All That Jazz (1979)

Min of meer autobiografische film van regisseur-choreograaf Bob Fosse die gelukkig zelf de choreografie verzorgde. De dansnummers spetteren er vanaf.

Er zijn veel films die het onderwerp 'de dood' behandelen. Sommige films proberen te verklaren waarom we sterven, andere willen een idee geven wat er gebeurd als we dood gaan, terwijl er ook films zijn die juist laten zien hoe iemand omgaat met de dood van een geliefde. Hoe dan ook, de dood is altijd aanwezig geweest in films en dat zal ook altijd zo zijn. Maar All That Jazz brengt wel een heel bijzondere kijk op het onderwerp: door middel van deze film lijkt regisseur Bob Fosse zich voor te bereiden op de dood, die snel lijkt te naderen.

Veel meer dan zijn naam wist ik niet van Fosse voor ik aan deze film begon, maar ik raadde op de een of andere manier al snel dat de film autobiografische trekjes had. Zo voelde de film gewoon aan. Naar mijn gevoel kon alleen iemand die echt zo werkt als de hoofdrolspeler en ook echt de dood voelde naderen deze film gemaakt hebben. En ja, uit wat onderzoek blijkt dat de film heel dicht bij Fosse zelf stond. Veel dingen die hoofdfiguur Gidean in deze film deed, heeft Fosse echt gedaan. Zo zien we Gideon een film maken over een controversiële stand-up komiek. Fosse maakte inderdaad zo'n film gemaakt Lenny. Ook de bezetenheid met zijn werk, de rivaliteit met andere beroepsgenoten en een levenswijze die zo losbandig is dat hij gevaarlijk wordt (kettingroken, veel drank, drugs en seks met iedere aantrekkelijke vrouw die er rondloopt); al deze dingen zijn schinbaar terug te leiden naar Fosse. Maar ook mijn belangrijkste vermoeden werd bevestigd: Fosse had voor hij het idee voor deze film kreeg een hartaanval gehad. Uiteraard als gevolg van zijn levensstijl. Fosse had blijkbaar het gevoel dat eens een hartaanval hem fataal zou worden en dat is uiteindelijk ook gebeurt, al zou het nog aardig wat jaren duren.

Hoe verwerk je je ervaring met een hartaanval in een film? Als je dat wilt weten moet je All That Jazz zeker eens bekijken, want zo'n bijzondere film zie je zelden. In het eerste uur introduceert Fosse ons in het leven van Joe Gideon. We zien hoe hij werkt, constant de vrouwen in zijn leven vernedert en hoe hij telkens zijn dag begint met het slikken van pillen, hoe hij een paar tabletten in een glas water doet en deze opdrinkt, hoe hij zijn ogen watert, hoe hij douchet en zichzelf voor de spiegel energie in lijkt te spreken met de uitspraak: "It's showtime". Deze korte elementen worden telkens snel achter elkaar gemonteerd getoond en vaak herhaald. Het doet sterk denken aan de verschillende beelden uit Requiem for a Dream die na elkaar getoond worden na druginname. RfaD bleek hierin niet zo origineel te zijn als ik dacht. Al snel merken we dat Gideon aan de rand van een hartaanval leeft. De film is constant in beweging. Scènes worden snel afgewisseld en Gideon kan duidelijk geen minuut rust hebben. Een workaholic van het extreemste soort. Hij ziet er vaak afgemat uit en we snappen nauwelijks nog hoe hij kan staan. Voor mij als kijker kwam het heel goed over hoe slopend het leven van Gideon moet zijn. Zelfs ik voelde me na een uur bijna vermoeid; en dat bedoel ik dit keer niet negatief! In deze eerste helft zitten een aantal dansscènes, maar opvallend genoeg voor een musical geen liedjes die door de hoofdpersonen zelf gezongen worden. De liedjes die we horen worden op de achtergrond gespeeld en versterken het steeds vermoeiender worden gevoel. De dansnummers lijken ook iets te zeggen over hoe Gideon in elkaar zit.

