Ikiru (1952)

Alternatieve titels: Doomed, Living, To Live

mijn stem
3,88
449 stemmen

Japan
Drama
143 minuten

geregisseerd door Akira Kurosawa
met Takashi Shimura, Nobuo Kaneko en Haruo Tanaka

Kanji Watanabe is een kantoormedewerker die, net als al zijn collega's, niets uitvoert op z'n werk. Dan ontdekt hij op een dag dat hij maagkanker heeft en nog maar een paar maanden heeft te leven. Hij besluit vervolgens om deze laatste maanden te gebruiken om het nut van zijn leven te ontdekken.

nummer 113 in de top 250

TRAILER

189 BERICHTEN30 MENINGEN
zoeken in:
 
avatar van Black Math
2,0
0
geplaatst op 21 juli 2014, 23:31 uur, permalink
Zoals verwacht audiovisueel erg sterk verouderd, maar desalniettemin heeft Ikiru zeker het een en ander te bieden.

Van te voren heb ik geen omschrijving gelezen, dus ik wist niet dat het meteen zou beginnen in de vorm van de mededeling dat de hoofdpersoon kanker heeft. Aangezien mijn familie niet gevrijwaard is gebleken van die ziekte, is dat iets dat me momenteel raakt. Maagkanker schijnt overigens in Japan vrij veel voor te komen, terwijl in het westen er juist meer gevallen zijn van darmkanker. Het schijnt allemaal met verschillende diëten te maken te hebben. Ik geloof dat men nu er vaak veel meer aan kan doen, maar toen was het blijkbaar een doodvonnis.

De vraag wat dan te doen met je leven is best interessant. Ik zou wellicht ook eerst de bloemetjes flink buiten zetten, wat de hoofdpersoon dan ook doet. Aardig om daarbij te ontdekken dat in die tijd je ook al Pachinko had, iets dat ik tijdens mijn reis in Japan een paar maanden terug veelvuldig ben tegengekomen.

Uiteindelijk weet de hoofdpersoon een manier te vinden om zin van zijn leven te maken, en de wijze daarop maakt me vrij cynisch, want hij is eigenlijk een raamambtenaar die besluit zich dienstbaar aan de samenleving te maken. Maar het moet gezegd worden, mijn cynisme ebt weg als ik zie dat de moeilijkheden toch wat groter zijn dan die van de Nederlandse raamambtenaar (voor zover ik die wereld goed kan inschatten). Zoals dat het eigenlijk taboe is om tegen een hoger geplaatst iemand in te gaan. Of bedreigingen door de Yakuza.

Het tweede gedeelte duurde langer dan ik had verwacht en biedt complete rehabilitatie. Het proces is boeiend om te volgen, maar ook hier proef je de ouderdom van de film, want de wijze waarop - door middel van steeds meer mensen die hem prijzen - voelt naïef en melodramatisch aan. Naar mijn idee zou dit tegenwoordig echt niet meer op zo'n manier uitgewerkt worden.

Tenslotte was het acteerwerk wisselend. Veel zwakke prestaties van bijpersonages, maar Shimura weet z'n rol aardig neer te zetten en maakt dat de film niet compleet door ouderdom instort. Wel met een kanttekening, hij kan bijzonder goed een bijzonder tragisch gezicht opzetten, maar op het moment dan een andere patiënt de symptomen van maagkanker opsomt, zorgt die gelaatsuitdrukking er wel voor dat het tegen de grens van het lachwekkende aanzit. Nog niet erop, maar dicht in de buurt.

Het audiovisuele speelt bij mij altijd een belangrijke rol, en hier is zowel geluid als beeld behoorlijk slecht. Toch nog één mooi shot gezien, bij de zonsopgang waarbij de hoofdpersoon ook opmerkt dat het er mooi uitziet. Het plot weet enigszins te compenseren, maar vertoont dus ook sporen van ouderdom. Jammer, want anders had er misschien meer ingezeten dan 2*.

avatar van HarmJanStegenga
2,0
0
geplaatst op 22 december 2014, 17:35 uur, permalinkbevat spoilers, klik op de tekst om deze te lezen
Heel jammer. 'Ikiru' is een film van een groot regisseur. Een film waar ik erg naar uit keek, maar helaas één die al snel een lange zit bleek te zijn. Mijns inziens hield het allemaal niet zo veel in. Het verhaal is vanaf seconde 1 duidelijk.. vervolgens kijken we mee om te zien hoe Kanji Watanabe z'n nog korte leven een nieuwe impuls zal gaan geven. Ik kon er niet zoveel mee en vond het weinig indrukwekkend.

