Alpha (2025)

Erg cool.

Ook erg ambitieus, en daarom zeker niet de meest eenvoudige film. Ducournau rommels aardig wat genre, stijlen en verhaallijntjes door elkaar, waardoor het als publiek vooral ondergaan is. Een tweede keer kijken maakt waarschijnlijk alles iets duidelijker, maar uiteindelijk lijkt me dat niet helemaal het doel van de film.

Visueel erg aangenaam, de soundtrack wordt extreem goed gebruikt en ook het acteerwerk mag er zijn. Ducournau mag zich wat mij betreft bij de meest interessante regisseurs van Frankrijk rekenen, en krijgt daarbij gezelschap van nog enkele vrouwen. Erg boeiende film!

4.0* en een uitgebreide review

Alpha is dertien wanneer ze thuiskomt van een huisfeestje met de letter A getatoeëerd op haar bovenarm. Wanneer haar moeder dit ontdekt is ze natuurlijk in alle staten. Laat staan dat er nog eens een besmettelijke ziekte die mensen langzaam in marmeren beelden verandert hevig de ronde gaat. Deze is overdraagbaar via het bloed dus natuurlijk ontstaat er paniek en hoopt iedereen dat het meisje niet besmet is geraakt met deze allesverwoestende ziekte. Daarbovenop logeert Alpha's heroïneverslaafde nonkel bij hun in het appartement. Iets wat de fundamenten van dit gebroken gezin nog meer doet daveren.

Julia Ducournau heeft me volop opvertuigd met Grave (2016), een ruw coming-of-age verhaal met kannibalisme. In de hoop dat ze dit weer zou opnieuw doen trok ik naar de Sphinx en stond ik klaar voor de wereld die Ducournau zou bouwen voor mij.

En wat een wereld is het. Dystopisch, nihilistisch en uiterst onaangenaam. Zo kan je Alpha's realiteit wel benoemen. De hele film hangt er een claustrofobisch gevoel in de lucht, mede omdat er geen tot weinig shots buiten te zien zijn. De marmeren ziekte, die trouwens enorm overtuigend wordt weergegeven, is duidelijk een allegorie voor de AIDS-epidemie. Het is ruw, eng en hartverscheurend om dit leed aan te zien, zeker wanneer je de connectie legt. Hiernaast wordt ook het thema drugsverslaving aangekaart. Naarmate de film vorderde kreeg het laatste meer tijd en laat dat net het minst interessante deel van het plot zijn. Waar de eerste helft scherp en verontrustend is, verliest de tweede helft zichzelf wat in pretentieus heen-en-weer gezwier tussen verschillende tijdlijnen. Het is eerder vermoeiend dan verfrissend en vooral des te jammer want de eerste helft had me volledig mee.

De volledige cast, met als speciale vernoeming Mélissa Boros in een superbe hoofdrol, zit comfortabel in hun rol. Ook ziet de film er technisch gezien enorm goed uit. Misschien naar het einde toe iets te veel CGI-zandstormen naar mijn smaak maar ik kan daar wel mee leven.

Alpha is een unieke film die zeker niet voor iedereen weggelegd is. Mij nam het mee in zijn vreemde wereld met de maar al te reële angst voor besmettelijke ziekten, zij het bv. AIDS of COVID, en de sociale afzondering die er automatisch bijkomt.

4*

Ducournau (Grave, Titane) gaat door waar ze gebleven is met opnieuw een film over tiener Alpha [Mélissa Boros], die geconfronteerd wordt met een zonderlinge lichamelijke verandering (een tattoo die regelmatig spontaan begint te bloeden) en een bizarre besmettelijke ziekte die zorgt voor paniek. Die tattoo houdt verband met Alpha’s heroïneverslaafde oom [Tahar Rahim], die jarenlang uit beeld is verdwenen en nu hulp krijgt van Alpha’s moeder [een uitstekende Golshifteth Farahani], een verpleegkundige die ontdekt dat haar broer aan de gevreesde ziekte lijkt. Veel vreemd gedoe gefilmd met een nerveuze (vaak irritante) camera. Emma Mackey speelt een collega van moeder en Finnegan Oldfield heeft een belangrijke bijrol als Alpha’s docent Engels. Erg pretentieus en het is te hopen dat Ducournau haar onconventionele stijl gebruikt om meer originele thema’s aan te halen.

Redelijke film over een meisje die mogelijk besmet is geraakt met een dodelijk virus. Rauw in beeld gebracht en zeker een aantal bijzondere scenes. Wel qua verhaal onevenwichtig en ook vrij eentonig. Mélissa Boros is goed gecast en weet te overtuigen als jong meisje. Net geen 3.5 sterren.

Interessant maar te langdradig uitgewerkt drama met body horror-trekjes. Regisseuse Julia Ducournau onttrekt sterk spel aan haar cast en qua sfeer en camerawerk zit het absoluut wel snor, maar de plot is te zwaar op de hand en op gegeven moment begint de boel behoorlijk te slepen. Het idee van een Aids-achtige epidemie, waarbij de slachtoffers langzaam in menselijke marmeren beeldhouwwerken veranderen, komt evenwel krachtig over.

