Gemmeker (2020)

In zo'n korte tijd, zo'n hoog spanningsveld neerzetten...

Jacob Derwig laat ook hier zien dat hij en geweldige acteur is!

Zo'n beladen onderwerp weergeven in een half uur, waarbij het hele verhaal ook duidelijk is, is erg knap, al had ik dit graag in een speelfilm gezien van 2 uur (als bijvoorbeeld het verhaal van Eichmann).

4,5 *

Waar je bij veel bioscoopfilms van meer dan twee uur hoopt dat ze wat korter worden, is dit eens de andere kant; een film van een half uur, die van mij prima een uur mocht duren. Los van de uitvoering is het concept al interessant; een confronterend gesprek - en naar het schijnt één van de vele verhoren - met Albert Gemmeker. Interessant omdat je al vrij snel voelt dat de man een kwaadaardig monster is, maar je tegelijkertijd niet zeker weet hoeveel hij nu eigenlijk wist. Regisseur Robert Schinkel en vertolker Michael Epp maken hem in zijn correctheid en netheid een vrij hatelijk figuur, maar zetten ‘m gelukkig niet teveel neer als een stereotype schurk. Het is niet ongebruikelijk dat in - dit soort - films de slechterik een Hannibal Lecter of James Bond-schurk wordt. Schinkel zorgt dat zijn personages mensen blijven en dat is fijn.

Ook Jacob Derwig speelt sterk, hoewel dat iets te netjes articuleren van zijn teksten me altijd een beetje tegenstaat in Nederlandse films; geeft soms iets teveel een toneel-vibe. De derde aanwezige in de verhoorkamer - gespeeld door Eelco Smits - heeft niet echt veel te doen en zijn rol is zelfs zo onbelangrijk dat ze voor de poster hem maar hebben gevraagd of ie even weg kon gaan. Het gaat immers ook om die twee mannen en dat had nog best een tijdje door mogen gaan. Gemmeker is een sterke film, gedragen door twee prima acteurs en een goed script. Beelden ten tijde van de oorlog zijn vaak indrukwekkend, maar het gebruik van de shots van Westerbork, waar de film mee afsluit, zijn extra aangrijpend, door het verhaal wat eraan vooraf ging. Sterke keuze om zo te eindigen.

4 sterren.

Een korte film die behoorlijk intrigeert. Goed gespeeld, maar hier en daar is het script wel wat gekunsteld. Er worden dingen gezegd die de andere persoon allang weet, maar die vooral bedoeld zijn om emotie bij de kijker los te krijgen.

Derwigken ik eigenlijk alleen uit Alles is Familie en soortgelijke dramady-films. Leuk om hem een keer in een serieuze rol te zien.

Ik miste wel uitleg en logica waarom het personage van Derwig eigenlijk toestemming kreeg om Gemmeker te gaan verhoren. Op wiens authoriteit was dat?

4 sterren

Sterk zeg.

Acteerwerk van de heren is indrukwekkend en dan die beelden eroverheen. Dit is nog geen tachtig jaar geleden hier gebeurt. Ben er stil van van.

Gemmeker is een naam die in België die bij weinigen een belletje doen rinkelen. Niet dat Schmitt of (de Vlaming) De Bodt meer bekend zijn (kampcommandanten Breendonk), maar ieder zijn geschiedenis natuurlijk. Onthutsende weergave van een interview tussen Gemmeker en Frankenhuis, een voormalige gevangene van Westerbork.

De misplaatste arrogante beleefdheid, de spelende onschuld en algemene verontwaardiging. Als je niet beter wist, je zou beginnen twijfelen … Zelfs Frankenhuis lijkt even uit zijn lood geslagen zijn. Niet dat hij twijfelt, maar hij heeft het ontzettend moeilijk om om te gaan met deze mismakelijke houding. Zeker wanneer de “contra” foto’s op de proppen komen.

De speelduur van een half uur mochten best wat langer zijn, maar deze kortfilm is een stevig gebald en alomvattend stukje cinema. Geweldig geacteerd door beide hoofdrolspelers. Dergelijke archieven en bronnenmateriaal zorgen er natuurlijk ook voor dat Holocaustontkenners een forum blijven zoeken. Dit blijft toch hangen.

Verrassend interessantere korte film over een maar al te bekende naam, in dit geval Albert Gemmeker. Mijn laatste bezoek aan Westerbork is inmiddels alweer even geleden, maar het huis van dit heerschap, op dat moment omhuld door een glazen bescherming tegen verder verval, kan ik me nog goed herinneren met dus automatisch de parate kennis dat dit de kampcommandant van Westerbork betreft.

En veel introductie krijgt het geheel niet, wat logisch met een speelduur van maar een half uur, want de 'twee partijen', uitvoerder en slachtoffer staan meteen lijnrecht tegenover elkaar met een boeiende botsing tot gevolg met verwijten en ontkenning. Het betreft een scherp en emotioneel betoog van Frankenhuis zijn kant tegen de schrijnend arrogante en verwaande Albert Gemmeker die uiteraard alles ontkent maar wel op een gegeven twijfel toont.

Minstens zo interessant, behalve de schuldvraag, maar minder uitgesproken, is hoe het zover heeft kunnen komen, hoe een hele natie het hoofd afwendde en zogenaamd niets wist, iets waar we toch min of meer een verscholen antwoord op krijgen buiten alle onnozelheid en afschuiverij. Om tenslotte te eindigen met de Breslauer film en met het onvermijdelijke beeld van de Roma zigeunerin Settela Steinbach die onzeker uit een deur staat te kijken waar overigens ook een uitermate interessante docu over is.

Andermaal verbijsterd waar een mens toe in staat is, zonder choquerende beelden, blijkt Gemmeker een uitstekende korte film waar in de korte tijdsduur sterk geacteerd. Prima te doen dus.

In februari 1948 wordt krijgsgevangene en voormalig commandant van kamp Westerbork Albert Gemmeker [Michael Epp] onder toezicht van Jan Schoenmaker verhoord door Mauritz Frankenhuis [Jacob Derwig]. Frankenhuis heeft 70 vragen voorbereid en probeert Gemmeker al snel van zijn stuk te brengen. Het statische basisgegeven leent zich niet voor een film en Schinkel had de cast iets beheerster mogen laten spelen in deze inhoudelijk weinig opmerkelijke reconstructie gebaseerd op de memories van Frankenhuis. Wat het meest blijft hangen, zijn de voortreffelijke gerestaureerde (ingekleurde) beelden van een transport dat vertrekt uit kamp Westerbork waarmee dit eindigt.

Ben het eens met de kritiek van mrklm, al geef ik een wat hogere waardering, omdat het toch wel een spannend steekspel is en er sterk geacteerd wordt. Toch vertelt het weinig meer dan de documentaire die over Gemmeker nog niet zo lang geleden is gemaakt. Ook hierin komt Gemmeker weg met zijn verzekering dat hij niet wist wat het lot van de weggevoerde Joden was, wat uiterst onwaarschijnlijk was. Omdat dat niet kon worden bewezen kwam hij weg met een betrekkelijk lage straf. Alleen stelt niemand zich de vraag waarom dat destijds moest worden bewezen. Ook ik was het meest onder de indruk van de ingekleurde beelden uit de film van Breslauer. Weet iemand of de gehele film ingekleurd te zien is?