Banshun (1949)

Dan doe ik het maar voor je.

The iris hedge planted next to our old home:
Only the color remains as it was back then.
The color carries with it the name of that man from long ago.
mingles together with the sprig of blue flag in his hair.
Iris and blue flag, so much alike:
Whose color is deeper?
Crying in the trees,
the cicada sheds its brocade gown
revealing sleeves as white as deutzia blossoms,
as white as the snow.
Day breaks.
Pale purple clouds to the east
herald Amida Buddha's coming.
The pale purple iris opens its petals to enlightenment,
along with the folds of the heart.
All the earth will be enlightened, even the flowers and trees.

Eeeehm, dank je wel Grindhouse.

Dank je wel! Tijden later dan toch eindelijk gelezen.

[cliché] Mijn eerste Ozu [cliché]

Zoals verwachte een subtiel vormgegeven portret van een familie met alledaagse gebeurtenissen waar je je als kijker toch niet geheel mee kan identificeren. Er wordt sterk geacteerd. Niet overdreven maar eerder zeer onverstoord. Hun gezichtsuitdrukkingen lijken veel meer te zeggen dan hun manieren. Ozu lijkt vooral zijn tijd te nemen en zich niet specifiek bezig te houden met mis-en-scène. De shots lijken wel zeer fraai bestudeerd te zijn. Ik weet overigens niet of de beeldkwaliteit niet in orde was of de cinematografie gewoon saai was. De zwart wit beelden waren niet bepaald mooi te noemen.

Verder zou ik de dialogen niet omgeschreven symbolisch willen noemen, wat wellicht ook de kracht van de film zou kunnen wezen - want in het echte leven voeren we ook niet consequent symbolische conversaties. Het Noh voorstelling mocht wat mij betreft ondanks de prachtige teksten toch wat worden ingekort. Nergens heel uitdrukkelijk mijn eerste Ozu maar toch zeer kalmerend.

Ozu weet mij met deze film absoluut te overtuigen. Met name het laatste deel van de film is zo verschrikkelijk krachtig, dat effect wordt nog eens versterkt door het rustige tempo van de film. Met name de relatie tussen de vader en dochter is aan de ene kant complex, maar aan de andere kant vrij logisch.

Hoewel er verschillende interpretaties mogelijk zijn, vond ik het vooral krachtig hoe erg de sociale druk van buitenaf de levens van mensen kan bepalen. Uiteindelijk willen zowel vader en dochter niet dat hun situatie verandert, maar zwichten zij voor de druk van buitenaf.

Ook zelden zo'n krachtige slotscène gezien. Opvallend dat de glimlach van Setsuko Hara in deze film daadwerkelijk een diepere betekenis voor mij had en maar weinig irriteert. Samen met Tôkyô Monogatari, zal Banshun de film zijn waardoor ik met veel waardering over Ozu kan praten. Ik kan nog steeds niet helemaal begrijpen waarom hij altijd dezelfde acteurs gebruikt, hoewel Chishu Ryu altijd uitstekend is. Toch ben ik na 5 films van Ozu redelijk overtuigd van zijn kwaliteiten.

John Ford, John Cassavetes, Akira Kurosawa, Paul Thomas Anderson, Ingmar Bergman etc etc....

Ik zie echt het probleem niet.

Het is ook deels mijn eigen schuld, dat ik binnen een week drie films van Ozu besluit te kijken. Daarnaast zijn het ook drie films die qua setting en verhaal op bepaalde punten overlappen.

Fassbinder!

Ik zie het probleem ook niet zo en bovendien gebruikt hij helemaal niet altijde dezelfde acteurs. Het is zo dat de bekendere titels inderdaad een setje acteurs bevatten dat je vaker ziet.

Laat ik van Ozu's vaste acteursschare nou toevallig een lijstje hebben. Ryu Chishu kom je inderdaad altijd tegen (met uitzondering van Floating Weeds en The Record of a Tenement Gentleman).
Hara Setsuko doet in 6 van de laatste 15 Ozu films mee, Miyake Kuniko in 9 van de laatste 15 en Sugimura Haruko in 8 van de laatste 15.
De rest allemaal minder.

