I Racconti di Canterbury (1972)

The Canterbury Tales (1971) bekleedt de middenpositie in Pier Paolo Pasolini’s ‘Trilogie van het Leven’. De film wordt geflankeerd door twee andere adaptaties van literaire zwaargewichten: Boccaccio’s Decamerone (1970) en Duizend en één nacht (1974). I racconti di Canterbury is gebaseerd op het boek van de veertiende-eeuwse Engelse schrijver Geoffrey Chaucher die de verhalen van bedevaarders op pelgrimage naar het schrijn van de Heilige aartsbisschop Thomas Beckett in de kathedraal van Canterbury bundelt. Pasolini, die zelf Chaucer speelt in de film en de verhalen optekent, selecteerde acht van de meest seksuele vertellingen (The Tale of The Merchant, The Friar, The Cook, The Miller, The Reeve, The Wife of Bath, The Pardoner en The Summoner). De regisseur, bekend om zijn moeilijk verteerbare films, kreeg nu te kampen met het verwijt gratuite seks te brengen en zich te vergrijpen aan werelds vertier. Later zou Pasolini echter beweren dat zijn triptiek de meest ideologische films van zijn carrière bevat. Hij is immers de overtuiging toegedaan dat de representatie van seksualiteit altijd politiek is. Dit principe klopt inderdaad in deze film en kadert binnen een breder manifest van de Marxist. Zoals wel vaker trekt Pasolini ten strijde tegen de vigerende orde en elke vorm van repressieve moraliteit. Het verzet tegen politieke en seksuele onderdrukking is gekoppeld. Al vanaf het eerste verhaal krijgen we de oppositie tussen de vrije liefde van de twee jonge mensen en de blinde repressie van de oude rijke machthebber die haar via een huwelijk aan zich bindt. Seks is een politiek wapen in de film! Wat het best geïllustreerd wordt in de wraakactie van de twee studenten tegenover de molenaar. De film is een antiklerikaal statement tegen de hypocrisie van de kerk. De verhalen worden bevolkt door libidineuze clerici en religieuze instituties (zoals het huwelijk), gebaren en uitspraken lijken uitgehold. Pasolini hekelt ook de bourgeoiswaarden van het kapitalisme en de industrialisatie. De gevonden schat in het bos toont de gevolgen van hebzucht en winstmaximalisatie. Massaconsumptie is een nieuw fascistisch dictaat. Pasolini idealiseert de Middeleeuwen als een bucolisch pre-kapitalistisch utopia. Zijn sympathie gaat uit naar de (ludieke) revolutie van de volksman. In het verhaal van de kok, een hommage aan Chaplin, is de anarchistische vrijbuiter de held. Wanneer twee geestelijken betrapt worden op sodomie in het tweede verhaal kan de kapitaalkrachtige zich redden door omkoping maar de arme sterft als martelaar op de brandstapel. De herhaaldelijke herenliefde is een sneer naar de repressieve homofobie. Pasolini was zelf openlijk homoseksueel en verloor er zijn lidkaart van de communistische partij door. Zowel wat ideologie betreft als ‘fysieke primitiviteit’ deed de The Canterbury Tales mij (in een milde vorm) aan de films van Alejandro Jodorowsky denken. (Beide films zouden kunnen worden gelezen volgens de theorie van Mikhail Bakhtin van het carnavaleske en het groteske.)
Chaucer was een dankbare bron voor de Italiaanse relnicht. Destijds was de middeleeuwse poëet eveneens een politiek en sociaal provocateur en, als “proto-Protestant”, een criticus van het Pausdom. De film transformeert het originele dicht uiteraard in een eigentijdse metafoor. We lijken in een soort hippie-middeleeuwen terecht gekomen. Het is de periode van de tegencultuur van antiautoritarisme en de seksuele bevrijding.
De scabreuze personages, op Felliniaanse wijze op fysionomie gecast meer dan op acteertalent, worden geschetst als universele karikaturen van onhebbelijkheden die met glans het patina van de tijd doorstaan. Wat is het verschil tussen de holle frase, ‘God zij met u’, die de personages steeds meekrijgen en George W. Bush zijn schijnheilige ‘God bless you’? Zo zijn er legio parallellen te trekken.
Het laatste verhaal besluit met een delirante visie van de hel, geïnspireerd door Hieronymus Bosch. Als de paradijselijke tuin en de appel van het eerste verhaal nog deden denken aan het linkerpaneel van zijn Laatste Oordeel, dan eindigen we nu middenin de optocht der verdoemden. Bosch is niet de enige schilder waar in de film op gealludeerd wordt. Zowel visueel als inhoudelijk is Brueghel nooit ver weg.
Trotseer de flatulente geintjes en schaarse subtiliteit en herinner u een uitspraak aan het begin van de film: tussen ernst en luim ligt de waarheid kruim.

Weer prachtig qua decors en attributen! Wel erg flauwe en een beetje oninteressante verhaaltjes (alhoewel ik ze na het lezen van rubenn's betoog er achteraf toch meer inhoud toedicht).

