Nouvelle Vague (2025)

Eén van de meest zinloze films die ik ooit zag. Begrijp me niet verkeerd: Nouvelle Vague is op elk vlak vernuftig gemaakt, subliem zelfs. Maar naar wat heb ik nu juist gekeken? Een soort glossy making of gimmick van de nieuwe 4k 2 disc release van Breathless. We houden het bij de Amerikaanse titel natuurlijk, dat is al gek genoeg. Het ziet er allemaal natuurlijk sprankelend en geheel overtuigend uit, de acteurs zijn perfect in hun nabootsingen, Linklater heeft duidelijk zijn research gedaan, de esthetiek is die van een jaren '60 newsreel. Maar wat ben je er als kijker mee? Wat is de raison d'être van deze film? Misschien is het nog maar een poging van de Amerikanen om hun obsessie met de 'French New Wave' te etaleren en Godard verder als demiurg te canoniseren. Het is mij al eerder opgevallen dat Amerikaanse cinefielen hun mond vol hebben van die deksele nouvelle vague. De hele filmgeschiedenis moet volgens hen in het teken hiervan gelezen worden. Andere Franse auteursfilms worden dan neo-nouvelle vague of semi-nouvelle vague of pre-nouvelle vague. Alles dat erbuiten valt, is schijnbaar zonder enige waarde, zoals het oeuvre van stakkers als Duvivier en Allégret die hier nog eens door de mangel gehaald worden. Het gekke is dat ze in Frankrijk of bij Cahiers zelden of nooit naar deze periode verwijzen als nouvelle vague. En Godard helemaal niet als een soort Godheid zien. Ook deze film is weer heel Godard-centrisch, alsof het cinefiel Parijs van de vroege jaren '60 maar een soort gezapige sitcom was met Chabrol en Truffaut als herkenbare bijfiguren zonder persoonlijkheid. En natuurlijk Agnès Varda, het 'hart' van de beweging, die eigenlijk meer geassocieerd was met figuren als Demy en Marker, maar onze olijke bende heeft natuurlijk een feministische acoliete over. Wat is er dan wel oprecht aan Nouvelle Vague als film? Een wat naïeve Amerikaanse boomerobsessie met het 'hippe' Parijs van weleer. Het begint al met de openingsgeneriek, gecentreerd sober font op een zwarte achtergrond met een jazz deuntje op de achtergrond. Euhm, dat is toch gewoon het Woody Allen sjabloon? Fransen luisteren overigens helemaal niet naar jazz, dat is maar één of ander fantasietje van Shakespeare & Company minnende east coasters. Godard en co luisterden gewoon naar klassieke muziek. Ik denk aan het fragmentje uit Le Signe du Lion waar we Godard steeds hetzelfde fragmentje van een disque van Beethoven zien op te zetten, om er telkens weer even minzaam en plechtig bij te zitten. Dat soort weerbarstige elementen had ik in de film willen zien! Niet dat eindeloze gedweeb met sigaretten roken, cool zijn en tegendraadse aforismen zeggen. Hebben we nu echt een tweede biopic in nog geen tien jaar tijd nodig over een irritante nerd die irritant loop te doen? Maak verdorie eens een film over Jean Eustache die gokte, hoeren bezocht en mensen neerschoot. Als ultieme provocatie bevat de eindgeneriek nog een swing nummertje waar eindeloos NOUVELLE VAGUE NOUVELLE VAGUE in wordt geroepen, wat nagezongen wordt door twee Nederlandse boomers die achter mij de zaal verlaten, de redelijkheid voor eeuwig overstemmend.

Eén van de betere films over het maken van een film (in dit geval Jean-Luc Godards baanbrekende À Bout De Souffle) met een uitmuntende cast en een regisseur die erin is geslaagd zijn cast te laten “acteren” op dezelfde ontspannen wijze als de hoofdrolspelers in À Bout De Souffle. Voor wie het niet weet: filmrecensent Jean-Luc Godard [Guillaume Marbeck] wil in navolging van zijn collega François Truffaut [Adrien Rouyard], die veel succes heeft met zijn debuutfilm Les Quatre Cents Coups, zelf de filmwereld opschudden. Hij gaat bewust zoveel mogelijk Hollywoodconventies uit de weg, onder andere door te werken op locatie zonder ingehuurde figuranten, geen uitgewerkt scenario te gebruiken en scènes maar één keer te filmen. Hoofdrolspelers Jean-Paul Belmondo [Aubry Dullin] en Jean Seberg [Zoey Deutch] maken er het beste van, ook al snappen ze (ook) niet waar Godard mee bezig is. Een amusant eerbetoon aan eigenzinnige kunstenaars in het algemeen brengt bovendien Parijs in 1959 op knappe wijze tot leven. Zeer vermakelijk!

