Brides (2025)

Muna's smartphone. Een warme vrouwenstem leest berichtjes voor die een leven schetsen dat in het teken staat van gemeenschapszin, rechtvaardigheid en geluk. Die heerlijke boodschap brengt de tieners Muna en Doe ertoe om hun leven in Groot-Brittannië vaarwel te zeggen en een roadtrip te ondernemen naar Syrië om zich daar als bruiden te melden voor IS-strijders. Hoe naïef kun je zijn. "Geloven die jonge vrouwen nu werkelijk dat een leven in een oorlogsgebied onder fundamentalistische controle in een patriarchaal systeem hun voorspoed en geluk zal brengen", vroeg ik me af. Moeilijk te vatten, maar in deze film bestaat het. En waarschijnlijk nog steeds in de wereld buiten de film.

Hoe de vriendinnen in de ban raakten van islamistische propaganda, hoe ze contact legden met hun contactpersonen ter plaatse in Syrië en hoe ze zich hun leven daar concreet voorstellen, blijft vaag. De motivatie om de reis te maken is iets transparanter. Die wordt verduidelijkt in flashbacks die fragmentarisch in de film zijn ingebracht en nare gebeurtenissen tonen die er de oorzaak van zijn dat Muna en Doe van hun families en leefwereld zijn vervreemd. De flashbacks tonen familieconflicten, provocaties op school en gewelddadige confrontaties met leeftijdgenoten. De scènes maken de reden voor de vervreemding absoluut duidelijk maar bieden weinig houvast voor de ingrijpende beslissing om bruid te worden. Ik vond het wat kort door de bocht.

De personages Muna en Doe zijn interessant ingevuld. Muna die niet bijzonder opvalt door exotische uiterlijke kenmerken is het extraverte type. Ze vertoont typisch tienergedrag. Ze is opstandig, rebels en luidruchtig. Van haar komt het baldadige initiatief om de roadtrip te ondernemen. Een ideologische grondslag lijkt bij haar niet aanwezig. Haar vriendin Doe is anders. Naast Muna heeft ze geen vrienden. Doe is een stil en bedachtzaam type met een exotische uitstraling. Ze is donkergekleurd en draagt een hidjab. Zij heeft veel meer dan Muna te lijden van racistisch gedrag in haar omgeving. Toch lijkt haar beslissing om naar Syrië af te reizen meer te zijn gebaseerd op het vooruitzicht om haar vriendschap met Muna te kunnen verstevigen dan op een ideologisch motief.

Regisseur Nadia Fall maakt een indringende film met als stabiel middelpunt de vriendschap tussen de beide jonge vrouwen die zich samen door het verhaal bewegen. De roadtrip levert een aantal bijzondere ontmoetingen op die behalve dat ze amusant en intrigerend zijn er tevens aan bijdragen dat de kijker de beide hoofdpersonages nog beter leert kennen. Het verhaal wordt door die uitastapje verlevendigt maar komt mede door die uitstapjes wat verdwaald over. Het verhaal dwarrelt en heeft geen duidelijke kop en staart. En dat sluit weer mooi aan bij het gedrag van de personages die weliswaar een herkenbaar anker vormen in het deinende verhaal maar in hun doen en laten eveneens een verdwaalde indruk maken.

De Syrische actualiteit waar de beide tieners naar op weg zijn, raakt in de loop van de film steeds meer op de achtergrond. De dramatische kracht van de episodische verhaallijn is persoonlijker en ligt in de belevenissen tijdens de roadtrip en de levensechte vertolkingen van de getalenteerde nieuwkomers Safiyya Ingar en Ebada Hassan als respectievelijk Muna en Doe. Hun onderlinge interactie is naturel en dynamisch. Hun belevenissen en ervaringen zijn ontroerend, schokkend en grappig. Het einde van de film had ik ingecalculeerd maar was desalniettemin confronterend en veelzeggend.