Inherit the Wind (1960)

Want jij hebt ook +500 films van voor 1960 uit Hollywood gezien? Waardoor je dit zo kan stellen? Dat Hollywood in die tijd kluchterig was?

Manchurian Candidate, Advise & Consent, 12 Angry man, Sunset Boulevard, etc, etc uit die tijd zou ik bepaald wat volwassener willen noemen, kwa verhaal vertelling en vooral ook hoe serieus men het publiek neemt. Daar gaat inherit namelijk de mist in, het onderschat de voorstellingsvermogens van zijn publiek. En dat ben ik niet gewend van Hollywood uit die tijd.

Laten we het erop houden dat het een belangrijke film is, over een belangrijk onderwerp. Die helaas op verhaal, personage uitwerking en dramaturgie wat minder scoort.

je bent wel een beetje streng hoor, Biosguru . Ik vond het ook geen 12 Angry Men of Sunset Boulevard. Maar ik vond hem wel beter dan Manchurian Candidate

Haha, dank je Een film kan nog zon "goed" thema hebben en al het gelijk van de wereld aan zijn kant. Als de rest niet klopt, ga ik bokken. Het gaat me niet perse om betere films in het geval van Inherit, maar om films die het publiek serieus nemen. Inherit doet dit miz niet. Als mensen dit Klassiek Hollywood melodrama noemen, ga ik nog naast bokken ook nog steigeren. Letters from an unknown woman dat is klassiek Hollywood melodrama. Dit niet. Dit staat tot klassiek Hollywood drama als Bassie en Adriaan tot Breaking bad.

Einde rant

Helemaal eens met je laatste samenvatting. Je begreep echter dat "kluchterig" niet helemaal zoals ik het bedoelde: De film was kluchterig, niet Hollywood. 12 Angry Men vond ik fantastisch, staat zelfs in mn top 10, maar die was net zo voorspelbaar toch? Ik bedoel alleen te zeggen dat wat wij tegenwoordig, na 1500 films gekeken te hebben, voorspelbaar vinden, was dat in die tijd nog niet zo'n onderwerp denk ik.

Ik ga mischien wat ver in mijn verdediging, maar ik denk dat het gemiddeld filmpubliek in de jaren 30 tot 50 veel meer film savvy was dan wij nu zijn. Niet zo gek ook als >60% van de US bevolking in die tijd 1 keer per week naar de film ging. Dan doorzie je films heel snel.

Dat is ook precies waarom Inherit er zo uitspringt voor mij, ben ik niet gewend uit die tijd

Bron:Zie

Deze film stond al een behoorlijke tijd op mijn watchlist. Ik had er in het begin nogal moeite mee om in het verhaal te komen, maar uiteindelijk bleek Inherit The Wind toch uit te lopen op een solide courtroom drama. Het verhaal is gebaseerd op de Scopes Monkey trial, waarin een leraar op de middelbare school in de jaren '20 aangeklaagd werd voor het onderwijzen van evolutie in plaats van creationisme. Schijnbaar zijn er nog wel wat vrijheden genomen met de werkelijkheid, en als je de film plaatst in de tijd van het McCarthyisme en de Red Scare krijgen veel van de speeches ook een extra lading.

Maar hoe dan ook, na enige gewenningsproblemen heb ik het grootste deel van de film geboeid gekeken. De show wordt gestolen door een sterke Spencer Tracy als advocaat Drummond die de docent in kwestie verdedigt, en met vuur de reden en de vrijheid om zelf te denken vertegenwoordigt, en ook zijn nemesis Fredric March als de streng gelovige politicus Matt Brady is sterk bezig. De film speelt zich grotendeels in de rechtbank af, maar ook daarbuiten zijn er een paar sterke scenes, waarbij ik vooral denk aan de marcherende christenfundamentalisten die als Amerikaanse Taliban zowel Drummond als de leraar aan de hoogste boom op willen knopen. Helaas krijgt het met de huidige politieke situatie een extra sinistere lading. Ik denk dat ieder weldenkend mens het inmiddels wel eens is aan welke kant de geschiedenis staat, en ook de makers van de film zijn ondubbelzinnig op de hand van Drummond en co. Terecht, en de inhoudelijke punten worden ook eloquent gemaakt, maar het wordt wel nogal voorgekauwd gebracht. Desalniettemin, ik ben tevreden. 4.0*

“Those who bring trouble on their families inherit the wind”, of, zoals onze statenvertaling zegt: “Wie zijn huis beroert, zal wind erven” [Spreuken 11, vers 29]. Deze bijbelquote verklaart niet alleen de titel van deze film, maar is ook de ironische conclusie van dit uiterst actuele en relevante rechtbankdrama.

