The Book of Birdie (2017)

Erg mooi.

Het gaat goed met de vrouwelijke regisseurs in het genrewereldje. Terwijl Hollywood druk bezig is met bewijzen dat vrouwen hetzelfde kunnen als mannen (ie geld opbrengen met zielloze producties), tonen een hoop recente genre(indies) dat een vrouwelijke regisseur ook echt meerwaarde kan hebben.

Niet dat er zoiets bestaat als mannen/vrouwenfilms, maar toch voelde ik wel tijdens het kijken dat hier een vrouw achter zat. Het is meer ambigue, minder duidelijk en uitgesproken. Lieve, schattige scenes zijn om ietwat onduidelijke reden ook creepy, net zoals de horror nooit puur op horror gericht is. Mannelijke regisseurs lijken in dat soort dingen gewoon veel director.

Visueel absoluut de moeite, geweldig gebruik van een goede soundtrack en sterk acteerwerk. Weer zo'n self-funded filmpje laat ziet dat je met beperkte middelen gewoon erg knappe cinema kan maken. Nu maar hopen dat Netflix het niet meer oppikt, want een typisch massaproduct is het niet. Daarvoor is alles net iets te vaag en lastig te vatten is een braaf hokje.

4.5* en een uitgebreide review

Deze stond al heel lang op mijn lijstje, maar bleek toch wat moeilijk te vinden. Inmiddels heeft studio Melancholy Star deze - en naar het schijnt volgt binnenkort ook het recentere Minore (2023) - op Vimeo gezet, waar ik eigenlijk door de MM horror-challenge van op het spoor ben gekomen en blij toe want dit was toch wel een unieke ervaring.

Allereerst vind ik het knap dat een kleinschalige productie als dit zó een zelfverzekerde rust kan uitstralen in de manier van vertellen.

Van een rechtlijnig narratief is niet gelijk sprake (jong meisje Birdie wordt ondergebracht in een klooster, waar zij unheimische waanbeelden met mystieke ondertoon ondergaat en simultaan haar ontluikende vrouwelijkheid en menstruatie te verwerken krijgt), de eigenzinnige manier waarop de film haar stukjes voorschotelt is opvallend: een beetje episodisch zoals je na ontwaken kunt terugkijken op een droom, met losse gebeurtenissen en visuals die door een gedeeld sentiment of droomlogica wel bij elkaar horen of op elkaar voortbouwen maar nooit een helemaal sluitend of klassieke verhaalvorm aanneemt. Ik kan het maar moeilijk met iets vergelijken, al komt Innocence (2004) wel in me op. Die had een zelfde onuitgesproken balans tussen onschuld en dromerige maar onheilspellende sfeer. Birdie onderzoekt het onheil misschien wat meer in visueel explicieter ongemak maar, zoals het label op MM terecht ontbreekt; horror is het niet echt te noemen. Dromerig, bevreemdend en ongrijpbaar zijn drie steekwoorden die het eerst in me opkomen.

Tweede waar de film echt indruk mee maakt is de visuele flair. Voelbaar met beperkt budget, maar wederom met zo veel overtuiging en creativiteit neergezet, zodat ieder frame niet zou misstaan met lijstje eromheen. Scenes en kaders zijn zonder uitzondering voelbaar met aandacht vormgegeven en de tastbaarheid van die aandacht ken ik eigenlijk voornamelijk van animatie- en (vooral) stop-motionfilms. Zo zijn er tussendoor handgetekende, ogenschijnlijk uit karton gesneden en geanimeerde hoofdstuktitels, maar ook overige (spaarzame) effecten, belichting en compositie en sfeerbeelden ademen dezelfde passie en verzorgdheid uit.

Voelbaar liefdesproject dat je als kijker maar wat graag in je hart sluit. Ik zag mezelf voornamelijk de eerste helft geconfronteerd met mijn eigen behoefte aan meer narratief smeermiddel en ook het acteerwerk, waar de low-budget feel af en toe wel onaangenaam op de voorgrond treedt, weerhoudt me van een hogere score, maar zó veel creativiteit en bedachtzaamheid in een debuut van bescheiden proporties: lager dan een 4* kan deze bij mij niet scoren.