TWST: Things We Said Today (2024)

Visuele kunsten als de schilderkunst, de fotografie en de filmkunst slagen erin de tijd vast te houden die is vergleden maar niet is vergeten. De kunstvormen slagen erin om de herinnering levend te houden. Ze slagen erin om aan (op het eerste gezicht) alledaagse beelden een waardevolle betekenis te geven vanwege de herinnering die eraan kleeft. De Roemeense filmmaker Andrei Ujică omringt in zijn film TWST (Things We Said Today) middels vrij alledaags filmmateriaal een markant gebeuren in de tijd (zijnde het optreden van de Beatles in New York in 1965) met maatschappelijke veranderingen en herinneringen.

De documentaireachtige film is een soort tijdscapsule waaraan Ujică meer dan tien jaar werkte. Met de heisa van het concert van de Beatles als uitgangspunt, creëert hij een portret van een tijd die op het punt staat te veranderen. TWST is een film over de politieke, sociale en culturele teneur in het jaar 1965 en is terzelfder tijd een overdenking van de vergankelijkheid van de tijd en de herinneringen die blijven. De film volgt de belevingen van twee tieners die in archiefmateriaal zijn getekend en de beelden becommentariëren. Aldus ontstaat een tijdsbeeld van 1965 en tegelijkertijd ontstaat het persoonlijke verhaal van de twee vertellers.

Door de archiefbeelden en vanuit het perspectief van de twee vertellende tieners beleeft de kijker niet alleen de heisa rondom de bekende band, maar proeft hij ook de sfeer in de wijk Harlem, bezoekt hij de Bronx en beleeft hij in Los Angeles de rellen in de wijk Watts. Vanuit het perspectief van de twee tieners krijgt de kijker een inkijk in de actualiteit van 1965 en kan hij zich verbazen over de massahysterie rond een popgroep en in contrast daarmee de verpletterende sociale realiteit die zich van die belachelijke massahysterie niets aantrekt en ongenadig zijn stempel drukt.

Het persoonlijke geheugen mengt zich met het collectieve geheugen. Andrei Ujică vangt de geluiden van een vergane tijd en confronteert de kijker met culturele, politieke en sociale spanningen die veranderingen inluiden. Hij vertelt zijn beschouwingen in een stilistisch aansprekende stijl en wist mij behalve narratief te amuseren ook geschiedkundig te boeien.