Damals (1943)

Mijn vader kon deze film wel waarderen toen hij hem zag in 1943, direct na de première, in een bioscoop in Hamburg, waar hij gedwongen tewerk was gesteld. Film was zijn grote liefde, en het was in die tijd het enige verzetje. Hij schreef naar huis dat ze hem zeker moesten gaan zien als hij in Rotterdam in de bioscoop kwam. Wie de film nu na bijna driekwart eeuw ziet, verbaast zich erover hoe goed hij was en nog nauwelijks aangetast door de tand des tijds.

Niet in het minst door Zarah Leander, die van het doek af spettert. Het was haar laatste film in Duitsland. Direct na de première pakte ze de trein naar Stockholm, waar ze geboren was, en kwam niet meer terug. Goebbels was des duivels. Zarah Leander was de grote ster van de Duitse filmindustrie en de parel van de UFA. Maar ze was ook duur en onhandelbaar. Ze weigerde om om te gaan met hoge nazi's, liet zich uitbetalen in Zweedse kronen en trok zich nergens wat van aan. Maar het publiek was verzot op haar, en op haar karakteristieke donkere (zang)stem.

'Damals' was een van haar beste films. Mede dankzij de regie van Rolf Hansen en een ijzersterk verhaal en scenario, een soort raamvertelling over wat er 'toen' precies was gebeurd in het leven van haar personage. Hoe haar man haar ten onrechte verstootte, hoe ze als dokter een patiënt had gepoogd te redden, hoe ze was gevlucht naar Zuid-Amerika, hoe ze daar werd verdacht van de moord op een bekende en hoe ze vervreemd was geraakt van haar dochter. Een verhaal propvol drama. De summiere synopsis hier steekt daar wat schril bij af.

Wat de film mist, zijn de goed in het gehoor liggende 'schlagers', uit de zovele andere films van Zarah Leander. De soundtrack is overigens degelijk, en plezierig genoeg. Een goede kennis van het Duits is wel handig, want de Engelstalige ondertitels zijn matig.