Son-Mother (2019)

Vanaf 17 december in de bioscoop (MOOOV Film Distribution)

Debuterend regisseur, maar het scenario komt van Gouden Beer-winnaar Rasoulof (There is no Evil). Was dus geen toeval dat ik daar als onwetende aan moest denken tijdens het kijken. De film speelde me dramatisch en stilistisch iets te veel op conventies, maar ik was wel te spreken over de wijze waarop ingeburgerde structuren en gewoonten hier kritisch uitgelicht worden zonder dat daarbij de personages (ook) onder een direct oordeel vallen.

Knappe debuutfilm van Mohammadi waarbij de streng religieuze normen de toekomst van een alleenstaande moeder in de weg staan. Ze bevindt zich dan ook al gauw in een patstelling waarbij een huwelijk impliceert dat ze haar job zal verliezen en ze bovendien afhankelijk wordt van een man. Ondanks alle financiële moeilijkheden houdt ze wel van haar zelfstandigheid, maar wordt ze gedwongen deze op te geven om haar dochter alle kansen te geven tot medische zorg. Tegelijkertijd dient ze haar zoon (op te geven) wegen één of andere absurde religieuze regel

Extra interessant wordt het wanneer er niet echt een richting of oordeel wordt geveld door de regisseur. Je kan als kijker alleen maar met ongeloof de feiten in je opnemen. Erg sterk drama waarbij de personages sterk tot hun recht komen. De ondergeschikte positie van de vrouw binnen een patriarchale samenleving komt goed tot zijn recht. Daar waar het eerste deel van de film focust op de moeder, komt de klemtoon in het tweede deel op de zoon te liggen. Verschrikkelijk bij momenten ...

Redelijk goede film die laat zien hoe in een streng-islamitisch land de traditionele waarden en zeden zeer discriminerend en onderdrukkend jegens vrouwen zijn: een vrouw die niet (meer) getrouwd is moet wel een hoer zijn en die reputatie is het ergste wat je als vrouw kunt overkomen want je goede eer is belangrijker dan je leven. De vrouw in de film heeft dan ook geen andere keus dan om te trouwen met de man die zich aanbiedt, ook al moet ze daarvoor zelfs haar zoon verlaten omdat zijn aanwezigheid in het nieuwe gezin weer de eer van de man en zijn dochter op het spel zou zetten. De film toont overigens uitdrukkelijk niet dat mannen slecht en vrouwen goed zijn want de man in de film is een lieverd en het is een heksachtige vrouw die de plannen bekokstooft en het verdrietige lot van de vrouw bezegelt: het is het ‘systeem’ ofwel de traditie en eercultuur – wat andere mensen zullen zeggen – die mensonterend is en waar man en vrouw zich aan moeten onderwerpen.

De film heeft twee delen: in het deel ‘zoon’ zien we de moeder en het deel ‘moeder’ alleen de zoon, waardoor onze aandacht wordt gevraagd voor het lijden dat we niet zien. Het tweede deel is spannender dan het eerste deel, al moet de film het niet hebben van een spannend plot: de film is traag en wil bovenal een politieke boodschap communiceren.

Leila [Raha Kohdayari] is een Iraanse weduwe met twee kinderen wiens baan op het spel staat omdat ze regelmatig thuis moet blijven om voor haar jongste te zorgen. Wanneer de fabriek besluit alleen nog maar ‘gezinshoofden’ in dienst te houden, komt Laila voor een moeilijke keuze te staan. Buschauffeur Kazem [Reza Behbudi] dingt al enige tijd naar haar hand, op voorwaarde dat hij niet voor Leila’s oudste zoon Amir [Mahan Nasiri] hoeft te zorgen. Bibi [Maryam Boubani] denkt een oplossing te hebben waarmee Leila haar baan kan houden en na een maand weer herenigd kan worden met haar zoon, maar het loopt anders. De eerste helft (Son) schetst Leila’s dilemma en maakt duidelijk hoe en waarom ze tot een besluit komt. Het tweede deel (Mother) toont de gevolgen van dat besluit voor Amir. Geeft inzicht in de traditionele sociale structuren die nog steeds domineren in Iran, alsmede wat de impact is van de internationele economische sancties tegen het land, maar de centrale personages zijn weinig toegankelijk.

Viel wel mee. Al begreep ik niet waarom Amir op een gegeven moment niet wou praten...