Stille Freundin (2025)

De film is een driestemmige fuga waarin we drie (of meer) wetenschappers in drie verschillende tijden – 1908, 1972 en een in 2020 – volgen op dezelfde plek op een universiteit bij een gingkoboom. Veelzeggend springen we aldoor van de ene naar de andere tijd door middel van een soort psychedelisch intermezzo want het thema lijkt me verbinding: niet alleen verbinden de wetenschappers zich met andere mensen, maar ook met een plant en/of de gingkoboom (dat is dan die stille vriend uit de titel) want dit zijn wetenschappers die op een nieuwe manier naar het leven kijken en met de planten in contact willen komen (wij kijken naar de planten maar kijken de planten ook terug naar ons?) waarbij alles met alles is verbonden hetgeen de mens verleerd is te ervaren (de film begint ermee dat baby’s nog wel de verbinding ervaren omdat zij de wereld beleven als ware ze onder psychedelische drugs). Dus ook alle mensen zijn met elkaar verbonden – het leven zelf is gebaseerd op de verbinding van ei- en zaadcel waaruit alle mensen zijn voortgekomen – en je kunt de film ook zien als het verhaal van de boom die naar al die wetenschappers die sinds 1832 daar rondlopen kijkt en er het zijne van denkt.

De film is precies zo vaag als je op grond hiervan zou verwachten en helaas ook zo traag als een plant groeit. Ik ben bang dat dit bewust is, zoals de film ook bewust geen dramatische ontwikkelingen kent, zodat de film zelf als een soort psychedelische trip ons laat ervaren in contact met de natuur te komen maar bij mij werkte dat niet (Malick doet dat een stuk beter). De film voelt als een docufictie over drie echt bestaande wetenschappers die voor een doorbraak hebben gezorgd in ons inzicht in het leven van planten en hoe zij met ons en alles in verbinding staan, maar voor een documentaire geeft de film te weinig informatie en inzichten om boeiend te zijn en voor fictie is er te weinig drama om boeiend te zijn. Maar misschien ben ik te mannelijk hiervoor: zoals ook de film suggereert zijn het vooral vrouwen die binding hebben met verbinding (of eigenlijk met taal waarbij de film fijntjes opmerkt dat ook wetenschap haar inzichten noodzakelijk in metaforen uitdrukt) terwijl mannen nu eenmaal van nature solistisch zijn en dit soort wetenschappelijke projecten over verbinding alleen maar saboteren totdat ook zij het begrijpen, al dan niet met hulp van psychedelische drugs.

Als je het leuk vindt om 150 minuten lang te staren naar een bloem of een boom, dan is dit misschien toch iets voor jou. Het volgt drie wetenschappers die in verschillende tijdperken werken of studeren op dezelfde universiteit. In het moderne verhaal onderzoekt neuroloog Tony [Tony Leung Chi-wai] de neurologische activiteit van bomen. Begin jaren 70 helpt Hannes [Enzo Brumm] een medestudent [Marlene Burrouw] bij een experiment dat moet aantonen of bloemen zich emotioneel kunnen hechten aan mensen. Ergens rond het begin van de 20e eeuw ontdekt de eerste vrouwelijke studente [Luna Wedler] aan de universiteit fotografie als middel om flora te bestuderen. Hier en daar mooie plaatjes, maar van verhaal, samenhang of überhaupt iets interessants is amper sprake. Arthouse op zijn smalst.

volledig