En... er zijn maar 3 films, waarin ze allevier voorkomen: Late Spring, Tokyo Story en Early Summer. Ziedaar inderdaad de bekendste Ozu titels, want de drie films met de meeste stemmen hier op MM...

Ook de overlappende thematiek en setting komt door de films die je kijkt. Zeker in de NL-se box zitten gelijkaardige films, maar afwijkende zoals Tokyo Twilight, Equinox Flower, Floating Weeds en zo zitten juist in de Eclipse Box of zijn bij Criterion verkrijgbaar..

En ook nog een trilogie!

Deze Ozu heeft lang op een kijkbeurt van me staan wachten. Op één o andere manier stond de synopsis me niet zo aan...

Maar (zoals zo vaak) moet je een boek niet op zijn kaft beoordelen en zat ik weer fout.

Want wat een mooie film, zeg! Ik prefereer deze boven Ohayu, Tôkyô Monogatari en Bakushû. Keek ook erg lekker weg, mede dankzij leuke breekpuntjes als: 'Sproeikopje', 'Viespeuk' en 'Harige Beer'!

Verder blijf ik het rustige tempo van Ozu, met de aandacht voor het gewone, zeer aangenaam vinden.

Vooral Setsuko Hara acteert erg sterk. Ik blijf het echter wel raar en ongeloofwaardig vinden dat zij in toch al drie Ozu-films 'oude' vrijster speelt! WTF???

Zo'n mooie meid steeds ongehuwd? Zijn die Jappen blind ofzo? Daar rennen toch alle mannen achteraan?

Zij is ook met lichtjaren voorsprong de actrice-met-de-liefste-uitstraling die ik ken!

Maar ook Chishu Ryu, de Christopher Lee van Japan, doet het weer uitstekend.

Echt mooi!!!!!!!

Huh? Ik zie de link niet.

Dit is mijn tweede Ozu, na het wonderlijke Tokyo Story en ook Banshun is me weer zeer goed bevallen. Als de volgende films die ik van hem zal zien ook van ongeveer dit niveau zijn zou hij wel eens een van mijn absolute favoriete regisseurs kunnen worden.

Ozu is echt een regisseur van het type meer is minder, en andersom natuurlijk. Er wordt best veel gepraat in deze film, maar de ontroering die Banshun teweeg brengt komt zelden voort uit wat de personages zeggen, maar juist wat ze niet zeggen in hun dialogen. Wat dat betrefd zijn hun gezichten ook weinig behulpzaam, want daarop is negen van de tien keer een brede, vriendelijke glimlach te zien, alsof de personages bang zijn dat de andere persoon zal sterven als hij of zij zou stoppen met lachen. We moeten voor het grootste deel zelf gissen naar wat de karakters denken, maar vaak ligt het voor de hand. Het contrast tussen hun onderhuidse droefheid met hun berustende houding en vriendelijke lach is op zichzelf al ontroerend.

Nou zijn er motieven waar ik zelf nog niet helemaal van uit ben wat het bewuste personage dacht. Zo weet ik niet waarom Noriko eigenlijk niet wilde trouwen. Vond ze de gedachte smerig? Maakte ze zich echt zo'n zorgen om haar vader? Wilde ze wachten op de perfecte man omdat ze een hopeloze romanticus is? Is ze de oorlogstrauma's nog niet geheel te boven gekomen? Heeft ze een hekel aan het idee van het huwelijk gekregen omdat het zo geforceerd wordt? Wellicht een beetje van dat allemaal. Verder gezochte motieven als incestueuze gevoelens van Noriko richting haar vader of dat ze lesbisch is kunnen we denk ik buiten beschouwing laten.