Na veel lovende recensies had ik echt wat moois verwacht. Ik vond het hoofdpersonage zeer vlak en kon weinig met 'm meeleven. Het tempo wat Kurosawa hanteert doet de film niet veel goeds, net als het laatste deel van de film waar iedereen in het rond zit te discussiëren. Het pakte me niet. Er wordt veel gezegd, maar eigenlijk niks waar ik wat mee kan en niks wat me emotioneel raakt t.o.v. het hoofdpersonage.

Sowieso vond ik Kenji Shimura te vol zitten met zelfmedelijden. Het ligt er te dik op allemaal. Vreemd ook om ineens al die vrouwen zo overdreven verdrietig te zien op z'n begrafenis. De film mist een goede balans wat mij betreft. Kurosawa zorgt voor een visueel prima geheel, maar het verhaal wordt op een manier gebracht waardoor ik nergens emotioneel betrokken kon raken bij het hoofdpersonage. Teleurstellend.

avatar van chevy93
1,5
0
geplaatst op 23 juli 2015, 1:04 uur, permalinkbevat spoilers, klik op de tekst om deze te lezen
With a bad script even a good director can’t possibly make a good film.

Niet dat ik nou een uitgesproken Kurosawa-fan ben, maar met Rashomon en Tengoku to Jigoku leverde hij twee prima films af. Dersu Uzala vond ik eveneens oersaai; daarmee heb ik al mijn Kurosawa-kennis genoemd. Ikiru stond al lang op het lijstje vanwege de status, maar ik ben persoonlijk geen grote fan van langere films in een taal die ik nauwelijks tot helemaal niet spreek. Het vereist een hoge mate van concentratie.

Mijn cijfer maakt wel duidelijk dat ik behoorlijk teleurgesteld in Ikiru ben. Ikiru tracht een aantal, op zichzelf mooie, ideeën te combineren, maar faalt hopeloos in de uitwerking ervan. Het script was hopeloos cliché (hoewel ik stiekem hoop dat de Engelse ondertitelaar hier de schuld van mag krijgen). Of zoals The One Ring het hieronder uitstekend omschrijft:
The One Ring schreef:
Iedere scène op zichzelf voelt voorgekauwd aan. [...] Alle emoties worden op tafel gelegd. Iedere filosofie wordt op een bordje aangeboden. Het nadeel is dat er dan al geen reden meer is om actief mee te denken met de film. En doordat Watanabe zo'n glashelder personage is blijkt het onverwacht moeilijk om met hem mee te leven.
Waarbij ik de caféscène, in tegenstelling tot TOR, juist tot één van de weinige hoogtepunten vond behoren. Eén van de weinige momenten dat het trage verhaalverloop zorgde voor een sterk staaltje cinema. Daar waar het eerste deel nog enkele mooie shots bevatte, verzandde Ikiru in een saaie, overgeacteerde klucht met een levensfilosofie die uit een gelukskoekje lijkt te komen.

Veel potentie, veel kansen, maar zelden gegrepen. Zonde, want recapitulerend toont Ikiru bij vlagen waar Kurosawa toe in staat is, of kan zijn. De mengelmoes van ideeën (o.a. Tolstoj, Kafka en ik ben niet de eerste die aan It’s a Wonderful Life moest denken) maakt Ikiru vlees, noch vis. Een lange zit wordt het al helemaal als men melodramatisch drie keer zo lang doet over het uitspreken van een simpele zin.

Enfin, genoeg kritiek op het script en de gemaakte verhaallijnkeuzes, maar Ikiru wordt alom geprezen om de audiovisuele schoonheid. Ik vermoed met nadruk op het visuele, want de muziek klonk mij niet noemenswaardig anders dan de doorsnee soundtrack van destijds. Visueel zoals gezegd een aantal mooie shots, ik zou nog de spiegelshot in de bar willen noemen. En uiteraard de schommelscène, maar het mag geen verrassing zijn dat zo’n slotscène na een dergelijke filmbeleving compleet aan kracht inboet. Dit soort momenten waren echter schaars en als je half in slaap aan het vallen bent, is het lastig genieten van de esthetische kwaliteit. Zoals Onderhond terecht opmerkte in zijn recensie is ook de scèneovergang ondermaats:
Onderhond schreef:
Vooral de overgangen tussen scenes waren vaak erg slecht. Flikkerend en haperend word je in een volgende scene gedumpt.
Er is een maximum aan ‘dat hoort nou eenmaal bij die tijd’-marge en dat maximum gaat Ikiru ruimschoots aan voorbij. Deze editing is een katalysator en Ikiru wordt nóg fragmentarischer en nóg minder meeslepend.

