Five Easy Pieces (1970)

Mooi geschreven

deze film staat bij mij terecht op nummer 1. Het is een tijdloze film en voor veel mensen herkenbaar, geen film voor pubers waarschijnlijk. Dit alles is zo goed neergezet in mijn beleving (met de mooie muziek al versterkende factor) dat ik hier 4 1/2 ster neer zet

Mee eens, Five Easy Pieces is één uit het rijtje lievelingsfilms. Ik heb deze film al talloze keren opnieuw bekeken.



Ik heb daarom ook besloten deze film in mijn top 10 te plaatsen. Op de tiende plek wel te verstaan. Ik weet dat ik telkens opnieuw over deze film begin als "tip" als vrienden aan mij vragen welke film nu echt een 'must see' betreft.

Wat een vage omschrijving Teveel van "wat" hetzelfde?

Een film die op het tweede gezicht (overigens heel lang na de eerste kijkbeurt) een stuk beter in elkaar zit dan ik dacht. Toendertijd meende ik dat 'Five Easy Pieces' weliswaar een aantal memorabele scènes bevatte, maar het geheel maakte op mij toch een wat fragmentarische en richtingloze indruk. Die richtingloosheid blijkt echter geheel voor rekening te komen van het hoofdpersonage, en zeker niet van de film.

We krijgen hier een 'rebel without a cause' voorgeschoteld waarvan alle hemelbestormende romantiek grondig is afgeschrobd. Bobby Dupea wil vrijheid, autonomie, maar op de herhaalde vraag naar 'commitment', aan vrienden, familie en geliefde, heeft hij geen ander antwoord dan een hol cynisme en een uiteindelijke vlucht. De film wordt echt goed, doordat het in de meeste personages en omstandigheden een evenwicht weet te bewaren, en niet vervalt in flauwe karikaturen. Dat geldt niet in de laatste plaats voor het personage van een geweldig spelende Karen Black, die in al haar larmoyante kitscherigheid een simpele oprechtheid weet te etaleren, die ontroert, en recht naar het hart gaat. Inderdaad, als een country-smartlap.

Die tegenstelling met de klassieke achtergrond van het Nicholson-personage pakt schitterend uit, een tegenstelling die natuurlijk ook (tamelijk komisch eigenlijk) de consequentie uitdrukt van zijn breuk met zijn 'highly sophisticated' familie. Maar uiteraard is het vooral Nicholson - die zijn personage een gloedvolle passie meegeeft en daardoor ondanks al zijn hufterigheid voor zich inneemt - die deze film naar een hoger plan tilt.

Door die nuance, die gelaagdheid weet de film te schrijnen én te ontroeren. Zoals gezegd is 'Five Easy Pieces' bij tijd en wijle ook erg geestig, en dat dan ook tegelijkertijd in functie van de schets van het karakter en de werdegang van zijn hoofdpersonage: een duidelijk niet helemaal sporende liftster, op weg naar Alaska omdat het daar nog 'schoon' is, beweert dat als je ergens wilt eten, je een trucker moet volgen, want die weten de beste plekjes. Aan het eind van de film ontvlucht Duprea zijn vriendin door bij een benzinestation in te stappen bij een trucker. Op weg naar eh... Alaska waarschijnlijk. Dat linkt onze held aan die verdwaasde, malende vrouw, die een wrok koestert tegen zo'n beetje de hele wereld. En daarmee wordt opnieuw op geraffineerde wijze de ontluistering van het streven van het hoofdpersonage geïllustreerd.

Dit alles maakt 'Five Easy Pieces' voor mij niet alleen een verbluffend goede schets van de vervreemding en desillusie van een tijdperk, maar ook een film van tijdloze klasse.

Ja. Maar als dit het hele verhaal was, hadden we nog geen goede film. Het onbehagen van deze figuur is toch wel navoelbaar (zijn familie is in zekere zin inderdaad 'full of shit', en de bekrompen aanhankelijkheid van het serveerstertje is natuurlijk óók zeer benauwend), en dat onbehagen verwijst denk ik ook naar een breder gevoel, dat eigenlijk al een eeuw of wat door de westerse cultuur spookt. De waarden van die cultuur zijn in de loop der tijd (vrij overtuigend) ter discussie gesteld, maar wezenlijke alternatieven worden niet gevonden. Net zoals Dupea niet verder komt dan alleen te willen ontsnappen, maar die ontsnapping lijkt niet bepaald een bevrijding.

Dat alles kan inderdaad de gedachte oproepen dat het probleem niet zozeer in de cultuur, als wel in het wezen van de mens zelf ligt. Zijn 'ontevredenheid' houdt de boel overigens wel aan de gang. Dat dan weer wel.

Maar het kan so wie so geen kwaad om zo'n 'karakter', mocht je er ooit last van krijgen, een ferme schop onder z'n hol te verkopen.

EVentjes moeten nadenken over de score die ik zou geven, maar na veel beraad hou ik het op 3*. Jackie speelt, zoals altijd, geweldig, maar kan het niet helpen dat de film soms als 'langdradig' wordt gezien door de ellenlange preken. Maar daar haalt de film ook eigenlijk net haar kracht uit, door hierin uit te blinken. Een dubbel gevoel dus.
Het blondje speelt zoals ik op voorhand verwachtte; ik ga er althans vanuit dat het zo was opgedragen door de regisseur

voor de rest een filmpje dat geleidelijk aan je wel meeneemt, zonder ergens op een eilandje achter te laten. En laat net dat zijn wat ik toch een beetje verwacht had. Een film die net iets anders is dan de andere films. Was deze film dan niet anders? Toch wel, maar bijblijven zal deze film me wellicht niet doen (over de jaren heen)...

3* dus

Jack Nicholson als de man die overal voor wegloopt omdat hij bang is dat hij anders dingen kapot maakt. Best een aardige film en je moet het waarschijnlijk ook wat in de tijd zien.