Dementia (1955)

Wat mooi van deze film is (denk ik) dat hier helemaal niet gepraat wordt, alleen de verteller. Ik ben benieuwd hoe de spanning van deze film zal zijn en 'tuurlijk dat hier in NL ook te vinden is.

Bijzonder, experimenteel filmpje zonder dialoog, maar helaas wel af en toe begeleid door een suffe, ietwat lullige voice-over. Stilistisch zeer geslaagd, hoewel het had allemaal een stuk surrealistischer gemogen, want het horrorpotentieel wordt er niet uitgehaald (wellicht als gevolg van de duidelijke financiele beperkingen). 3,5*

De suffige voice-over staat op de 'ge-hermonteerde' versie Daughter of darkness. Deze filmversie schijnt ook enigszins gekuisd te zijn.

De originele Dementia is inderdaad een vreemde, hallucinatoire trip. Toch is hij net iets te lang en uitgesponnen om de spanning vast te houden. Ditzelfde geldt voor meer 'droomfilms' zoals Begotten. Ze missen een sterke 'drive' , een lijn die de aandacht van de toeschouwer vasthoudt.

Films van dit soort (wat een soort tegenstelling is omdat juist deze films zich nauwelijks laten categoriseren) die dit beter doen zijn o.a. Eraserhead (Lynch), Institute Benjamenta (gebr. Quay), The reflecting skin (Ridley), de originele Carnival of souls (Harvey) en de kortfilm Zoetrope (Lustmord & Deaux).

Andere aanrader in het 'genre': Tales from the Gimli hospital (Guy Maddin)

Nog best een aardig surrealisme. Niet zozeer beangstigend of hoogstaand, wel vreemd vanwege de nachtmerries / waanvoorstellingen waarmee Adrienne Barrett worstelt. In het begin is het wennen aan de gedateerde editing maar later zijn er een paar sterkere scenes zoals in de nachtclub, en op momenten is Dementia onverwacht redelijk gewaagd (suggestief).

Barrett speelt niet bijzonder sterk maar heeft wel een goede uitstraling voor de rol met een moeilijk te doorgronden karakter. De speelduur van 56 minuten voldoet en het einde is een prima afsluiting. Ik heb trouwens de oorspronkelijke versie zonder voice over gezien waarin dus geen woord gevallen is.

Hier gratis te bekijken dan wel te downloaden.

Interessant! Een expressionistisch, surreëel, Noir-achtig horrorfilmpje die, mede dankzij de compacte speelduur, erg goed erin slaagt om een nachtmerrie-achtige ervaring te bieden. Kan me weinig films, op Chien de Andalou na, bedenken die er tussen de jaren '20-'60 in slaagde om dit zo goed te doen. Dementia had ook best in kleur had kunnen werken. Beginscène waar de vrouw op bed zit en je op de achtergrond het licht ziet flikkeren van het neon 'HOTEL' bord buiten haar raam had er bijvoorbeeld prachtig uitgezien met warm rood licht. Voice-over is inderdaad iet wat lullig en voelt exploitation-ish aan, maar bracht me tegelijkertijd wel in de juiste (open-minded) stemming. Aanrader!

Een bizarre, intelligente film is een visueel meesterwerk doet een gewaagde poging om een verhaal te vertellen vanuit de beleving van een psychotische jonge vrouw. Een met slechts enkele vreemde geluidseffecten maar geen enkele dialoog en dat heeft het ook helemaal niet nodig. Scenarist en regisseur John Parker maakte een film die sterk doet sterk denken aan het Robert Wienses expressionistische Duitse meesterwerk 'Das Kabinett des Dr Caligari' met z'n bizarre gebruik van belichting, ongewone camerahoeken en gestileerd acteerwerk. Adrienne Barrett is onvergetelijk als een psychotische vrouw die, in ieder geval in haar eigen beleving, een gevaar is voor haar omgeving. Net als in Caligari overheerst hier de vraag of het een verwrongen verbeelding van haar werkelijkheid is, of slechts een bizarre nachtmerrie. De fascinerende, zeer ongebruikelijke muzikale score - inclusief de engelachtige zang van Marni Nixon - versterkt dat gevoel. Een prachtig eerbetoon aan een filmstijl die toen al op sterven na dood was, maar zeker ook een bescheiden juweel dat rijp is voor herontdekking. De scènes op de begraafplaats zijn onvergetelijk!

Zeer matig.

Je moet je hersenen al afsluiten van de afgelopen 60 jaar aan cinema om hier nog iets zeer weirds of experimenteels in te zien. Voor die tijd is het inderdaad wat "anders", maar uiteindelijk erg braafjes en netjes. Maar met die instelling was ik alvast aan de film begonnen.

Leuk dat er geen dialoog is, jammer dat men die "stilte" heeft willen opvullen met een soundtrack die vooral irriteert en constant de sfeer uit de film haalt. Ik hou van een bepalende soundtrack, maar dan wel eentje die de film ondersteunt, niet iets lawaaierigs dat gewoon de stilte probeert in te vullen.

Acteerwerk was ook aan de magere kant en visueel kon het ook best wel wat netter. Veel statische shots, met af en toe wel eens een leuke angle, maar erg strak zag het er niet bepaald uit. De scenes op het kerkhof waren net iets beter, maar als uitschieters schieten die ook nog steeds tekort.

Gelukkig is het kort. Op papier in ieder geval een stuk interessanter dan dat je er 60 minuten moet voor gaan zitten.

1.5*

Dit soort experimentele surrealistische films zijn meestal niet aan mij besteed. Door de relatief korte speelduur heb ik mijn kans gewaagd al moet ik zeggen dat nogal wat scènes te lang waren uitgesponnen. Dit had evengoed in een half uur kunnen worden verteld gezien het toch simpele verhaaltje. Het goede is dat ondanks het gebrek aan dialoog (enkel af en toe een voice over van de verteller) het allemaal wel makkelijk te volgen is. De kijker krijgt uiteindelijk ook wel de keuze of het allemaal echt is gebeurd of een nachtmerrie was. Met de zwart/wit cinematografie en soundtrack wordt een duister sfeertje gecreëerd. Het had voor mij nog wat donkerder en vreemder gemogen, het blijft nogal tam in vergelijking met bijvoorbeeld Bunuel's films zoals Un Chien Andalou of L'Age d'Or die 2 decennia eerder waren gemaakt. Het is 'genietbaar', maar geen film die ik nogmaals zou opzetten.

Taaie zit. Ondanks dat dit filmtijdperk me überhaupt niet zo ligt had ik hier wel iets meer van verwacht. Zeker het experimentele gehalte viel me vies tegen. Ja, het is een film zonder dialoog, poeh zeg.

Hier en daar wordt er een best sfeervol plaatje neergezet, jammer genoeg wordt alle opgebouwde sfeer vervolgens vakkundig afgebroken door de soundtrack. Klinkt eerder als iets uit een aflevering van Tom & Jerry dan wat blijkbaar door moet gaan als een ''experimentele horrorfilm''. Erg lawaaierige, jolige muziek die compleet niet past bij de film. Met een wat betere soundtrack had ik hier denk ik al véél meer mee gekund. En dan moet ik geloof ik nog blij zijn dat ik niet de versie met de voice-over te pakken had..

Een handvol fraaie plaatjes en een leuk einde, maar dan heb je het ook wel gehad. 2*