Konvoi (2023)

“Convoy is to scatter.”

Noorse Tweede Wereldoorlog film over konvooi PQ-17 Van alle PQ-konvooien werd dit het zwaarst getroffen door aanvallen van Duitse vliegtuigen en oorlogsschepen. Deze vloot bestond uit 35 schepen waarvan er 22 de Amerikaanse vlag voerden, acht de Britse, twee onder de Panamese vlag voeren, twee onder de Sovjetvlag en op één schip wapperde de Nederlandse driekleur.

De gebeurtenissen die je in deze film ziet, is het relaas van de tanker Troubador onder leiding van kapitein Georg Salvesen. Geen vrachtschip met wapens en munitie. En het was ook niet het enige schip dat doorvoer! Alle 35 schepen gingen door en uiteindelijk bereikte er 11 de havens van Archangelsk of Moermansk. Het claimt dus te zijn geïnspireerd door waargebeurde feiten, toch is de uitvoering over het noodlottige Moermansk-konvooi soms maar mager.

Enfin, het is film! En wat deze film doet is twee kapiteins op een boot zetten. Tja dat gaat niet goed! De film moet het dus voornamelijk hebben van een beklemmend gevoel tussen ruziënde bevelhebbers. Maar het script geeft hen en andere personages niet voldoende ruimte om van dit iets heel spannends te maken. Halverwege de film is er wel een sterke actiescène maar dat is ook helaas de enige!

Tja en het einde had wat uitgebreider gekund, je volgt de crew dagenlang op hun avontuur en ontberingen en dan lopen ze niet eens de haven binnen! Ach de film was competent maar gewoon te standaard. Er zijn een paar leuke en coole scènes maar het is te spaarzaam met opwinding om actiefans tevreden te stellen, en te weinig betrokkenheid om in plaats daarvan als drama te scoren. Voor wie geïnteresseerd is, hier is het hele hoe en waarom van het konvooi te vinden; Ondergang van konvooi PQ-17 - TracesOfWar.nl

Aardig tussendoortje maar meer ook niet. Het lijkt erop dat de film nationalistisch getint is, waarbij de Noren hun doorslaggevende bijdrage aan de overwinning tegen Nazi Duitsland willen onderstrepen. De arctische konvooien richting Moermansk dienden immers om Stalingrad van wapens te bevoorraden, en de gevolgen van deze slag kennen we allemaal uit de schoolboeken.

Ik verwachtte wat meer actie, dat zeker, maar de verschillende gevaren waaraan het kwetsbare schip wordt blootgesteld worden aan de man gebracht met enkele spannende scènes. De twee hoofdrolspelers (de kapitein Skar en zijn rechterhand Mork) doen het niet onaardig, en als je denkt dat er een Bounty achtige wending zit aan te komen, ben je eraan voor de moeite.

Sterke film over WOII. De film laat een stukje geschiedenis zien wat ik nog niet kende (de bijdrage van de Noren). Zeer sterk geacteerd en het komt allemaal erg realistisch over. Hard ook: we zien hoe de kapitein moeilijke keuzes moet maken ten gunste van het collectief. Verwacht overigens geen echte actiefilm: de spanning is subtieler (maar niet minder). Je voelt de hele tijd de spanning van een 'sitting duck' zijn. Want dat is het: je bent volledig zichtbaar op open zee en marginaal uitgerust om jezelf te verweren tegen wat komen gaat. De film is redelijk traag, maar pakt daarmee ook wel de sfeer van het leven op een schip (dat is ook traag). Desondanks zitten er een paar goede acties scenes in. De spanning tussen bemanningsleden wordt ook goed in beeld gebracht. De duur van de film is ook perfect.

Wat jammer is dat er meer in had gezeten: zaken zoals het feit dat de schepen continu ijs moesten wegbikken om niet te kapseizen, risico op aanvaringen met ijsbergen, mist en de vaak ruwe weersomstandigheden met zware stormen die de schepen moesten doorstaan waren welkome ingrediënten geweest die niet gebruikt zijn.

Eén van de betere Noorse oorlogsfilms. Voor mij 4 sterren. Opvallend laag gewaardeerd op IMDB.

Er zijn best veel films en boeken over de grote oorlogsschepen. Niet zo veel over de toch wat minder tot de verbeelding sprekende vrachtschepen, en deze film vult die lacune in door te kiezen voor een wat afgeragd klein pieremagochel waarvan je je afvraagt of het wel de moeite is om er een bommetje op te gooien. Maar dat maakt de heldhaftigheid van de schepelingen er niet minder om. Wel wat persoonlijker wellicht, hoewel daar best wat kansen onbenut blijven - en misschien is dat ook wel okee, want dat leidt tenslotte maar af van de missie, volgens de moraal van een van de beroemdste boeken over dit onderwerp: The Cruel Sea van Nicholas Montserrat. Ook al zo’n vertelling over wat minder aansprekende scheepjes, en wellicht houden de overeenkomsten daarmee ook direct op.

Zoals al gezegd is dit narratief ietwat gebaseerd op de historische tocht van het konvooi PQ-17. Ook daar is wel meer over geschreven en gefilmd, en een van de beste boeken die ik las is, je verwacht het niet, van Alistair MacLean: Zr. Ms. Ulysses. Zijn eerste boek, en veel beter dan zijn latere werk. Toch levert de film ook wel een fraaie bijdrage aan het totaalbeeld, al moet je er misschien in geinteresseerd zijn om geboeid te blijven.

Goedgemaakte maar nogal saaie oorlogsfilm over een noors schip, onderweg naar Moermansk, dat in 1942 probeert duitse vliegtuigen en onderzeeboten te ontwijken wanneer hun konvooi uiteenvalt. Halverwege bevat de film een spannende, geweldig in beeld gebrachte aktiescene, maar daarna is het behelpen geblazen. Vooral veel dialogen tussen moeilijk kijkende stoere zeemannen.