Magnificent Obsession (1954)

neej ik geloof je niet

En de ex-vrouw van voormalig President Ronald Reagan (JANE WYMAN) ook.

Na Written on the Wind, All that heaven Allows en Imitation of Life vond ik Magnificent Obsession van Douglas Sirk tegenvallen.

In de eerste drie films valt veel te ontdekken en te genieten van een spannend slim spel op de grens van wel of geen kitsch. Als kijker wordt je bij deze drie verhalen steeds lekker aan een heerlijk sentimenteel lijntje gehouden en ondertussen plezierig gekieteld met scherpe observaties van mensen in een prachtig gestileerde vormgeving met heel apart kleurgebruik.

In Magnificent Obsession is zowel het bouwkarton van het verhaal als de vormgeving wel erg gemakzuchtig uitgewerkt. Wat nodig is voor de ontwikkeling van het verhaal komt steeds zonder een echte krent erin erg gemakkelijk en heel zwartwit uit een heel lelijk gekleurde filmhemel van kartonpap vallen. De meeslepende dieptewerking uit de andere drie films van Sirk ontbreekt. Een film hoeft zeker niet waarachtig te zijn maar op het moment van kijken moet hij wel iets bezitten van een aangename geloofwaardigheid.

Criterion heeft een DVD release gepland voor eind jan. 2009!

Net als in "All that heaven allows" (1955) leveren Rock Hudson en Jane Wyman weer prima werk af. Lekker jaren '50 sentiment maar ik vond deze nog beter.

Sirk is voor mij een regisseur die films maakt in een genre dat mij niet zo aanspreekt, de jaren '50 tranentrekker. Geen van zijn films vond ik tot nu toe een meesterwerk, maar Sirk scoorde toch met de geweldige aankleding van zijn films, enkele sterke acteerprestaties en vooral een duidelijke intelligentie achter zijn films die de wat overdreven dramatische verhaallijnen ineens een stuk beter maakten. Ergens moet je soms echter een grens trekken en die grens wordt wat mij betreft overschreden door Magnificent Obsession. Niet alleen is het enorm oubollig, maar het is ook een erg slechte film.

Het voornaamste probleem is het totaal ontbreken van de intelligentie. Waar Sirk doorgaans met dit soort verhaallijnen een volwassen kritiek weet te geven op bijvoorbeeld sociale druk, klasseverschillen, onderdrukte rassenhaat en wat al niet, ontbreekt hier zoiets. Sirk is meestal op zijn best als hij bijna stiekem dingen toont die de intelligentie van het hoofdverhaal te boven gaan. Bij Magnificent Obsession doet hij echter het tegenovergestelde: hij voegt alleen maar meer kitsch en melodrama toe. Wat we krijgen zijn een aantal onzinnige Bijbelse paralellen met de verhaallijn (wat te denken van die kunstenaar die uit een bovenraam meekijkt naar de eindoperatie en zijn tekst waarin hij zegt dat een van de eerste mannen die zijn eigen weg volgde Jezus was?) en nog erger: hemels korengezang op de achtergrond tijdens een aantal belangrijke scènes. Iemand praat over de net overleden man van Wyman alsof hij de meest liefdevolle man ooit was? Plaats er korenzang achter. Rock Hudson komt tot nieuw zelfinzicht? Plaats er korenzang achter. Volgens mij zit dit gezang ook in zo'n beetje iedere scène met de kunstenaar die kennelijk het licht heeft gezien. Ik kan me echter geen slechtere keuze bedenken. Wat we krijgen is dus een complete verwijdering van Sirks beste kanten, terwijl voor mij de minst interessante elementen extra belicht worden.

Er is weinig om de schade op te vangen. Jane Wyman is geen moment geloofwaardig hier en Rock Hudson alleen als arrogante slijmbal, een rol die hij te kort mag spelen. Als zelfs Agnes Moorehead geen extra acteerplezier kan brengen weet je hoe erg de situatie is. De technicolorkleuren blijven mooi, maar verder ziet de film er vlakker uit dan Sirks andere werk. Minder gedetailleerd, minder afgewerkt. Het nogal onzinnige plot had waarschijnlijk alleen door Frank Capra tot een goede film omgezet kunnen worden, maar Capra zou geweten hebben dat er meer humor in had gemoeten. Over humor gesproken, kennelijk zien enkele critici deze film als een zwarte komedie, waarin alles expres overdreven om een ironische kritiek te leveren op dergelijke melodrama's. Ik geloof daar echter niets van.

