Grutto! De Reis van Onze Nationale Vogel (2022)

Ruben Smit houdt vast aan zijn succesvolle, maar nog altijd oppervlakkige benadering van de natuurdocumentaire. De regisseur van De Nieuwe Wildernis en Wad: Overleven op de Grens van Water en Land beschikt opnieuw over een schatkist aan prachtige beelden die hij met een overdaad een versnelde en vertraagde beelden, aangevuld met dromerige muziekjes en soms wat knullig commentaar reduceert tot een geromantiseerd beeld van de natuur. De Grutto is blijkbaar ‘onze nationale trots’ en hoewel we de laatste jaren slechts mondjesmaat met sneeuw te maken hebben gehad, is Nederland blijkbaar ergens in die periode toch ‘in de greep van Koning Winter’ geweest. Pas op het einde valt het woord klimaat eindelijk, maar de gevolgen van klimaatverandering en de rol van de agrarische sector in de verslechtering van de Nederlandse natuur was blijkbaar niet meer waard dan een postscriptum. Fraaie plaatjes, weinig diepgang. Het equivalent van een koffietafelboek.

Het blijft aanmodderen met Rubin Smit, zeg maar de David Hamilton van de natuurdocumentaire. Ik vermoed dat deze gepromoveerde ecoloog niet kan delegeren en geen kritische blik van buitenaf wil toelaten.

Tenenkrommend zat ik te kijken naar mooifilmerij, naar opdringerige muziek die me zegt dat het spannend wordt of romantisch, naar een scenario dat aan alle kanten rammelt en voortdurend vragen blijft oproepen die niet worden beantwoord. En vooral kreeg ik hartkloppingen bij de off screen-stem die mij vertelt dat de Grutto een voor een een ei legt (echt waar, niet vier tegelijk), het jong naar zijn moeder loopt, koning Winter heerst in Nederland, en ga zo maar door - teksten door Rubin Smit zelf geschreven bij beelden die… juist ja.

Lieve beelden met een lieve boodschap die aan het slot onderuit worden gehaald door een paar teksten over klimaatcrisis, megastallen, enz.

Maar vooral, wat weet ik (vogelamateur) nu meer over de Grutto dan wat ik al niet wist? Niets, helemaal niets. Waar komt de drang om te trekken vandaan? Wat zijn de verschillen in uiterlijk en gedrag van de oer Grutto, de Ijslandse en de Nederlandse, of zijn die er niet?

Sorry, Rubin (die ik niet ken), maar dit is lege, oubollige mooifilmerij waar niemand op zit te wachten.

Mooie documentaire met vooral mooie beelden. Geen bijzonder verhaal en een beetje te lang.