Tot slot zou ik het acteerwerk nog eruit willen pikken. Ik weet niet of het de leeftijd van Ikiru is, de Japanse cultuur of dat het gewoon aan mij ligt, maar net zoals de vorige post snapte ik totaal niet wat al die “vrouwen zo overdreven verdrietig […] op z’n begrafenis” kwamen doen. Net zoals deel 2 waarin alle collega’s om de beurt ‘netjes’ (lees: gescript) hun zegje mochten doen. Het is allemaal zo overdreven... Het ontbreekt volledig aan enige vorm van subtiliteit.

Nee, een apathische film welke ten onder gaat aan de oubollige, fragmentarische cinematografie en bovendien gedragen door een flinterdun moralistisch huis-tuin-en-keuken filosofielesje.

4,0
0
geplaatst op 29 juli 2015, 17:25 uur, permalink
Te zien op het komende filmfestival van Oostende.

4,0
0
geplaatst op 15 september 2015, 10:12 uur, permalink
Een meesterwerkje! Applaus bij vertoning gisteren op het FFO.

avatar van Film Pegasus
5,0
0
Film Pegasus (moderator)
geplaatst op 15 januari 2016, 0:22 uur, permalinkbevat spoilers, klik op de tekst om deze te lezen
Ik ken Kurosawa vooral van zijn films met samoerai. Avonturenfilms die hij overnam van de westerns om ze daarna terug te geven en het genre te inspireren en te vernieuwen. Ikiru is een heel ander verhaal. Vrij naar een verhaal van Tolstoy, al moet ik ook denken aan Umberto D en It's a wonderful life. Een verhaal vol humor en drama dat best wel boeiend is.

Je ziet de verschillende fases langs komen bij iemand die te horen krijgt dat hij maagkanker heeft. De impact van het nieuws is groot en als kijker ben je helemaal mee, alhoewel de dokter hem als een gewone patiënt bekijkt. Je volgt dit echt vanuit de persoon die het slechte nieuws ontvangt. En dan begint die molen te draaien om het nieuws te verwerken. Daardoor lijkt het voor sommigen misschien wat langdradig, maar is voor mij juist een meerwaarde. Zo merk je ook bij de dokter dat die de vraag aan z'n collega's stelt wat die zouden doen als ze nog maar een half jaar te leven hebben. En ze kunnen er niet op antwoorden.

Het is ook niet evident natuurlijk en ondertussen tikt de tijd verder. Het idee om alles op te doen is ook maar niets. Dan maar gaan feesten? Dat verveelt na een tijd toch ook maar. En de tijd doorbrengen in goed gezelschap? Dat moet het gezelschap ook goed vinden natuurlijk. Zijn zoon en familie luisteren ook niet echt en zien hem enkel als een oude man en niet meer als vader of broer. Tot hij besluit om toch iets te kunnen betekenen. En dat gaat niet over roem of zo. Dat is toch vergankelijk. Hij wil echt iets betekenen.

Iets voorbij de helft van de film krijgen we dan de begrafenis met zowel de collega's, de burgemeester en de familie die dat vooral als een formaliteit beschouwen. Misschien wel hier en daar met wat verdriet, maar meer ook niet. Tot ze met hulp van de sake de puzzelstukjes bij elkaar leggen en het duidelijk wordt wat hij betekend heeft. Daar is tijd voor nodig natuurlijk. Je moet zo'n scène toch wel een tijd laten duren. Het gaat bijna zo ver dat hij niet alleen die speeltuin heeft gerealiseerd, maar ook een schokgolf in de administratie heeft teweeg gebracht. Eens de sake verteerd is, verandert er niets in de bureaucratie. Maar toch zie je nog het effect.