Redelijk sterk drama met een vleugje bodyhorror. Het verhaal is best aardig en zit vol symboliek. De uitwerking is soms wat traag maar desondanks blijft de film boeien tot het eind. De dystopische sfeer wordt erg sterk neergezet en vormt samen met het strakke camerawerk voor een visueel pareltje. Klein minpunt is het wisselen van tijdslijnen wat eerder verwarrend werkt dan dat het iets extra's toevoegt. Het acteerwerk is top, met name de jonge Boros zet een hele goeie rol neer. 4.0

Julia Ducournau.

In 2017 heb ik voor het eerst kennis mogen maken tijdens het IFFR met de toen behoorlijk beruchte Grave. Waarin ze de kannibalistische rituelen binnen een studentengenootschap blootlegde. Jaren later met Titane mochten we kennis maken met een hele bizarre fetish van een jonge vrouw... en nu, met Alpha, richt ze zich op een één of andere futuristische ziekte.

Futuristisch... Maar ondertussen bevinden we ons in het Noord-Frankrijk van de jaren 80 en kom ik er gaandeweg achter dat dit weer een fraaie poging is om de geschiedenis een andere draai te geven. We weten allemaal wel welk metafoor er gebruikt wordt, alleen wijken de symptomen; waar je langzamerhand kennis mee maakt, wel van de daadwerkelijke ziekte af.

Aids dus. Dat was begin jaren 80 ook nog een onbekende ziekte. En nu hebben we een ziekte zonder naam. Al komt de hoofdletter A hier wel prominent aan de beurt en is de naam van het meisje in kwestie ook een prominente aanleiding.

We volgen hier een Algerijns-Frans meisje van dertien die samen met haar moeder en haar heroïneverslaafde oom in een somber appartement in een Noord-Franse stad (Le Havre om precies te zijn) woont. Moeder is soms buiten beeld omdat ze een drukke baan in het ziekenhuis heeft dus kan haar oom nog wel eens zijn verslaafde maten uitnodigen. Een van zijn maten weet een letter A in de arm van Alpha te kerven. En wanneer dit gaandeweg bekend wordt en de wond gevoelig blijft voor het bloeden (waardoor ze zelfs in de klas bloed morst op een schoolpresentatie) breekt de paniek los bij haar moeder en haar schoolgenoten. Ze zou nog wel eens besmet kunnen zijn met deze onbekende ziekte. De leerlingen lopen maar al te graag met een grote boog om haar heen, op Adrien na dan. De jongen waar ze de liefde mee ontdekt.

In het begin had ik slechts gedacht dat de ziekte onzichtbaar zou blijven en echt aan Aids gerelateerd zou zijn, maar dat blijkt dus gaandeweg niet het geval. Wel is het knap dat, zoals gezegd, de symptomen niet meteen bekend worden voor de kijker. Het pakt wel heel Science Fiction-achtig uit, en het geeft de jaren 80 ook ineens een geheel ander tijdsbeeld. Een element die ik toch wel graag zie in films. Soms moest ik zelfs een beetje denken aan de mutanten van X-Men.. Of Alpha deze ziekte heeft, dat moet men nog afwachten.
Maar de hysterie, paniek en ook de uitsluiting die er heerst is enorm voelbaar. Ook de complexe banden met haar oom blijven een sterk gegeven.

In het eerste uur blijft de film nog vrij minimalistisch met de sombere en desolate binnenlocaties en stel je je verwachtingspatroon daar ook een beetje op af. Het tweede uur, wanneer we wat meer naar buiten treden was voor mij een ware traktatie die de stijl ook voor een kwartslag doet veranderen. Het moment waarbij Alpha en haar oom uit de thuisquarantaine ontsnappen leverde echt prachtige beelden, momenten en ook ideeën op. Dat de schaarse jaren 80 elementen steeds meer bloot kwamen te liggen was al tot daar aan toe, maar de kers op de taart is de ondermaatschappij die er wordt vormgegeven. Die scene in de nachtclub waar de lotgenoten elkaar treffen was daar een prachtig voorbeeld van. Ook die hotelscene waarin Alpha als klein meisje wordt neergezet vanuit de ogen van haar moeder was erg sterk.

Hoe de virus verloopt zou je echt zelf moeten ontdekken met deze film. Voor mij was dit pure kunst op alle formaten. De sfeer, de setting, het idee, de metaforen, zeker het acteerwerk en ook die fenomenale eindscene.
De twee uren gingen wat mij betreft al vrij snel voorbij. Voor de derde keer levert Ducournau een stevig straaltje regietalent op. Ik weet haast wel zeker dat haar vierde film ook niet zomaar uit haar duim gezogen zal zijn.

4,5*