Feit is dat dergelijke motivaties van personages interessante vragen opleveren, maar niet het belangrijkste zijn. Juist hun onuitgesprokenheid, hun gevoel zich te moeten conformeren aan een samenleving die toch al zeer traditioneel is ingesteld en hun angst om anderen te kwetsen leveren de tragiek van het verhaal op. De vraag is wie uiteindelijk het offer zal brengen. Zal Noriko haar leven en kans op een huwelijk opofferen of zal hij een offer leveren die hem compleet eenzaam maakt? Het is knap hoeveel Ozu uit zo'n ogenschijnlijk soapachtig verhaaltje haalt. Zeker omdat Noriko's offer, waarvoor niet gekozen wordt, door de twee hoofdpersonen niet als offer gezien wordt, maar ze denken dat het er een is omdat de samenleving (gepersonificeerd door die tante) hun dit voorhoudt. Het uiteindelijke offer van de vader presenteren ze als geen offer, al voelt de vader het wel zo en wellicht komt op Noriko haar huwelijk ook zo over. Gelukkig houdt Ozu de bruidegom buiten beeld, waardoor we zelfs niet een klein waardeoordeel over hem kunnen vellen. Nu weten we alleen dat zijn mond op die van Gary Cooper lijkt. Ik ken geen huwelijken die op basis daarvan in stand zijn gebleven, maar toegegeven, het tegendeel is ook nooit bewezen.

Die Ozustijl is toch weer even wennen, maar werkt wederom fijn. Het is geen mooifilmer, maar dat camerastandpunt op die lage hoogte past er gewoon goed bij. Het lijkt ook altijd alsof de camera een onderdeel is van de meubels, dat daar geplaatst is door de personages. Dit meubelstuk kijkt vanuit een hoekje stiekem mee.

Het enige nadeel is de muziek, die soms net iets te nadrukkelijk aanwezig is. Dat kan natuurlijk niet bij een minimalistische film als dit. Daarbij raakte Tokyo Story mij op meerdere niveau's en leek die film net iets meer diepgang te hebben. Deze vergelijking mag echter nauwelijks als kritiek gelden voor het erg mooie Banshun.
4*

Nou, 185 films, op je 89ste nog acteren en 65-jarige acteercarriere....

Op die manier. Ik dacht dat je de acteurs qua uiterlijk of type rollen vergelijkte.

Het eerste kwartier stoorde ik me eerlijk gezegd aan haar glimlach/monkellachje, maar achteraf totaal niet meer. Misschien komt dat inderdaad omdat het verhaal meer vorm krijgt, en ik me meer bewust werd van haar interne leefwereld.

Ozu kan voorlopig niets bij mij verkeerd doen; ik volg het traditionele parcours (nu heb ik zijn bekende trilogie helemaal gezien), maar na het zien van Banshun heb ik het gevoel dat Ozu één van die regisseurs is die zijn status absoluut verdient. Het blijft zo mooi om te zien hoe die man met zo weinig zo veel kan overbrengen op de kijker (al helpt de emotionele muziek wel een handje).
Erg mooi vond ik de manier waarop Ozu het moment verfilmd waarop kind en ouder elkaar in hun leven 'loslaten' en voor een deel afscheid nemen van elkaar inderdaad al dan niet onder sociale druk, zeker in Japan, wat natuurlijk prachtig gesymboliseerd wordt in één van de laatste shots, waarin de vader bijzonder teder/zorgzaam een appel in één keer schilt tot op het moment dat de schil helemaal los komt te staan van de appel. Bijzonder mooi einde van een erg mooie film. Ozu's films hebben me tot nu toe keer op keer weten te raken, wat me aanzet om op zoek te blijven gaan naar andere films uit zijn oeuvre. Een mooie 4*

4*

Dankzij The One Ring voor het eerst een film van Yasujiro Ozu gezien. Ik ben wel een liefhebber van de Japanse cinema, maar er komt zoveel moois uit het land van de rijzende zon dat ik tot nu toe nog steeds niet aan Ozu was toegekomen.

Gelukkig is het meteen raak en is het een zeer aangename kennismaking met deze grote regisseur. Ik heb de film dan ook maar meteen twee keer gekeken. Persoonlijk vind ik de situatie die de film schetst ook herkenbaar. Het is een mooi (op een tragische manier) en erg sfeervol verhaal dat zich afspeelt in een huiselijke sfeer met twee erg aimabele hoofdpersonages. Chishu Ryu is een man die zo een vriendelijk gezicht heeft dat je nooit kwaad op hem kan worden. En hetzelfde geldt voor Setsuko Hara die mijn favoriete actrice werd vanaf de eerste keer dat ik haar in een film zag. Bijzonder knappe vrouw met de mooiste glimlach uit de filmgeschiedenis en daarnaast is ze ook gewoon een uitstekende actrice. Ik kreeg wel een hekel aan de tante, wat een vreselijke bemoeial is dat. Al begrijp ik wel dat ze het allemaal met de beste bedoelingen doet.
Het gesprek tussen Noriko en haar vader op het einde van de film waarin Noriko zegt dat ze het liefst niet wil trouwen en wil dat alles gewoon blijft zoals het is vond ik zeer ontroerend, het brak mijn hart. Net zoals het einde als we de vader (die Noriko eigenlijk ook liever bij zich hield) alleen zien achterblijven. Prachtig einde, dat wel. Groot pluspunt is ook de muziek, die is ook magnifiek en draagt bij aan de sfeer.

