijnt.
De laatste tien a twaalf jaar helikopteren we er op los bij de kinderen, houden we steeds het beeld in ons hoofd van "als het een keer zou gaan gebeuren". De media weet daarbij ook prima in mee en het lijkt er bijna op alsof minderjaren juist geseksualiseerd worden door hen preventief over te beschermen. Waardoor je ze infantiliseert en ook geen kans geeft om weerbaar te zijn voor de toekomst. Men gaat ervanuit dat de potentiële daders altijd weer die vreemdelingen zijn, die rare werkloze types of de vanoudse man in de bosjes... Of zelfs mensen die alleen maar in de rancuneuze gedachtes van bepaalde sensationele ouders voorkomen en nog helemaal niet bestaan.

Maar nee... Ze zitten juist op plekken waar men het niet verwacht. Heden heerst er beroering over de wereld rondom de Epstein-files en daarover hoeft hier niks meer verteld te worden. Maar die ene trainer of die leraar die zoveel vertrouwen geven en vrijwel een vriend van de familie en een voorbeeld voor de lokale gemeenschap zijn, die zijn er toch wel veel vaker. Het zijn toch wel mensen met een positie of macht, en dat lijken we toch wel vaak te vergeten.

Gijs Naber, verrek... Dat is die slungel uit Aanmodderfokker. Hij is inmiddels al stukken ouder geworden. Maar de rol die hij hier als voetbaltrainer Ries neerzet is buitengewoon. Hij is een groot voorbeeld voor de jongens die hij les geeft. Een van de jongens is de twaalfjarige Daan, die samen met zijn jonge en oude broer een hectisch gezinsleven ondergaat en waarbij Ries soms degene lijkt te zijn die voor rust en orde zorgt. Daarom is Ries ook een graag geziene gast die zelfs op de thee mag en ook regelmatig mag mee-eten. Wat zou het probleem dan ook zijn dan om Daan aan hem toe te vertrouwen?

Ries is een vrolijke Frans, jeugdig en lijkt ook inlevend te zijn. Een surrogaatvader. Maar onder die laag houdt hij ook een geheim verborgen.

Bart de Wilde daarentegen speelt voor zijn leeftijd de rol van zijn leven als Daan. Heel sterk dat hij zich hiervoor heeft opgegeven om een boodschap over te brengen die schrijver Steven van der Hoeven al eens heeft gemaakt in de roman die aan deze film gekoppeld is. Een pientere jongen die ondanks de irritaties binnen het gezin niet zo heel veel te klagen heeft. Hij onderhoudt een goede vriendschap met zijn klasgenoot en er lijkt zelfs een meisje te zijn die ietwat van gevoelens voor hem heeft. Daarnaast eert hij toch ook wel de betrokkenheid van trainer Ries en dat lijkt hem weerbaar te maken.

Maar heel langzaam lijkt Ries stapjes verder te gaan in de vriendschap. Het begint vrij onschuldig en het lijkt in eerste instantie een beetje raar. Maar op het moment dat Ries quasi-per ongeluk porno laat zien beginnen alle alarmbellen te rinkelen. En zoals je het weet zal het daar ook niet bij blijven.

De film weet hier op een uitstekende wijze een dubbele wereld neer te zetten en de complexiteit van misbruik op een realistische wijze over te brengen en hierdoor je ook mee te laten voeren in de emotionele fases. Hierdoor lijk je meegezogen te worden in de belevingswereld van Daan. Hoe hij in eerste instantie zijn best doet om het als iets normaals te beschouwen, omdat hij bang is om niet geloofd te worden en dan ook zeker uit de schaamte als het bekend wordt... en ten slotte, omdat het moeilijk is om zo plotseling anders over deze eerst zo'n vertrouwde Ries te gaan denken. Als kind kan je nog een lange adem hebben om in een alter ego te leven en door te doen alsof je niets weet. Totdat je ouders en ook je omgeving zaken door beginnen te krijgen en toch wel echt kunnen zeggen dat het gedrag drastisch begint te veranderen.

En dat zorgt ervoor dat De Pupil je meesleurt in de realiteit. In de ene scene kan je Ries naar zijn keel vliegen en in de andere scene heb je dan ineens enigszins empathie voor hem. Het is bijna alsof je als kijker zelf klem bent komen te zitten in de tweesplitsing. Maar naarmate de film vordert weet je zelf ook wel dat de klap niet onvermijdelijk is.

De film is sterk in het neerzetten van een omstreden thema, en weet op je huid te zitten. Je voelt zowel de vreugde als de naïviteit als de walging. Wat het misschien sterker had gemaakt was dat die band tussen Daan en dat meisje iets meer aandacht zou krijgen.

Nederland blijft helaas te vaak hangen in de genre drama. Maar als het bepaalde onderwerpen aansnijdt dan weet dit kikkerlandje nog wel te slagen. Dit is een beetje in de categorie Mysterious Skin. Wel minder gedetailleerd, maar niet minder schokkend.

4,0*

Een goede maar ongemakkelijke film om te kijken, wat uiteraard de bedoeling is. Ik ben wel bang dat ik nooit meer naar Gijs Naber kan kijken zonder aan deze film te denken. Goed dat de film door een vrouw werd geregisseerd, waardoor de ongemakkelijke scènes toch subtiel in beeld (of juist niet in beeld) werden gebracht.

Uitstekende film over een jongen op voetbal die vaak met zijn trainer Een film over pedofilie en seksueel misbruik van kinderen (niet bepaald lichte kost dus). Zowel dader als slachtoffer worden goed neergezet hier. De steeds verder gaande werkwijze komt naar voren hier. Alhoewel niets expliciets, toch een paar ongemakkelijke scenes. Mooi, ingetogen acteerwerk van de cast.