The Maltese Falcon (1941)

Of we Film Noir als een genre mogen beschouwen of het als een stijl moeten zien is een discussie waar men tot op de dag van vandaag nog steeds niet uit is. Hoe dan ook zijn de vaak voorkomende visuele eigenschappen veel interessanter dan de inhoudelijke kenmerken, want de waslijst wederkerende elementen is daarvan dusdanig groot dat je bij quasi elke film die bestempeld wordt als Noir zo ongeveer hetzelfde verhaaltje ziet. Een antiheld leeft in een nihilistische kutwereld vol corruptie en bedriegers, probeert zijn plan te trekken uit een of andere situatie en leert daarbij een Femme Fatale kennen. Prima ingrediënten als daar een visuele sfeerbom van gemaakt wordt, een saaie bedoening als zowel plot als cinematografie niet kan overtuigen.

In The Maltese Falcon dient de kapstok enkel voor doelloze interessantdoenerij in de vorm van allerhande plottwists of een overkill aan dialogen die op een koortsachtige manier clever proberen overkomen. Ook typische Noir-aspecten, alleen worden ze dus niet altijd zo slecht uitgewerkt als in deze vermeende trendsetter van het genre. Of stijl. Het magere scenario concentreert zich op de zoektocht naar een beeldje, waarbij de repetitieve gesprekken voornamelijk op een kinderachtig 'ik toon het mijne als jij het jouwe laat zien'- niveau blijven steken.

Met oerdomme boeven die op de meest belachelijke manieren om de tuin worden geleid moest ik al helemaal aan een matige aflevering van Kuifje denken. En dan vergeet ik bijna het buitengewoon idiote lachje van een stereotiepe gangsterbaas en een hulpje die sullige opmerkingen maakt als "kijk nu wat je met mijn hemd gedaan hebt" nadat ie net een peer had ontvangen. Ik begrijp dat de protagonist slimmer moet zijn dan zijn tegenspelers, maar met dergelijke Mega Mindy-achtige figuren komt het nu ook niet bepaald serieus over.

Deze onzin werd allemaal ook nog eens gefilmd met op een paar leuke foefjes na veel te weinig fantasie om het geheel wat op te fleuren. Dat de camera doorgaans enkel beweegt als een personage zich verplaatst moet men maar voor lief nemen omdat dat ook weer zo’n kenmerk zou zijn, alleen is het eveneens voor de rest (van close ups tot montage) meestal zo standaard dat je er zelf idioot zou van beginnen lachen.

Of Film Noir nu een genre danwel een stijl is kan mij eigenlijk niet veel schelen, maar voor mij is The Maltese Falcon in de eerste plaats een verschrikkelijk overgewaardeerde b-film. Het overbrengen van een somber gevoel is de makers in elk geval gelukt.


1*

Of je kunt er niet naast kijken zal je bedoelen.

Een lichtjes tegenvallende film. Bogart acteert wel aardig, maar de rest van de cast kan niet imponeren. Dat geldt helaas ook voor (de uitwerking van) het verhaal, dat werd naar het einde toe niet boeiender. De boeven komen totaal niet professioneel over, dit zorgt er ook voor dat de film nooit echt spannend wordt. Bogart's personage is zo dominant, dat je al kan voorspellen hoe het gaat aflopen. Hij zal er zelf het beste uitkomen, en dat gebeurt ook. Dat het beeldje niet echt blijkt te zijn, vond ik ook niet heel verrassend. Het geheel kijkt wel aardig weg, maar hoogstaand is het zeker niet.