Ik ben in elk geval blij dat ik eindelijk een film van Yasujiro Ozu heb gezien en ben dan ook van plan om in de toekomst meer van deze grote regisseur te zien. Ozu heeft weinig of geen foefjes nodig om te ontroeren, en wie dat kan mag terecht bij de allergrootsten gerekend worden.

Met The End of Summer wist Ozu mij te betoveren...en al z'n andere films die ik heb gezien waren op z'n minst boeiend, maar hier slaat toch de verveling toe.
Paar mooie scenes, maar het verhaal is te veel door de tijd ingehaald, te saai.
Heel jammer dat Ozu dit zelf z'n mooiste film vond, mij kon het niet boeien.

Het heeft lang geduurd voordat ik mijn tweede Ozu heb mogen aanschouwen, maar gisteravond was het dan eindelijk zover.

Tôkyô Monogatari beviel uitstekend en ook deze film deed dat, al wordt het geweldige niveau van de eerstgenoemde net niet gehaald. Het verschil is echter miniem. Banshun is echter ook een fijne film, die in meerdere opzichten aan Tôkyô Monogatari doet denken. Zo spelen Setsuko Hara en Chishu Ryu wederom de voornaamste rollen. Hara is de dochter Noriko die eigenlijk al te lang vrijgezel is. Ze speelt uitstekend, ziet er geweldig uit en straalt ongelofelijk veel sympathie uit. Ryu is de vader, die het maar wat fijn vindt dat zijn dochter nog bij hem woont, maar daardoor wel haar "ontwikkeling” enigszins in de weg staat.

De band tussen vader en dochter wordt door Ozu op een uiterst fijne manier uitgewerkt. Beide karakters tonen vaak een lieftallige lach, maar onder die lach gaat vaak hun ware gesteldheid schuil, die meestal anders is dan de lach op het eerste gezicht zou doen vermoeden. Die gesteldheid is soms pijnlijk en aandoenlijk, maar doordat beide karakters erg sterk zijn, wordt het nooit te dramatisch. Noriko is duidelijk een vrouw die vindt dat als je trouwt je het met de juiste persoon moet doen. Van scheiden en opnieuw trouwen is ze niet gediend, en dat maakt ze iemand op een gegeven moment ook duidelijk.

Wat ik trouwens een erg mooie scène vond is het uiteindelijk omslagpunt in de film. Het non-verbale acteerwerk van Setsuko Hara is daar trouwens fantastisch. Als ze samen met haar vader in het theater zit, komt ze door een van tevoren verteld leugentje over dat haar vader misschien iemand op het oog heeft om te hertrouwen, tot het besef dat het voor haar beter is om ook te trouwen. Schitterend om te zien is dat.

Ja Ozu is fantastische filmmaker, dat is me na twee films van hem wel duidelijk. Ongelofelijk hoe goed en overtuigend hij een familiedrama zo weet uit te werken dat het ondanks de minimalistische aanpak, toch een enorme indruk maakt. De laatste vijf minuten van de film zijn ook erg mooi trouwens. Minuten, waarin wederom weinig tot niets wordt gezegd, maar de beelden en het non-verbale dat de kijker te zien krijgt, spreekt wel voor zich.

Een zeer mooie film dus wederom van Ozu en mijn derde film van hem gaat sneller aan de beurt komen, daar ben ik wel zeker van.

4,5*

Ik kan je Bakushû (1951) dan van harte aanraden.

Het verhaal lijkt er enorm op. Bedankt voor de tip.

Hebben al die titels waar lente, zomer en herfst in zit ook met elkaar te maken?