De Middeleeuwen zien er bij Pasolini wel realistischer uit als in bv. wangedrochten als 'First Knight' of 'Robin Hood: Prince of Thieves'.

Ik vind het altijd leuk om acteurs in bijrolletjes te spotten en zag al meteen Mr. Rumbold van de Britse comedy 'Are you being served?'

Iemand anders hem ook gezien????

Onvoorstelbaar vervelend verhaal met legio kluchtige flauwe grappen.

heel domme film, kan er niks anders van maken.

In I Racconti di Canterbury tapt Pier Paolo Pasolini uit hetzelfde vaatje als bij Il Decameron. Veel middeleeuwse verhalen waarin het vaak om seks draait verteld voor de 'smaak van het vertellen'. Net als zijn voorganger (het eerste deel in de 'Trilogy of Life') is ook deze film vermakelijk. Visueel is de film zelfs vele malen sterker. Pasolini heeft de beschikking over decors en kostuums die stukken imposanter zijn en hij weet zijn middeleeuwen vol vuiligheid en seks nog geloofwaardiger te maken.

Helaas zijn de verhalen niet veel beter geworden en zelfs langer, onnodig lang. Het is soms even doorbijten maar dan hebben we wel een tamelijk unieke visie op een interessant tijdperk. Overigens toont Pasolini met z'n constant terugkerende rol aan ook nog eens een begaafd acteur te zijn. Vermakelijke film.

Stelden de verhaaltjes in "Il Decamerone" niet zo veel voor, hetzelfde kan gezegd worden van de verhaaltjes uit deze film met grote uitzondering van het tweede verhaaltje waarbij Pasolini weer een taboe doorbrak; het tonen van het bedrijven van de herenliefde. Wat de consequenties hiervan waren liet Pasolini duidelijk zien in wat voor mij wel zijn grootste aanval op de corrupte Rooms Katholieke Kerk was. Sodomie wordt zwaar gestraft, maar als je genoeg geld hebt dan zien wij het door de vingers. Heb je het niet, dan kan de Heer niets meer voor je doen en zal hij je straffen door je levend te verbranden op een rooster en wel in het openbaar vóór een grote menigte. Ik moest bij deze scène onmiddellijk denken aan "De Grootinquisiteur" van Dostojevski, zeker toen ik die kardinaal in beeld zag die dit schouwspel regisseerde vooral om bij de kudde angst in te boezemen, zodat hij door de kudde gevreesd werd en zodoende ongebreidelde macht op hun kon uitoefenen. Dit soort praktijken komen helaas ook anno 2010 in bepaalde landen nog steeds voor. Alleen wordt het lot van de slachtoffers daar niet bezegeld door levend geroosterd maar door levend gestenigd te worden. Tja, wat is erger.
Werd in "Il Decamerone" door Pasolini het leven in de Middeleeuwen al schitterend uitgebeeld; in deze film zou Pasolini het nog beter doen, waarbij vooral de mooie dansscènes en de prachtige Middeleeuwse muziek opvielen waardoor je nog meer van de Middeleeuwse sfeer kon proeven van deze mooi vormgegeven film. De slotscène deed mij zeer sterk denken aan de apocalyptische surrealistische schilderijen van Jeroen Bosch.
Een minpuntje vond ik dat de voertaal van deze film waarvan de verhalen zich in het Engeland van de 14e eeuw afspeelde niet in het engels was, terwijl de liederen die je hoorde wel in het engels waren. Maar goed, Pasolini zal daar wel niet de middelen voor gehad hebben.
Rest mij ten slotte nog iets te zeggen over het gemiddelde op Movie Meter van deze film; Die is schandalig laag.

4,0*

In I Racconti di Canterbury schetst Pasolini weer maar eens een accuraat beeld van Middeleeuwen. In tegenstelling tot de meeste Hollywood films over die periode, weet hij het vulgaire van de tijd goed weer te geven. Toch wordt ook de schoonheid behouden door vele poëtische shots. Pasolini weet op een erg minimalistische wijze iets uniek te halen uit zijn cast en setting.
Qua structuur en opbouw is het zeer gelijkend met Il Decamerone: de verhalen volgen elkaar zonder onderbreking op, maar als de stijl van Pasolini je enigzins bekend is, is het echt niet moeilijk om te volgen. Ik vond de verhalen in deze film iets minder gevarieerd en humoristisch dan in de laatstgenoemde film, maar meestal hebben ze toch wel een leuke pointe en vooral een grote kern van waarheid. Naast de seksuele inhoud, lijkt de nadruk vooral te liggen op geld en hoe de mensen in die tijd nog oneerlijker verdeeld waren dan nu. Mijn favoriete fragment is dat over 'de Dood', waarin wordt blootgelegd hoe de mens slachtoffer wordt van zijn eigen hebzucht.
Leuk detail: Pasolini speelt zelf Geoffrey Chaucer ("Al schertsend zegt men vaak de waarheid!")

Iets wat eruit ziet als een matige amateurfilm waarbij lelijkheid in al zijn gedaantes voorbijkomt. Dit is duidelijk niet aan mij besteed.