Jimpa (2025)

Jimpa is een (semi) autobiografische film. De film gaat over het leven van regisseur Sophie Hyde die eveneens (samen met haar man Matthew Cormack) verantwoordelijk is voor het script. De film zet de onderlinge relaties tussen Hannah (Olivia Coleman), haar vader Jimpa (John Lithgow) en Hannah's non-binaire dochter centraal. De film doet dat op een niet-terughoudende en losse manier. De film besteedt daarbij en daarnaast op een courante toon aandacht aan allerhande controversiële gevoelens, is niet terughoudend in de tentoonstelling van niet gangbare levenshoudingen en beschikt over een geweldige cast.

De film legt intieme en gevoelige zaken bloot. Tragische gebeurtenissen, gemoedstoestanden en levenswijzen worden aangeroerd die nog niet in elke sociaal-culturele setting worden geaccepteerd. Bij de weergave daarvan overschrijdt de film de grenzen van fatsoen die onafhankelijke films die niet afhankelijk zijn van een groot filmbedrijf, kunnen overschrijden. Het gevolg daarvan is dat er verschrikkelijke dingen de revue passeren. Zo wordt de kijker geconfronteerd met het samen baden van Hannah en haar tienerdochter, zwabbert een penis zomaar door het beeld, bestaat er een stamtafel in een kroeg waaraan allemaal homoseksuele mannen zitten, cruisen homoseksuele mannen in het park en vindt er een lesbische ontmaagding plaats. De film laat afschuwelijke dingen zien. De regisseur gaat zelfs zover dat zij haar non-binaire kind een belangrijke rol in de film geeft. Het is een schande en ik ben sprakeloos. Maar niet heus. Hoewel de meeste thema's niet mijn volle belangstelling hebben, waardeer ik het dat de film controversieel durft te zijn.

De film boeide me trouwens maar matig. De film maakt af en toe een wat overladen indruk die vermoeit. Teveel thema’s. Teveel personages. Er is een overdaad aan secundaire verhaallijntjes. Elk personage dat ten tonele verschijnt, krijgt een momentje om zich te manifesteren. Ook duiken er wat bijfiguren op die weliswaar de komische noot verzorgen, maar aan het verhaal geen wezenlijke bijdrage leveren. Eigenlijk zijn er maar twee acteurs en hun personages die ertoe doen. Lithgow als Jimpa en Colman als zijn dochter. Jimpa de vriendelijke en dominante opa die laat uit de kast kwam en behoorlijk vals uit de hoek kan komen. En Hannah de moeder en dochter die geen conflicten wenst en in de film alle denkbare emoties doorloopt. Knap spel van beide acteurs.

De uitwerking van de ingewikkelde familie- en vriendschapsbanden binnen de alsmaar aanwassende groep personages neemt de meeste tijd in beslag in een film die een rustig voortkabbelend ritme hanteert. Binnen dat rustig voortkabbelende ritme popt af en toe wat opwinding op. Denk aan conflictjes. Aan onthullingen die aan oude wonden raken. Aan een idealistisch beeld dat hier en daar moet worden bijgesteld. Aan issues met betrekking tot ziekte en ouderdom. Van die dingen. Dingen die even vervelend zijn maar meestal leiden tot zelfreflectie en een veranderende bewustwording. Het klinkt allemaal niet heel wereldschokkend en dat is het ook niet.

Jimpa is een welvaartsportret van een groep mensen die de luxe heeft te kunnen zijn wie ze (denken te) zijn. Een vrij exclusieve groep mensen waarmee ik weinig band kreeg. Ik voelde me nooit echt betrokken bij de luxeproblemen van de bevoorrechte personages. Jimpa werd geen intense beleving. De punten van de film die er dan toch voor zorgen dat de interesse op peil blijft zijn gelegen in het uitstekende acteerwerk en in de roerige dynamiek tussen de personages, die leuk is om te observeren, maar die als gezegd amper enige emotie bij de kijker teweeg brengt. Na afloop van de film concludeerde ik dat onder het intellectuele en emotionele kapsel van de personages een grote portie aan oppervlakkige zelfingenomenheid schuilging. Ik houd daar niet zo van.

Een filmmaker [Olivia Colman] neemt haar queer kind [Aud Mason-Hyde] mee naar Amsterdam om kennis te maken met diens homoseksuele grootvader Jim [John Lithgow]. Die blijkt in werkelijkheid niet zo geweldig te zijn als hen dacht. Hyde schetst een eendimensionaal beeld van de lhbtqi-wereld in Amsterdam in een sentimenteel familiedrama dat de talenten van Colman en Lithgow onvoldoende benut. Een keur aan Nederlandse acteurs is te zien in bijrollen.

Akelige mensen. Gewoon akelige mensen. Of in elk geval natuurlijk mensen die ik akelig vind.

Allemaal behept met een heel eigen elitair universum waarin ze vooral zichzelf kunnen afsluiten van de wereld waarin ze leven.

De ene is professor in iets en is onbeschoft. De ander maakt films over iets en is ongeïnteresseerd op een geïnteresseerde manier, en de volgende is ook iets en doet ook iets waarin ze wil gaan verder studeren in Amsterdam. Of beter: waarin hen willen gaan verder studeren. Tot zover allemaal prima hoor.

Aan het einde van de film is er iets gebeurd, maar is er ook eigenlijk niets gebeurd.

En ja, dit hele stukje is vaag en nietszeggend, en dat is een hommage aan deze film.

Fijne acteurs, hoor, die Olivia Coleman en John Lithgow... maar was het nou echt te veel gevraagd om twee Australiërs te casten?