Melodrama op zijn slechts. Van het niveau van As It Is In Heaven, waar ik op de een of andere manier aan moest denken tijdens het kijken.
2*

Wellicht is het niet de bedoeling van je review, maar ik krijg helemaal zin om de fiml te herzien. Alles wat je beschrijft werkt bij mij alleen maar ten positieve. Die Bijbelse dingen die Sirk er hier invlecht. Als je dat nu eens cynisch bekijkt - zou het dan wel gewerkt hebben?

Die film mijdt ik als de pest misschien maar eens proberen dan

Dat is dus min of meer het perspectief van de critici (overigens niet van het boekje in de Sirk dvd-collectie, waar de Bijbelse invloeden om hun dramatische waarde geprezen worden). Ik zie echter zowel de ironie als het cynisme niet. De kunstenaar gespeeld door Otto Kruger is duidelijk de verpersoonlijking van de goede weg en de film presenteerd hem serieus en hij krijgt in het verhaal gewoon overal gelijk. De enige ironie die ik er eventueel in kon vinden is dat zijn vrij lange speech waarin hij uitlegd dat ieder mens een roeping heeft nogal omslachtig is op een bijna komische manier. Hij gebruikt dan het aanzetten van een lamp als metafoor voor het ontdekken van mensen van datgene waarvoor ze gemaakt zijn. Het gekke is dat deze hele speech simpelweg verwijdert kan worden als hij gewoon het woord 'inspiratie' gebruikt zou hebben.

Verder is er weinig cynisch aan Rock Hudson die zich van onverantwoordelijke rijkeluisjongen ontwikkeld tot zorgzame superdokter, die een bijna ongeneeselijke ziekte weet weg te halen bij Wyman en wellicht zelfs haar zicht zal herstellen. Op papier klinkt dit allemaal grappiger dan dat de film het presenteerd. Op zich niet erg, ik verwacht niet dat Sirk de South Park-tour op gaat. Maar had hij niet wat diepere karakterproblemen aan de personages kunnen geven, of meer kunnen doen met de verschillende milieus waarin de hoofdpersonen zich bewegen, of obstakels kunnen verzinnen die niet uit een tweederangs dokterromannetje lijken te komen?

De vraag is dan ook, waar zie jij het cynisme? Ik kan niet eens iets vinden dat er op lijkt. Misschien een ding: de perfecte man waarmee Wyman getrouwd was laat na zijn dood allemaal schulden na voor zijn vrouw en kind, omdat hij het geld altijd besteed heeft aan het welzijn van anderen. Een beetje vreemd dat de ultieme engel kennelijk vergeten is om degene die hij het meest lief zou hebben uiteindelijk niets te geven. De film maakt hier echter geen punt van en het lijkt meer een onhandige schrijversfout te zijn die het juist moet laten lijken alsof Wyman's overleden man inderdaad een soort Jezus was die alles aan de kant zette voor het welzijn van de medemens.

Eigenlijk een wedervraag: waarom zie jij het niet? Of eigenlijk, waarom interpreteer je het zo niet? Je beschrijft de dingen die je cynisch zou kunnen opvatten, maar omdat je niet ziet dát Sirk het cynisch bedoelt wantrouw je de boel een beetje. Of druk ik me ongelukkig uit?

Zoals je het beschrijft klopt het precies. Het ís inderdaad een doktersroman als je het zo verteld. Maar het verschil met een doktersroman is dat dit een film is van Sirk. En dus bij voorbaat geen doktersroman.

Die hele ongeloofwaardige twist met Hudson is toch een dijenkletser op zichzelf? Het is toch het cynisme ten top dat Sirk dit serieus brengt en dus eigenlijk mensen die dit letterlijk nemen en voor zoete koek slikken op zijn zachtst gezegd 'een beetje dom' vindt. Het naïeve van Wyman, de goedaardige, die door haar eigen man wordt vergeten en door iemand die haar het ongeluk brengt alsnog wordt gered...

Maar het kan heel persoonlijk zijn. Twee andere voorbeelden van films waar ik de "humor" van het cynisme wel in zie zijn 'The Doom Generation' van Gregg Araki en 'Starship Troopers' van Paul Verhoeven (jée, dat die titels hier nog eens genoemd zouden worden).Maar die worden vaak ook misbegrepen (althans zo zie ik het dan).