Geen enkele rechtszaak in de 20e eeuw had zo’n grote impact op de manier waarop we naar de wereld kijken als een rechtszaak uit 1925 die in de volksmond bekend stond als de Scopes Monkey Trial. De aangeklaagde was John Scopes, een leraar op een middelbare school in Dayton, Tennessee, die ondanks waarschuwingen van de schoolleiding de evolutie-theorie van Darwin onderwees. Volgens de aanklacht was dit in strijd met de pas aangenomen Butlerwet die aangaf dat het verboden was om iets te onderwijzen dat in strijd was met het scheppingsverhaal uit de Bijbel. De rechtszaak werd een regelrechte mediasensatie wanneer de aanklagers hulp kregen van niemand minder dan William Jennings Bryan, een fundamentalist die rond de eeuwwisseling maar liefst drie keer (zonder succes) meedeed aan de presidentsverkiezingen. Daarop besloot de beroemde agnostische advocaat Clarence Darrow de verdediging op zich te nemen, waardoor een titanenstrijd gegarandeerd was.

“Inherit The Wind” is in grote lijnen een reconstructie van die rechtszaak, al heet de aanklager hier Matthew Harrison Brady [Fredric March] en de verdediger Henry Drummond [Spencer Tracy]. In een snikhete rechtszaal bespelen ze de media, het publiek en elkaar in een imposant duel van woorden en levensovertuigingen. Brady wordt als een held ontvangen in een grootse parade waarin het publiek massaal de 19e-eeuwse Gospelklassieker “That Old Time Religion” zingt. Hoezeer het publiek meeleeft blijkt wel tijdens voortdurende demonstraties, waarin ze dreigend zingen “We’ll hang Henry Drummond from a sour apple tree” op de melodie van “The Battle Hymn of the Republic” In de film zijn de Brady en Drummond overigens oude collega’s en vrienden, die uit elkaar zijn gegroeid door hun verschillende levensvisies. Spencer Tracy en Fredric March geven monumentale rollen die hun status als topacteurs nog maar eens bevestigen. Gene Kelly doet zijn best in een goed geschreven, maar past niet goed in zijn rol als E.K. Hornbeck, een cynische journalist die zijn minachting voor het Christelijke fundamentalisme van Brady niet onder stoelen of banken steekt. Harry Morgans uitgebalanceerde, ingetogen vertolking als de rechter in deze zaak verdient meer erkenning dan het heeft gekregen.

In weldenkend Nederland is er hooguit nog een hele kleine minderheid die denkt dat we het scheppingsverhaal uit De Bijbel letterlijk moeten nemen en dat alles wat in De Bijbel staat per definitie juist is. Wereldwijd zien we ons echter geconfronteerd met fundamentalistische Moslims die de Koran (en daarmee ook het scheppingsverhaal) letterlijk opvatten en er dus middeleeuwse, onverlichte denkbeelden op na houden. Henry Drummond zegt in de film dat hier de denkende mens voor het gerecht staat. Immers: John Scopes deed niets minder dan de theorie van Darwin delen met de leerlingen. Wanneer Drummond één van die leerlingen onder ede vraagt of hij denkt dat De Bijbel en Darwins Theorie elkaar tegenspreken, is zijn antwoord ook: “Dat weet ik niet, daar moet ik over nadenken!” Dat is de essentie van deze film, het is de essentie van de Scopes Monkey Trial en het grote probleem met fundamentalisten: als het gaat om hun geloof schakelen ze het vermogen tot (kritisch) denken, de menselijke eigenschap die ons bij uitstek verheft boven (de meeste) andere diersoorten volledig uit. “Inherit The Wind” is daarmee geen aanklacht tegen religie in het algemeen, maar een pleidooi voor het menselijk denkvermogen. Weldenkend Nederland weet dat het Scheppingsverhaal en de evolutietheorie elkaar niet uitsluiten, maar dat betekent niet dat je daar niet anders over mag denken. Zolang je maar denkt!

Gebaseerd op de Monkey Trial van 1925.

Niet de eerste keer dat Spencer Tracy furore maakt in een rechtbankzaak. Een paar jaar later, zal hij het opnieuw doen in "Judgement at Nuremberg", eveneens van Stanley Kramer.

Interessant natuurlijk -en de hoofdbrok- is de tweespalt godsdienst tegenover Darwin. Thema dat nog al dikwijls is voorgekomen en dat wellicht zal blijven doen.

Knappe film met een stevige script en goed tot zeer goed acteerwerk.

