Mississippi Burning (1988)

Uitermate boeiende film over rassendiscriminatie en soms ook best pijnlijk en beschamend om te zien. Verhaal zat prima in elkaar en boeide van de eerste tot de laatste minuut. De cast speelde ijzersterk met als uitschieters Willem Dafoe en Gene Hackman. De beelden van Mississippi zagen er trouwens ook fraai uit.

Hebben jullie ook wel eens moment in een film vanaf wanneer het moeilijk wordt om de rest serieus te nemen? En dan bedoel ik niet één scène of een groot moment, maar echt een klein stukje, een detail bijna. Ik heb het gelukkig niet vaak, maar Mississippi Burning bevatte zoiets. Het gaat hier om het moment waarop de burgemeester geïntroduceerd wordt. Hij zit dan bij de kapper de FBI-agenten tegen te spreken en het racisme te ontkennen. Terwijl hij daar geschoren wordt rookt hij een grote sigaar. En het was die sigaar op die plaats op dat moment dat me stoorde. Dit klinkt wellicht als aanstellerij, om me aan zoiets onbeduidends te ergeren, maar voor mij was het 't moment waarop ik bij mezelf dacht: "Oh, dit is een film die een standpunt erin wil rammen en denkt dat de kijkers te dom zijn om een wat natuurlijkere aanpak te snappen".

Niets in de rest van de film deed zijn best om dit idee te ontkrachten. De film komt op veel punten overeen met het werkelijke verhaal waarop het gebaseerd is, maar het wordt zo dik aangezet dat het allemaal wat flauw wordt. Vooral de belachelijke manier waarop Willem Dafoe's personage wordt neergezet als wel érg dom is nogal over-the-top, maar nodig om het praktisch fascistische oplossing van het probleem te laten werken. Dit is een serieus verhaal dat het verdient om verteld te worden, maar de bijna engelachtige kwaliteiten van de zwarten in combinatie met de casting van alleen lelijke koppen voor de clanleden gaan bijna richting parodie. Een wat meer kalme, verontrustende aanpak had denk ik beter gewerkt dan deze alle-bommen-uit-de-kast-stijl.

Het enige dat mijn interesse vast hield was Hackmans personage, de enige met nuance. Zijn tegenstrijdige gevoelens tussen liefde voor Mississippi en zijn inwoners aan de ene kant en zijn afkeer voor racisme en zijn FBI-verplichtingen aan de andere kant zorgen stiekem voor het boeiendste conflict. Hackman is wederom weergaloos in deze rol. Zijn scènes met McDormand hebben ook wel iets, al is zij bijna ongeloofwaardig goed in dit stadje. Verder is het duistere sfeertje ook nog wel goed getroffen, al is ook dat ietwat overdreven. Willem Dafoe is gewoonlijk een van de meest betrouwbare acteurs, maar lijkt hier niet zo op zijn plek te zijn, helaas.
2,5*

Ik moet zeggen dat ik de film helemaal niet zo zwart/wit vond als velen suggereren. Ik zag de cynische rol van Hackman als een nuancerende, iemand die de problemen erkent maar het ziet als een proces dat hoort bij het opgroeien van de mens. Zijn taak is het vinden van drie vermiste jongens, niet het oprollen van de Klan en het beëindigen van segregatie en racisme in het Zuiden. Zijn sarcastische sneer naar Ward toe is tekenend: "Don't you have the whole world to save?"

Dat Hackman's rol een voorborduursel is op zijn Popeye Doyle maakt nauwelijks uit. Zijn interactie met de rest van de cast is subliem, net zoals diezelfde rest van de cast sterke rollen neerzet. De noodzakelijke stiekeme affaire die vaker als subplot wordt toegevoegd in dit soort films, kwam eens een keer niet opgedrongen over.

De opbouw is fantastisch en subtiel, met een simpele en dreigende soundtrack van Trevor Jones die de haren in de nek overeind doen staan.

Maar dan, Willem Dafoe met de volgende regels: "Anyone's guilty who lets these things happens and pretends like it isn't. No, he was guilty all right. Just as guilty as the fanatics who pulled the trigger. Maybe we all are." Jammer dat de filmmakers ervan uitgingen dat de boodschap van de film voor het publiek uitgespeld moest worden voordat ze het onder hun neus duwden. Was totaal niet nodig geweest. Het einde, met blanken en zwarten die samen aan het zingen zijn, is ook nogal in-your-face moralisme.

Het doet af aan de grimmige sfeer die de film neerzet: een realistisch beeld van een wereld die bestaan heeft en nog altijd bestaat.