Ik Ben Alice (2015)

Vanaf februari 2015 in de bioscoop (Cinema Delicatessen)

De producent brengt de film nu zelf uit. Officiële release is nog niet bekend.

Die Alice heeft nog altijd meer emotie dan sommige leeghoofden die in de zorg werken.

Ik Ben Alice gaat vanaf 26 maart in release!

Het onderwerp is boeiend en actueel, maar de docu vond ik zeer zwak. Het liet slechts zien dat eenzame ouderen het leuk vinden om met iemand te kunnen praten, ongeacht of dat een mens, een goudvis of een pop is, maar dat wisten we al. Over KI (kunstmatige intelligentie) leert de film niets, sterker nog, de film is één groot bedrog: de kijkers ( en ik ben bang: ook de participerende bejaarden) worden wijsgemaakt dat de robot zelf zijn woorden kiest maar in werkelijkheid zit er een man in de kamer ernaast die de pop influistert. Dat maakt de docu uiteindelijk een slechte aflevering van Banana Split.

Heb je een bron waarin staat dat de 'man in de kamer' de antwoorden geeft? Want volgens mij geeft deze robot wel degelijk zelf de antwoorden. Waarom zouden ze anders steeds hetzelfde antwoord geven zoals 'wat leuk'. Als de man in de kamer had geantwoord was er wel wat meer variatie uitgekomen. Wat een geweldige docu is dit en als Alice nog meer geperfectioneerd wordt lijkt me dit zeker een aanvulling binnen de ouderenzorg. De beste bestrijding tegen eenzaamheid. De mevrouw van de thuiszorg moge dan wellicht menselijker zijn dan Alice, maar die is na een half uurtje ook weer vertrokken. Alice blijft. De scène met het voetbal kijken, hilarisch en briljant!

Ik vond dit echt een GEWELDIGE documentaire. Eerst ben je zelf sceptisch over deze robot, maar na een tijdje meegekeken te hebben met de bejaarden, merk je dat de pop erg veel onthoudt en dat de mensen een band gaan opbouwen. Hierboven beweerd iemand dat een man de antwoorden inspreekt in een kamer ernaast, maar dat is echt niet zo. De pop wordt wel na een paar dagen weer meegenomen om dingen aan te passen, maar wordt daarna weer teruggezet. Het duurt ook een aantal seconden voordat de pop terug antwoordt. Ook worden er soms vragen gesteld, waar de pop geen antwoordt op kan geven. Zoals 'wat is je favoriete muziek', dan zegt de pop 'dat weet ik niet'. Of 'wat is je achternaam', zegt de pop 'dat weet ik niet'. De functie van de pop is dan ook, dat de bejaarde actief wordt gemaakt, dus persoonlijke vragen aan de pop is niet het doel en is zo niet geprogrammeerd. Ik heb vaak héél erg moeten lachen. De interacties tussen de ouderen en de pop zijn soms echt hilarisch.

Helaas heeft De filosoof gelijk, zie de directorsstatement op pagina 4 in het volgende pdf-bestand: http://waag.org/sites/waag/files/public/media/publicaties/ik-ben-alice.pdf

Na dit gelezen te hebben, ben ik ook direct mijn enthousiasme kwijt om de film te bekijken. Het leek me name interessant om te kijken hoe ver robots de mens kunnen vervangen, vooral in beroepen waar communicatie met mensen erg belangrijk is. Dat ouderen een band kunnen opbouwen met robots geloof ik wel.

De film gaat dan ook niet over de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie maar over de vraag of kunstmatige intelligentie in de toekomst kan voorzien ineen sociale vraag. Hoe wordt de (sociaal/emotionele) relatie tussen mens en robot?

Die vraag wordt zelden zo goed in een film behandeld als in Ik Ben Alice. Het is onwaarschijnlijk wat er tussen de ouderen en de robots ontstaat en het is daarnaast een fascinerend inzicht in onze sociale behoeftes. De film zit vol met prachtige ontwikkelingen tussen mens en robot en ik vind het ontzettend knap hoe de makers dit hebben weten vast te leggen.

Ik ben ook wel wat teleurgesteld dat Alice haar teksten niet zelf bedenkt maar dat ze worden ingegeven door een mens die de robot achter de schermen bedient.

Als je een tijdje naar de film kijkt wordt dat ook wel duidelijk want Alice weet bijvoorbeeld wanneer ze moet antwoorden en wanneer ze hetgeen gezegd wordt moet herhalen (bij de oefeningen die de fysiotherapeut vertelt). Dat lijkt me - zonder expliciete commando's - erg moeilijk voor een robot.

Ik denk dan ook niet dat de director's statement waarin staat dat dit over twee jaar realiteit is en over vijf jaar hopeloos verouderd, klopt. Over 2 jaar kan een robot dit volgens mij nog steeds niet.

In die zin deed me deze docu een beetje denken aan Searching for Sugarman, waarin de de hoofdboodschap waar de docu omheen is gebouwd verzonnen is terwijl dat in de film niet eerlijk wordt vermeld.

Neemt niet weg dat het boeiend is voor de kijker en je het verdriet kunt meevoelen met de dames als de robot uiteindelijk weer weg wordt gehaald. Dat maakt het trouwens wel erg wreed en ik vroeg me aan het eind af of het wel gerechtvaardigd is om zo'n experiment met eenzame ouderen uit te voeren. Misschien goed om dat aspect nog eens te belichten, maar dat was duidelijk niet het doel van deze film.

Prachtige doc maar helaas is Alice de spelbreker. Die is gewoon nog niet alert genoeg om als kijkspel ook leuk te zijn voor 80 min.

Tikkeltje kijkersbedrog om niet mee te nemen in de productie dat Alice niet volledig vanuit haar eigen artificiële intelligentie handelt. Dan steekt het nog iets meer dat de productie veel ethische vraagstukken onaangeroerd laat, zoals de gevolgen van soortgelijke technologie op het zelfbeschikkingsrecht en de privacy van de ouderen. Het is een mooi weer show waar eenzijdig de positieve aspecten benadrukt blijven worden van het inzetten van surrogaat verzorgers. Wel aandoenlijk dat de geportretteerde oudjes zo'n innige band weten te krijgen met een koddig poppetje.

Je vraagt het aan de verkeerde: ik was fan van Tamagotchi.

Het verschil hier is dat Alice zo nu en dan scherp reageert op de vragen van de betrokkenen. Alsof zij heel snel 'weet' hoe ze in die sociale context moet reageren. Njah, dat bleek dus slechts gedeeltelijk waar te zijn. Soms praatten echte mensen met de ouderen. Maakt voor het experiment/het thema niet verschrikkelijk veel uit, maar deel van de charme van de docu was bij mij enigszins de verwondering over technologische ontwikkelingen. Feitelijk zijn die er dus nog niet.