The Sky above Us (2015)

Distributeur Wild Bunch brengt de film later dit jaar uit in de Nederlandse bioscopen.

Dat is niet gebeurd.

Gaat in premiere tijdens het IFFR 2015 en zal tegelijkertijd te zien zijn op de vaderlandsche kijkbuis. Onder het motto van IFFR Live.

Heel bedachtzaam en trefzeker debuut. Met veel stiltes en opmerkelijk camerawerk. Gefilmd vanuit het kikkerperspectief. Lichtelijk naar boven gericht en af en toe ook ook naar onderen. Vond dat wel opvallend en het werkte ook wel om zo'n 'unheimliche' sfeer te krijgen ten tijde van Belgrado. Dit had wat mij betreft in de Tijgercompetitie op het IFFR moeten plaatsnemen in plaats van Gluckauf.

Eigenlijk geeft Verhoeven het belangrijkste aspect van deze film al weer. Door het kikkerperspectief, naar onder en naar boven gericht, krijg je een heel, hoe moet ik het zeggen, vervreemdende sfeer. Een gevoel dat je constant over je schouder moet kijken, naar wat er achter je gebeurt, zo'n idee. Dat levert best een mooie inleving op, want het is wel een beetje statisch en wat stijfjes, mede door het kikkerperspectief. Je ziet de gezichtsuitdrukkingen van de mensen wel, maar omdat het niet rechttoe rechtaan ingezoomd word, blijf je wel meer een toeschouwer van de emoties, en word je niet geheel de film ingezogen, het komt net niet helemaal aan. Dat overkwam mij in elk geval. Ik had wel bepaalde gevoelens voor de hoofdrolspelers, maar aan de andere kant had ik door de cameravoering ook weer wat moeite om me volledig in te leven. Maar zeker wel klasse.

Sterke maar ook deprimerende film over hoe het leven echt was daar.

Echt meeleven met de personages deed ik niet, neemt niet weg dat dit een sterke film is en oja ook nog deels Nederlands.

Voorpret en de eerste helft
Deze film stond al heel lang op mijn wensenlijst. Vol verwachting dus aan begonnen. De eerste helft bleef ik denken aan de woorden van 93.9; het zou weleens een nadeel kunnen zijn die 3 hoofdpersonen. Ze deden van alles, waren druk met hun leven, hun relaties en met de oorlog. Ze leken ook alle kanten op te rennen en reizen binnen Belgrado. Ik beeldde me in hoeveel plaatsen moeten zijn gekozen voor filmshots...en vroeg me af: "maakt dit de film chaotisch of zijndit gewoon impressies...die wel tot hun recht zullen komen?"

De tweede helft
Dat laatste bleek gelukkig het tweede deel waarin de personages echt een "gezicht" (karakter) kregen, het deel dat werd afgesloten door een vreselijk indrukwekkend eind. Het voelt goed als één van die filmtitels die ik al tijden wilde zien, ook echt een juweel blijkt te zijn. Over "the sky", het kikkerperspectief is alles al gezegd in voorgaande comments, wat mij betreft zeer goed gekozen: voor de spanning en de prachtige beelden van de stad. Het lijden van Ana, Bojan en Sloba was aangrijpend en zowel veelzeggend als duister en onheilspellend neergezet. De beelden van Sloba's koffer, Bojans tollende hoofd en de tranen van Ana blijven me bij en laten me niet meer los.

Achtergond
Los van de film interesseert de geschiedenis me. Lastig soms om in een bioscoopzaal feiten te noteren, maar thuis is dit geen probleem. Zo werd me de duidelijk dat het TV station (RTS) gevestigd was in de de toren "De Bastille" en dat het bombardement in 1999 plaatsvond. De filmkrant biedt achtergrondinfo in dit stuk en belicht zelfs de achtergrond van de sensualiteit van de film en van Belgrado in die tijd. In dit artikel wordt overigens opgemerkt dat de burgers voor 1999 (tijdens de protesten tegen Milosevic) kritisch zijn geweest op de onafhankelijkheid van de media: KLIK.. Feit is dat het bombardement op de mediatoren de tongen los (wiki) hebben gemaakt. Groothofs visie sluit aan bij de algemene (internationale) verontwaardiging over het bombardement, dat naast de RTS het ook de (inter-)nationale overige media beperkte. In 1999 was Coen van Zwol (NRC) niet overtuigd van de "onschuld" van RTS en schreef hij dit kritische stuk: KLIK.

Na Groothofs Sunset from a Rooftop (2009) (zelfde setting) te hebben gezien, ben ik hier toch wel benieuwd naar. Ik dacht die heeft vast in Belgrado de filmacademie gedaan dat beide films daar spelen, maar dat is niet het geval.

Check vooral dat stuk met achtergrond info van Mr. Thee even, erg verhelderend.

Interessante film over de burgeroorlog in Joegoslavië waarbij we enkele burgers volgen die hun leven in de stad min of meer gaande trachten te houden. Hierbij moeten ze opofferingen maken en moeten ze steeds rekening houden met de gevaren, maar al bij al gaat ook hier het leven door. De openingsscène vond ik hier al meteen raak. Een knappe vrouw kleedt zich aan, tut zich volledig op, klaar om naar haar werk te gaan. Op de achtergrond hoor je een buurvrouw jammeren, wellicht om het verlies van een dierbare. Om het gehuil weg te filteren zet Ana de radio op alsof er niets aan de hand is.

Ook Bojan tracht de draad terug op te pikken. Als twintiger feest hij er op los in een discotheek met alles erop en eraan om toch maar te ontsnappen aan de realiteit. En Sloba heeft ook zo zijn redenen net als alle andere achterblijvers om te blijven leven en overleven in Belgrado.

Knap was het hoe de sfeer van de oorlog werd weergegeven. Er viel geen enkele bom in de film en toch was de oorlog voelbaar via de angst, onzekerheid en de context. Enkel af en toe loeiden de sirenes voor een nakend bommenoffensief. En ondanks dat je denkt dat het leven doorgaat ervaar je tegelijk de pijn, angst en het lijden van de personages. Knap!