Vandaag op TV te zien > ARTE >20:15 uur

De film is gebaseerd op de Scopes-trial uit 1925. Daarin werd John Thomas Scopes, een leraar aan een middelbare school, voor het gerecht gedaagd wegens overtreding van de Butler-Act. Die Act was kort daarvoor door de staat Tennessee aangenomen en verbood leraren van een door de staat gefinancierde school de evolutietheorie te onderwijzen. Het proces legde de controverse bloot tussen de opvatting dat de theorie van de menselijke evolutie niet per se in strijd was met religie en de fundamentalistische opvatting die dat wel verkondigde en oplegde dat het Woord van God altijd moest worden geprefereerd boven wetenschappelijke kennis.
Inherit trhe Wind is een schitterende film. De film laat een spannende strijd in de rechtszaal zien. De film doet dat behoorlijk objectief. Noch het creationisme noch het Darwinisme wordt in een belachelijke hoek geduwd. Veel meer staat het recht op vrijheid van denken centraal. Het recht van een ieder om te geloven en te uiten wat hij wil. Om dat te geloven en te uiten waar hij zich comfortabel bij voelt. De evolutietheorie moet in de samenleving naast de ‘fundamentele’ waarheid van het scheppingsverhaal kunnen bestaan. Niet meer dan fair, leek me. Niet iedereen is het echter met die fairness eens. De voors en tegens vliegen door de rechtszaal. De woordenstrijd is scherp en humoristisch.
In het middelpunt van de strijd staan de agnost Henry Drummond (Spencer Tracy) en de fanatische evangelist Matthew Harrison Brady (Fredric March). Drummond vertegenwoordigt het verstand. Brady zet het geloof in de waarheid van de Bijbel te allen tijde boven de wetenschappelijke waarheid. De strijd levert mooie scherpe dialogen op, die als geweersalvo’s op elkaar worden afgevuurd. Het acteerwerk is grandioos. Zowel Spencer Tracy als Fredric March vertegenwoordigen interessante personages. Vooral het personage Brady, die in de loop van het verhaal steeds meer devalueert tot een tragische figuur die in zijn leven alleen nog maar zijn geloof heeft om zich aan vast te houden, is interessant om in zijn psychologische blootlegging te aanschouwen
De show in de rechtbank mag dan een redelijk objectieve weergave van standpunten zijn, de show daarbuiten is dat minder. De rechtszaak vindt plaats in een orthodox Christelijk stadje en de kleingeestige inwoners zijn duidelijk in hun voorkeur. De meesten zijn onmiskenbare fans van Brady en betuigen hun bijstand met optochten en feestelijke bijeenkomsten. Aan andersdenkenden wordt geen ruimte gegeven om zich te laten horen. Een cynische reporter (Gene Kelly) verzucht op enig moment bij de zoveelste protestmars: “Well, those are the boobs that make our laws. That’s the democratic process.” Enige stemmingmakerij is regisseur Stanley Kramer hier toch niet vreemd. Ach, waarom ook niet. Prima tekst. Ik dacht er net zo over. Fijne teksten. Fijn acteerwerk. Inherit the Wind is een uitstekende film.

De film is gebaseerd op een toneelstuk en dat is eraan te zien aangezien er voornamelijk gepraat wordt. Hoewel het gebaseerd is op ware feiten - The Monkey Trial in de jaren ‘20 - van vorige eeuw - is het geen volledig historisch account. Omwille van het dramagegeven hebben ze hier en daar er een draai aan gegeven (bv. de relatie tussen de beschuldigde en domineesdochter is pure fictie die Hollywood nodig heeft). En dat is zeker te begrijpen en ok omwille van de spektakelwaarde van een product dat moet verkopen. De kern van de film - het recht om vrij te denken - maakt in elk geval indruk. En hoewel de film zich honderd jaar geleden afspeelt, is het onderwerp nog altijd actueel vermoed ik. Er zijn nog genoeg mensen (binnen de godsdiensten van Abraham) die een enge blik op de wereld en mens hebben.

Het is een heel kwaliteitsvolle productie met topacteurs die elk op hun manier intrigeren en de kijker aan zich binden. Het b&w past volledig bij het verhaal en de filosofische inhoud van de dialogen. Wat me dan wel opviel als een mogelijk anachronisme waren de vetkuiven van onder meer de dominee (!) en de schooljongens: dat lijkt me meer iets van de jaren ‘50 dan de jaren ‘20. Al met al een leuk anachronisme.

Positief verdict. Vreemd genoeg een film die nog geen spatje gedateerd is en nog steeds relevant om gezien te worden.

Ik ben er wel voor te vinden om mij van tijd tot tijd eens te laten onderdompelen in een rechtbankfilm en Inherit the Wind is een zeer vermakelijke in zijn soort geworden. Het is in ieder geval een minder serieuze rechtbankfilm geworden dan Judgment at Nuremberg en dat komt in de eerste plaats door het geweldige acteerwerk van Spencer Tracy en Fredric March. Het is vooral Tracy die hier de show steelt als de advocaat van de leraar en voor heerlijke dialogen zorgt met zijn tegenspeler. Die bijbelfanaat, Matthew Brady is anders ook wel een interessant figuur, want meer en meer komt hij alleen te staan met zijn geloof en op het einde staat hij daar zielig alleen het woord te verkondigen, totdat hij dood neervalt.

3.5*