Ik ben fan van Godard en van Linklater dus ik kon niet om deze film heen maar helaas is deze nieuwste van Linklater – bedoeld als hommage aan de Nouvelle Vogue maar ook aan de opwinding om je eerste film te maken – een overbodige film. Het verhaal is bekend: filmcritici van het filmtijdschrift Cahiers du Cinéma – die zelf filmfanaten zijn – besluiten dat de beste kritiek het zelf maken van een film is met Godard als de laatste van de groep die de kans krijgt en in zijn opvatting van cinema als revolutionaire kunst meteen alle conventies overboord gooit waarmee al het bedachte en voorbereide moet wijken voor het spontane, realistische en vrije (zodat Godard pas op de set de acteurs vertelt wat ze moeten doen en zeggen en daarmee dus paradoxalerwijs zelf de absolute regie wil voeren) en waarbij hij bij de montage geen scenes maar alles rond de sterkste momenten laat wegknippen zodat het eindproduct bewust springerig en gehaast voelt. Godards methode kost weinig geld en tijd en Linklaters film is bovenal een reconstructie van de 20 filmdagen, waarvan sommige dagen er niet eens gefilmd werd, die het duurde om Godards debuutfilm À bout de souffle nadat in de aanloop ernaar toe zo’n honderd figuren in en rond de Nouvelle Vague-beweging zijn voorgesteld.

Ik weet niet wie dit interessant vindt: misschien is het idee geweest om Godards postmoderne techniek om z’n films vol te stoppen met citaten en verwijzingen naar eerdere films alsmede het spelen met de gangbare filmtechnieken – waardoor het films over film zijn – naar een nog hoger metaniveau te trekken door een film te maken over hoe Godard z’n beroemde eerste film filmde, maar het mist geheel het onconventionele en urgente karakter van Godards geniale experimenten: het maakt van Godards ‘revolutie’ een stoffig museumstuk en dat kan niet de bedoeling zijn. Dit is de slechtste film van het jaar; Godard zou het ‘walgelijk’ hebben kunnen noemen.

Erg leuk om te zien. Gefilmd in de stijl uit die plaats en periode. Dat is een gimmick natuurlijk maar hij werkt wel, al mist Linklater een beetje eigen smoel hierin. Maar dat laatste wordt ruimschoots goedgemaakt door sfeer, het boeiende inkijkje in het maken van À Bout de Souffle en vooral het enorme plezier dat film en acteurs uitstralen. Dat maakt dat je de film wil zien en hem met plezier ook eenvoudig uitkijkt. 4,0*.

Goede keus om voor de komische toon te gaan. Overstijgt de gimmick door fijn consequent van toon te zijn met een paar acteurs die heel erg goed de toon snappen . Het is tegelijk geslaagde mythologisering als bijna een demasque door er stevig naar te knipogen. Tegelijk is het een cinefiel feestje ondersteund door iedereen in beeld voor te stellen. Zelfs als ze maar een scene in beeld zijn.

Indrukwekkend werkje. We volgen Jean-Luc Godard bij de realisatie van zijn eerste en meteen revolutionaire feature movie. En krijgen en passant een snapshot van de hele nouvelle vague. Heel wat namen passeren de revue, sommige kende ik, sommige niet. De acteurs die de rol van Belmondo, Seberg, Godard en Truffaut spelen, zijn geweldig. Ze lijken er fysiek op en brengen ook de spirit goed over.

De film in zijn geheel brengt de spirit van Godard goed over. Na het bekijken van deze film begrijp je al wat meer hoe A Bout de Souffle tot stand gekomen is. Het is dan wel ironisch dat de manier waarop deze hommage wordt gefilmd allesbehalve een hommage is aan de stijl van Godard. Het is allemaal erg smooth gebracht waardoor je als kijker wél helemaal in het verhaal zit. Zin gekregen om A Bout de Souffle nog een keer te bekijken.