In de tweede helft komt de onvermijdelijke hartaanval. In het ziekenhuis valt Gideon logischerwijs in een zwart gat. Zijn hele leven lijkt hij niet stilgezeten te hebben, maar nu wordt hij gedwongen rustig te blijven. Hier zakt de film heel eventjes in, maar ook dat draagt eigenlijk bij aan het gevoel dat de film wil overbrengen. Gideon's leven zakt hier immers ook in. Langzaam maar zeker komt Gideon tot de conclusie dat het wel eens snel gedaan kan zijn met zijn leven. Dan volgen er twee heel bijzondere en ijzersterke scènes.

In de eerste overdenkt Gideon of zijn leven wat waard was. Niet door erover te praten of zijn diepe overpijnzingen met de kijker te delen, nee Gideon doet het met zijn eigen stijl. We zien de belangrijkste vrouwen uit zijn leven hier verschillende musicalnummers opvoeren die hem niet bepaald in een positief daglicht stellen. Gideon's carriére was bijzonder succesvol, maar sociaal gezien waardeloos. Deze scène krijgt wat humor, doordat naast Gideon nog een tweede Gideon staat die als regisseur Gideon zelf bekritiseerd. Zien is geloven hier.

De finale is zoals je mag verwachten bij een deze film: groots. Gideon legt zich neer bij zijn dood en droomt een spectaculaire musicalscène, waarin hij zelf zingt over zijn eigen dood. Dit is het moment waarop All That Jazz zichzelf echt weet te ontwikkelen tot een waar meesterwerk. Ergens vind ik het ook erg dapper van Fosse om dit zo te filmen. Ik vraag me af of er ooit een regisseur was die zoiets op deze manier gedaan heeft.

Wat Fosse hier presteert is dus zeer bijzonder: hij wist mij echt mee te sleuren in zijn leven; via dat van zijn alter ego. Dit bereikt hij ook door zijn geweldige gebruik van montage, muziek en cinematografie. Ik heb niks met het wereldje waarin Gideon leeft en al helemaal niet met de theatervoorstellingen die hij maakt (bij zoiets zul je mij nooit aantreffen), maar deze film krijgt het voor elkaar om mij het voor even wel te laten waarderen. De nummers blijven me niet echt goed bij, maar zijn tijdens het kijken van de film geweldig.

Een extra vermelding verdient Roy Scheider, want zonder hem zou de film misschien lang niet zo meeslepend zijn. Scheider ken ik vooral als een degelijke, maar wat kleurloze acteur. Maar in deze film gaat hij volledig against-type los. Hij ís hier gewoon Joe Gideon. Geweldig om naar te kijken. En ook geen kwaad woord over de bijrolacteurs! Uitstekend acteerwerk!

Mijn vraag is dus waarom deze film hier zo'n lage waardering krijgt. Een onvoldoende? Dit is een van de meest complete films die ik in tijden zag. De dvd ruilde ik hier volledig op de gok en eigenlijk verwachte ik min of meer een film die me niet zou bevallen. Verrassingen als deze krijg je zelden. Zwaar aanbevolen!
4,5*

Ik heb zelden een ruiler zo blij gemaakt geloof ik

Mooi beschreven trouwens! Ik kan me er wel in vinden, alleen vond ik persoonlijk het "vermoeiende", wat jij zo treffend omschrijft het geheel een wat onrustige film maken, wat ik zelf niet als prettig heb ervaren. Vandaar mijn toch beduidend lagere score. Maar waar je helemaal gelijk in hebt: de film zit sterk in elkaar!

Het is ook een erg onrustige film en ik kan me voorstellen dat niet iedereen dat evenveel aanspreekt. Maar voor mij is het een essentieel onderdeel van de film om echt mee te leven met de hoofdpersoon en de gebeurtenissen.

Maar je hebt me inderdaad blij gemaakt met de ruil

Wat mij vooral aan deze film stoorde is Roy Scheiders volstrekt onsympathieke rol. Ik had de hele film een hekel aan die man.