Wat leuk is om te lezen is "Sirk on Sirk - Conversations with Jon Halliday" van faber&faber, 1997. Daar staat één en ander over de beweegredenen en motivatie van Sirk. Ook over deze film. edit: ik zie dat het boek niet makkelijk meer te krijgen is, wellicht wil je het eens lenen van me.

Ik had weer een ander gevoel bij deze film. Ik had niet het idee dat het cynisch bedoelt was, maar juist heel overtuigend en oprecht die christelijke ethiek laat zien, Goed, het soapgehalte is niet ver weg, maar ik kan er tot aan het eind toe in mee gaan omdat het zo bloedserieus, maar vooral ook heel liefdevol wordt gebracht. Dat het valse romantiek is of juist stiekem cynisme kwam echt geen moment bij me op. Misschien dat het cynisme dat MR erin ziet de juiste toon was om dit te kunnen waarderen, maar het was me niet opgevallen.

De eerste en tot nu toe enige film van Sirk waar ik minder voeling mee had was A Time To Love and a Time To Die. Maar dat had meer met de setting en het verhaal (Remarque) te maken, die ik niet zo goed vond matchen met de moraal en stijl van Sirk's films.

@ MR vind jij in andere films van Sirk dat cynisme ook aanwezig?

Nee, je beschrijft het prima. Je kunt bij 2001: A Space Odyssey zeggen dat het als komedie bedoelt is en bij Life of Brian zeggen dat hij serieus bedoelt is, maar je moet dat wel ergens op baseren. Het kan bijvoorbeeld grappig zijn dat een groot regisseur als Kubrick zomaar een film begint met mannen in apenpakken die naar elkaar krijsen en een gevecht aan gaan me tapirs, maar het is duidelijk niet grappig bedoelt. Bij Life of Brian kun je er op wijzen dat de conflicten tussen de verschillende religieuze groepen in werkelijkheid zeer ernstig zijn, maar dat is niet de wijze waarop Monty Python het presenteerd. Datzelfde heb ik dus hier, ik kan wel dingen aanwijzen die op papier grappig of cynisch zijn, maar dat is niet zoals de film het presenteerd. De toon is serieus en hoewel de personages me niet aanspraken kreeg ik toch de indruk dat Sirk en zeker zijn acteurs hen liefdevol neer wilde zetten.



Ik zou Sirk graag een vrijbrief geven, maar was dit niet een van de eerste van zijn bekende melodrama's? De meeste tot meesterwerk verklaarde films van de man kwamen immers pas hierna. Misschien moest hij nog wat schaven aan zijn kwaliteiten als melodramameester? Daar is op zich geen schande aan. Hij deed hiervoor wel Has Anybody Seen My Gal, die een ook een dergelijk moraalverhaaltje vertelde, maar meer op komische Caprawijze. Die vond ik wat overtuigender en belangrijker, vermakelijker. Maar het is juist omdat latere Sirkfilms het drama ook serieus namen dat ik dit dacht dat Sirk in Magnificent Obsession meende wat hij liet zien.



Nou kan ik daar wel cynisch van worden, maar wees eens eerlijk: brengt Hollywood niet jaarlijks films uit met dergelijke onzinnige plots die wij serieus moeten nemen? En geef jij die films doorgaans een hoog cijfer? Ik vermoed van niet. Waarom deze dan juist cynisch of ironisch moet zijn weet ik niet, er is geen verschil. Als dit al een parodie is dan is het een te ver doorgeslagen parodie geworden die verandert is in wat het probeerde voor de gek te houden. Kick-Ass kende dit jaar een zelfde probleem.



Beide films niet gezien, maar van Starship Troopers hoor ik wel vaker dat het een parodie is. Overigens wil ik aan het lijstje Werner Herzogs versie van Bad Lieutenant toevoegen. Die wordt op MovieMeter door veel mensen serieus genomen (misschien omdat het de titelgenoot van Ferrara wél ernst was), maar die wat mij betrefd een soort parodie is op typische Hollywoodpolitiefilms.



