Passion (1982)

Bij Godard’s films is het vaak verbaal geweld vol abstracties dat op een verkeerde wijze overheerst. Wat moet je tijdens het kijken met ongrijpbare kretologieën als: An image is not powerful because it’s brutal or fantastic, but because the solidarity between ideas is remote and well-judged.

Is de Hollywoodse kreet niet: Show them, don’t tell them? De handelingen in de films van Godard lijken op die van een rijkeluisjongetje dat uitgekeken is op zijn speelgoed. Uit een intelligente verveling kan hij de speeltjes ook weer niet links laten liggen en begint er op een tegendraadse manier wat naïef mee te rommelen.

In Passion is het een monomaan spel met het wel of niet noodzakelijk zijn van één of meer verhaaltjes in een film. Dit thema wordt wel erg simplistisch en saai uitgewerkt. Een belangrijk visueel object in de film vormt het uitbeelden van levende taferelen op bekende schilderijen uit de klassieke kunstgeschiedenis. Het zijn alleen maar oude figuratieve schilderijen die daarvoor gebruikt worden. Waarom zit er ook niet een modern abstract schilderij tussen?

In de schilderkunst is men allang bezig met de kwestie of een schilderij wel of niet een verhalend (figuratief) karakter moet hebben. Overigens net als in de muziek; is er wel of geen melodie nodig? Er zijn moderne componisten die het ordenen van noten op een melodieuze manier niet meer noodzakelijk vinden. Zij komen met andere luisterrijke spanningsvelden dan een melodie en weten het horen van een wirwar aan klanken toch boeiend te houden. Trouwens ook in het medium film, bijvoorbeeld in de stroming ‘structurele film’, wordt reeds lang geëxperimenteerd met abstraherende visualisaties zonder enige verhaallijn.

Van deze parallelle kwesties in andere kunstdisciplines zijn te weinig sporen terug te vinden in Passion. Het blijft bij een enkel zuinig moment, zoals bijvoorbeeld de opname van een stoeipartijtje tussen drie personen die een rode, witte en blauwe trui dragen. Een conflict tussen de kleuren van de Franse tricolor? Godard lijkt eigenlijk zelf steeds te veel een verhaaltje te willen hebben om zich aan vast te kunnen houden. Hij doet dat desnoods met ingewikkelde uitspraken die verbaal wel erg abstract lijken. Maar visueel totaal abstract gaan, zonder verhaal en vooral zonder moraal, doet hij niet. Het zou een stuk boeiender geweest zijn als hij met meer lef op zoek was gegaan naar abstract handelen. Dat zou spannender geweest zijn dan wat nu te zien is: het op klassieke wijze vertellen van simplistische, eigenlijk lamlendige, verhaaltjes in deze film.

Saaie bedoening.

Het uitgangspunt is misschien wel leuk maar Godard weet er niks van te maken. Saai op elk vlak zowel visueel als verhaal. De klassieke deuntjes gaan wel samen met de beelden maar na een tijdje wordt dat ook maar eentonig. De acteurs zijn op datzelfde niveau: eentonig. Van een Isabelle Huppert mag je meer verwachten.

Saai, saai, saai en nog eens saai dus. Al een geluk dat de speelduur nog meeviel.

1,5*

Sorry, ditmaal gewoon een slechte film van Godard!

Erg veel negatieve berichten hier, ondanks dat het bekend staat als een van de betere films uit Godards latere periode. Maar toegegeven, ik kon er ook heel weinig mee. Sommige beelden zijn schitterend, zoals wanneer een levend schilderij gefilmd wordt of het vliegtuig hoog in de lucht aan het begin, maar voor het grootste deel is het gewoon niet bijster interessant. Ik zal denk ik nooit begrijpen waarom Godard denkt dat moeilijke, filosofische teksten uitgesproken op een zo zakelijk en wetenschappelijk mogelijke manier boeiende dialogen opleverd. Ze zitten in al zijn werk, maar vanaf de jaren '80 vormen ze het overgrote deel van de tekst en dan wordt het al snel irritant. Ook het marxisme wordt er weer zonder reden bijgetrokken. In feite komt Godard in dit soort films over als een slechte regisseur. Als hij zich zo druk maakt om de natuur van film, waarom drukt hij dat dan niet op een filmische wijze uit, in plaats van het toch te moeten toelichten met behulp van zijn personages? Zijn eerdere films zijn op dat gebied gewoon overtuigender.
2*

Opvallend negatieve berichten en een laag gemiddelde hier. Hoewel de latere Godard me nog altijd niet echt ligt vond ik dit tot nu toe de sterkste van de post-1968 Godards die ik zag. Gevoelsmatig denk ik ook dat dit de persoonlijkste film is. Een statement bijna. Godard lijkt het politiek activisme achter zich te laten (en er misschien teleurgesteld in te zijn). De film laat ook en regisseur zien die oude middeleeuwse meesters tevergeefs probeert te recreeëren tot film en de film is bijna tot de rand gevuld met statements over film (telkens de vraag naar een verhaal bijvoorbeeld). Daarmee lijkt dit hèt statement te zijn van Godards terugkeer naar de cinema (die in 1979 al had plaatsgevonden) na zijn politiek-experimentele werk in de jaren daarvoor.

Aardige film, sterker dan de vorige vier latere Godards die ik zag.

3.0*

Dit is zo'n film waarvan ik niet weet wat ik ermee aanmoet. In de introductie op de DVD vertelt een expert dat dit een erg ontoegankelijke film is en daar geef ik hem gelijk in. Een echte lijn is moeilijk aan te duiden en er wordt afgewisseld met beelden van de set, voice-overs en daarbuiten. Een rommeltje zullen de haters zeggen. Liefhebbers zullen dit pure kunst noemen. Persoonlijk ben ik er niet van overdonderd, maar vind het zeker een interessante kijkervaring.

Sommige ontoegankelijke film kunnen desondanks veel boeiends in zich hebben. Je hebt dan het gevoel dat je iets bijzonders gezien hebt.
Hier heb ik echt weinig gedenkwaardigs aan over gehouden. Ook Schygulla had een niets betekende rol. Terwijl een rol echt heel duf moet zijn wil zij niet vlammen.