Het minste wat je van 'All That Jazz' kan zeggen is dat hij hoogst interessant ineen steekt. De snelle montage, ook aanwezig in 'Cabaret' - en dus waarschijnlijk een handelsmerk van Bob Fosse-, houden de kijker bij de les; en voor het eerst wisten dansstukken uit een musical me daadwerkelijk te ontroeren ('Air Rotica' ). Ook het feit dat tijd en ruimte volledig als bijzaak worden beschouwd hebben een merkwaardig, maar hoogst prikkelend effect.
Toch is 'All That Jazz' verre van ideaal: Fosse plaatst soms heel wat cabaret na elkaar, en vooral het laatste kwartier is oersaai. Bovendien verliest Fosse zichzelf in zijn ontelbare eindes (in datzelfde laatste stuk), waardoor de aanvankelijke ontroering (bij het afscheid voor de operatie) plaats ruimt voor irritatie (na de operatie)...
Wat de film in summa precies mist kan ik moelijk onder woorden brengen, maar volgens mij is het coherentie. Uiteindelijk krijg je helemaal geen hoogte van Gideon, noch van wat Fosse precies kwijt wil over zichzelf/de dood...
Een gemiste kans, wat mij betreft.
2,5*

Net gezien. Na Sweet Charity, Cabaret en Lenny weer een klein meesterwerk van Fosse die wat mij betreft een genie was in zijn vakgebied.
En dat er een film tussen hoort te zitten waarin hij alle registers opentrekt is niet meer dan logisch. Heerlijk overdreven en bombastisch. Een egotrip van jewelste, die op het einde wat valse noten heeft (letterlijk en figuurlijk). maar waar hij mij mee weg komt omdat het gewoon klasse is wat hij laat zien.
Het Air Rotica nummer halverwege de film is een van de beste dansscenes ooit.

ik denk dat dit ook de bedoeling was van Fosse - en Roy Scheider legde hiermee echt een top rol neer!

Roy Scheider’s beste rol, Bob Fosse’s beste film en wat mij betreft de allerbeste musical ooit. Het fascinerende verhaal van een regisseur/choreograaf (openhartig gemodelleerd naar Fosse’s eigen leven) is uitbundig en we worden meesterlijk meegesleurd in diens passie. Het hoogtepunt is toch echt het poëtische einde van de film. De vijf fases, de dans, de muziek, montage, vormgeving; alles werkt perfect en het is een zeer intense kijkervaring. All That Jazz weet op meesterlijke wijze gebruik te maken van het musical genre en is een magistrale film.

Ah gelukkig! Ik dacht al dat ik de enige op MovieMeter was die hier een meesterwerk in herkende

Ja vreemd hoor, het lage gemiddelde weerhield me er een paar jaar geleden van hem te bekijken. Toch zonde.

Best wel goed.

Inderdaad een heel fris en origineel verhaal waar naar de dood toe gewerkt wordt.
Choreografie en de muziek zijn erg goed en het acteerwerk is ook wel goed van Roy Schneider.
Maar ik vind het eerste deel het beste om hem elke ochtend It's Showtime, folks te horen zeggen en dan continue paffend en gorgelend aan het werk te zien.

3.5

Vreemde film die goed begint maar dan een beetje inzakt naar het einde toe. Ik wist hier voor vandaag niets over en ben toch wel zeer blij dat ik hem heb gezien.
Een leerrijke kijkervaring.

voor mij ook een 5 uit 5 film

had ook niet voor niks oscars gewonnen. een aanrader

Hmm.. typisch zo'n film die alleen in de jaren '70 gemaakt had kunnen worden.

Op z'n minst uiterst bijzonder, ook voor mensen als ik die op zich weinig met dat showwereldje hebben. De hele opzet en hoe de film in elkaar steekt is toch wel bijzonder knap en de film bevat naast een zeer goede Scheider (toch wel een veelzijdig acteur eigenlijk) 1 van de beste musicalstukjes die ik ooit gezien heb (Air Rotica). Ann Reinking heeft ook wel een geweldige uitstraling.

Blijft toch wel memorabel op de 1 of andere manier, hoewel ik hem echt niet nog eens hoef te zien.