De film is een meesterwerk en Kurosawa zet sterke personages weer. Het is weliswaar een film van de oude stijl. En daarmee wil ik niet zeggen dat je zomaar oude technieken van montage of geluid moet goedkeuren, maar het is gewoon een stijl en sfeer die bij die tijdsgeest hoort. Los van de creativiteit van Kurosawa zelf natuurlijk. Maar ik hou hier wel van. Ietwat neo-noir gecombineerd met de oude Hollywood drama stijl. En toch tijdloos, want ik waande me niet meer dan 60 jaar terug in de tijd. Dit kon zich evengoed nu afspelen. Het verschilt wat met andere films van Kurosawa, zodat het niet onbegrijpelijk is dat sommige mensen dit veel minder (of net beter) vinden dan z'n andere werken.

avatar van Flavio
3,5
0
geplaatst op 11 juli 2016, 16:43 uur, permalinkbevat spoilers, klik op de tekst om deze te lezen
Toch een kleine teleurstelling na vorige maand het weergaloze High and Low te hebben gezien. Ikiru is eigenlijk niet te vergelijken met dat meesterwerk, behalve dat het ook een hedendaagse film is. Ikiru is een ietwat sentimenteel drama, dat gelukkig wel origineel en ontroerend genoeg is om te blijven boeien, althans de eerste helft. Ik was verrast toen Watanabe ergens halverwege de film al stierf, en de film begon toen een beetje te slepen.

Tot dat moment vond ik het een goede film met een aantal mooie scenes. Wat te doen als je te horen krijgt dat je nog maar 6 maanden te leven hebt? Eerst een avond doorzakken en geld verbrassen leek me een logische keus. Maar dat houd je niet vol, zeker niet met zijn prognose. Daarna gaat Watanabe op zoek naar jeugd en levensplezier, iets waar zijn jonge collega van lijkt over te lopen. Is deze eerst nog aangenaam verrast door de omzwaai van Watanabe, al snel raakt ze verveeld. De scene dat hij haar smeekt om nog een avond uit te gaan, en zij uit schuldgevoel toestemt was een van de beste scenes. Ik vond dat sowieso het sterkste en meest schrijnende stuk van de film, omdat het zo realistisch was- natuurlijk zit zo'n meisje niet te wachten om haar avonden door te brengen met haar aardige, maar saaie, veel oudere chef, maar Watanabe voelde kennelijk iets wat op geluk leek in haar gezelschap.

Dan besluit Watanabe het over een andere boeg te gooien, en zijn positie te gebruiken om een park te realiseren. En zijn we dus getuige van zijn begrafenis. Hier haakte ik een beetje af eerlijk gezegd, zijn collega's die onder het genot van een hoop drank hun zegje doen over de overledene. Iemand merkte op dat dat erg Japans is, hoe er na je dood over je wordt gesproken- misschien is dat zo, maar de film werd er niet beter op.

Audiovisueel is hij niet zo sterk al zijn er wel een aantal mooie shots, maar daar kan ik me meestal wel overheen zetten bij oude films. Toch vond ik de film soms ouder overkomen dan hij was en dat is natuurlijk geen goed teken.

5,0
0
geplaatst op 19 juli 2016, 21:14 uur, permalink
Een oude man in de sneeuw op een schommel die met gebroken stem een liedje zingt: probeer het dan maar eens droog te houden. Akira Kurosawa maakte meer dan samoerai-films. Deze ingehouden en verstilde schets van de laatste avond-etappe van een aan kanker leidende eenzame ambtenaar speelt in het moderne Tokyo van 1952. Geestig, ontroerend en confronterend, zowel yin als yang.

avatar van Laurensv
4,5
0
geplaatst op 11 augustus 2016, 23:46 uur, permalinkbevat spoilers, klik op de tekst om deze te lezen
Een film met twee gezichten. Enerzijds een mooi, maar ook droevig portret van een ‘doorsnee’ man die tegen het einde van zijn leven nog betekenisvol wil zijn. Anderzijds vormt dit schijnbaar een mooie aanleiding om het ambtelijk apparaat er eens flink van langs te geven. De conclusie is in ieder geval dat het nalatenschap van Watanabe binnen no time weer vergeten lijkt te zijn. Sterk geportretteerd door Shimura, de verrassende keuze om halverwege van vertelperspectief te wisselen en een aantal iconische scenes trekken deze film naar een hoger niveau. Toch heb ik voor mijn gevoel inmiddels wel sterkere Kurosawa’s gezien.

Herzien in het kader van een herwaardering van mijn top 10. Ikiru gaat daar wel uitvallen, maar blijft wel in de top 100 hangen.