Ik ben in ieder geval benieuwd naar wat hij te zeggen heeft, maar het zou me verbazen als het de film beter zou maken. Kennelijk is het in ieder geval een film waar veel verschillende meningen over bestaan. Jij vind het cynisch, de critice ironisch, het boekje in de dvd-box, Querelle en ik vinden het serieus. Wie heeft gelijk? Wel wekt geen enkele reactie voor die van mij hier op MovieMeter de indruk dat heen geen serieus melodrama is.

Waarschijnlijk geen kwestie van gelijk.

Wel opvallend dat je Sirk aanhaalt als melodrama koning. Op zich kopt dat wel, maar wat te denken van drie films (alledrie in zwart/wit - niet geheel toevallig denk ik) die daartussen zitten in het laatste decennium van zijn carrière (The Time to Love and the Time to Die even helemaal buiten beschouwing gelaten): There's Always Tomorrow, The Tarnished Angels en All I Desire? Het komt ook omdat ze niet in kleur zijn en niet dat superkitscherige uitstralen, maar deze zijn tot op het bot koel, afstandelijk en cynisch te noemen en kennen uiteindelijk een min of meer fatale afloop.

OK, wellicht is Magnificent Obsession niet cynisch, maar eerder ironisch in dat licht bekeken. Maar de kleuren en zwart/wit films samen genomen zie ik een heel krachtig oeuvre. Het is niet heel moeilijk om parallellen te trekken naar Fassbinder in de Jaren 70 en Almodovar in de Jaren 90. Even los van de zeggingskracht en uitwerking, maar meer thematisch gesproken.

Je hebt gelijk De films die je noemt, maar ook Written on the Wind, Imitation of Life en All that Heaven Allows zijn allemaal stevige drama's (There's always tomorrow staat op de lijst) waarin het tragische en de donkere kant van de maatschappij nooit ver weg is. Magnificent Obsession is wat zoeter, (wat voor mij weer goed wordt gemaakt door de mystieke toon van het verhaal) en daardoor het meest een buitenbeentje van wat ik gezien heb. De enige ironie die ik erin zie, is dat ik dit in werkelijkheid niet zo snel zou zien gebeuren. (vooral het type personage dat door Rock Hudson wordt gespeeld en deze keuzes maakt).

Maar ik ga deze nog eens herzien (en de anderen ook, vooral Written on the Wind heb ik veel zin in)

Ik zou All I Desire toch zeker wel een melodrama noemen en The Tarnished Angels waarschijnlijk ook wel, al heeft die wellicht baat bij Faulkners bronroman. Zo afstandelijk zijn ze toch ook weer niet, zeker All I Desire niet? There's Always Tomorrow heb ik niet gezien overigens.

Het probleem zit hem denk ik hierin. Sirk is een intelligente regisseur die zijn intelligentie wist te gebruiken om een draai te geven aan de problematiek in zijn beste films, bijv. de klassenverschillen in All That Heaven Allows en de rassenverschillen in Imitation of Life. Hij wist genoeg van die onderwerpen om ze op een krachtigere manier uit te werken dat de meeste makers van melodrama's (vergelijk Imitation of Life maar met The Blind Side van vorig jaar om een groot intelligentieverschil te zien). Bij Magnificent Obsession vond hij denk ik geen problematiek om zijn tanden in te zetten, simpelweg omdat het een te simpel verhaaltje was. Daarom legde hij de nadruk op de religieuze kanten van het verhaal. Voor de een succesvol op een serieuze manier, voor de andere als een soort parodie en voor mij, wel voor mij werkt het niet.



Ik ben niet zo fanaat van Sirk als jij, maar dat hoeft natuurlijk niet. Toch is het zeker een talent met een bijzonder oeuvre. De invloeden op Fassbinder en zeker Almodovar (All About My Mother en Talk to Her springen eruit) zijn duidelijk en vaker aangehaald.

Deze film met dank aan de ARD, na jaren weer eens kunnen zien. Blijft één van mijn favoriete films hoewel minder dan All that heaven allows, merk ik nu.
Aanvankelijk spelen Rock Hudson en Jane Wyman weer prima samen. De rol die Jane Wyman op zich neemt als blinde vrouw, is ook wat langer blijven hangen dan Rock Hudson als tuinman in die andere film. De wending die er opeens in voorkomt vind ik wat minder geslaagd. Bovendien ligt het sentimentele in deze film richting het einde er net iets te dik bovenop. Ook wordt de film in hoog tempo afgesloten, net of de film op was. Niettemin heb ik weer van genoten. 5.0.