Merci pour le Chocolat (2000)

Een bijzonder doorzichtig plot, wat ook niet al te best wordt uitgewerkt. De film mist enige vaart, ook bij het ongeluk en de acties van de hoofdpersonen zijn vaak niet te verklaren en soms ronduit dom Je vermoedt dat je gedrogeerd wordt om ervoor te zorgen dat je een ongeluk krijgt, en wat doe je dan? Je stapt in de auto! Zelfs als je je raar moe voelt blijf je doorrijden want ja... je hebt vroeger ralleys gereden... wat het geheel erg onwaarschijnlijk maakt. 2,5*

Dit misdaaddrama over een burgelijke familie is een tikje sarcastisch, maar het verhaal ontwikkelt zich vooral uitermate traag: het lijkt een onthaastingsfilm. De potentiële moord is slechts bijzaak, het gaat vooral om de intriges. Het gaat er niet om wat je als kijker ziet, maar wat je denkt te zien.Het bergachtige landschap bij Lausanne draagt bij aan de rustige, bijna zorgzame sfeer, maar uiterlijke schijn bedriegt. je krijgt personages voorgeschoteld die wat te verbergen hebben.

Deze keer is Chabrol toch erg ingewikkeld. Te psychologisch !? En uiteindelijk verduidelijk de film op het einde niets.

Zijn de dialogen behoorlijk en de acteurs goed, het geheel is toch ontgoochelend en zijn we van Chabrol meer gewoon.

Aparte film met soort anti climax.

Niet slecht...

Een speurster doet graag geniepige vaststellingen. Wanneer ze op visite komt bij een fijn gezinnetje, keert ze wel eens haar rug naar de vrouw des huizes. Alles wat er zich buiten haar gezichtsveld afspeelt, roept immers argwaan op. Mensen profiteren van onoplettendheid om snel nog wat dubieuze zaakjes af te handelen. Een korte aanblik op het portret van een gestorven echtgenote en de daarbij horende mijmerende verdachtmaking (“ik vraag me af hoe ze aan haar eind kwam.. had die ijskoningin achter me daar iets mee te maken?”) volstaan reeds. Het goed getraind detective-oog van onze heldin kan echter in de reflectie van het kader waarnemen hoe de vrouw expres een thermoskan chocomelk omstoot. De vaatdoek wordt erbij gehaald: de moordenares, gedoemd om tot in de eeuwigheid donkere vlekken uit het tapijt te schrobben. Als reflex stopt de speurster een residu in haar handtas, voor later onderzoek. Gelukkig werkt honnepon in een forensisch lab.

Goed speurwerk verricht men binnen de afgesproken tijdsspanne. De ontdekking van een nog te plegen misdaad is immers een noodsituatie waar met gepaste haast op gereageerd moet worden.

Maar plots, een tweede vaststelling: we bevinden ons in een afgelegen landhuis waar de tijd is blijven stilstaan. Die oude pendule werkt al lang niet meer. Enkel bij een begrafenis hoor je de klokken wel eens luiden. De echo's blijven weerklinken in de gangen van het huis en roepen de geesten van het verleden op. Een moordenares toont berouw, doorbreekt de grenzen van tijd en ruimte en vraagt om vergiffenis in de vorm van alleenspraak. Ondertussen zorgt manlief voor pianobegeleiding met een sombere dodenmars. De dissonante klanken bezegelen haar lot.

De hele film lang vroeg ik me steeds af of ik de houding of reacties van de personages normaal moest vinden. Niet dat ze écht abnormaal waren, maar ik vond ze stuk voor stuk erg apathisch handelend op gebeurtenissen die hun oude en nieuwe leven zo overhoop dreigen te gooien.

Niemand schijnt er blijkbaar een probleem van te maken dat Jeanne plots opduikt in het gezin Plonski-Muller als biologische dochter. Hoewel iedereen in de ontkenningsfase zit, gaat men toch volledig mee in die fictie, behoudens Guillaume die wat jaloers is, al valt ook dát reuzemee.

De film is vrij onderhoudend. Het acteerwerk is goed en ik zat goed in het verhaal. Het plot heeft een zweem van mysterie over zich dat naar het einde toe een climax kent, maar ook daar lijkt alles op een sisser uit te draaien. Alsof de gang van zaken normaal is. Geen stemverheffingen, geen ontzetting of verbijstering, niets … Toch bizar.

Herfst. Lausanne. Claude Chabrol was op het einde van zijn carrière meer geïnteresseerd in een verhaal vertellen via beelden en mis-en-scene dan via een intrige. Begrijpelijk dat het verhaal wat afstandelijk, vaag en emotieloos overkomt. Chabrol veronachtzaamde motivatie van zijn personages. Merci pour le chocolat gaat over : schijn bedriegt, alles is verdacht en aan de oppervlakte lijkt alles onschuldig maar eens dieper borrelt kwaadaardigheid.

Chabrol gebruikt daarvoor volgende elementen :

de (klassieke) muziek als innerlijke gedachten bv het pianospel van Jeanne nadat ze te horen kreeg van een mogelijke verwisseling als baby in kliniek (wat de moeder ontkent). Links en rechtse bewegingen van het pianospel als gedachte voor : ga ik of ga ik niet naar mijn biologische vader.

de ruimte van pianist vs ruimte living = Jeanne dringt de ruimte binnen van de piano, er is dus een indringster en Mika begint haar spinnenweb te breien, een plan uit te dokteren om de indringster uit te schakelen.

De suggestie dat de verwisseling zou kunnen, wordt door Chabrol aan de kijker getoond door Jeanne meer gemeen te laten hebben met Polonski dan de zoon (ook visueel : door de scheiding kamer/piano, door videospelletje van de zoon die niets gemeen heeft met kunst of muziek). Chabrol laat altijd graag ambiguïteit in zijn films doorschemeren. Het domein piano/living wordt steeds visueel gefilmd als een gevecht voor identiteit tussen de personages, ook een gevecht tussen kunst (Polonski, Jeanne en ook een beetje de overleden vrouw van Polonski) en burgerlijk (de zoon Guillaume, Mika), een gevecht tussen gecreëerde realiteit (kunst) en echte realiteit (het gezin en de zakelijke belangen), een gevecht tussen spel en ernst. Nog meer visuele vertalingen van een kloof tussen kamp Polonski en kamp Mika is de tafelschikking met duo Jeanne/Polonski en Mika/Guillaume. Guillaume en Mika kunnen niet binnendringen in kunst, begrijpen het niet. De knap gefilmde (misschien wel beste) scene is de flashback waarin duidelijk wordt dat Mika de plaats inneemt van de eerste vrouw van Polonski doch de kloof is steeds aanwezig.

Zoals in zijn films van de jaren ’70 toont Chabrol een universum van de bourgeoisie waar schijn bedriegt (iedereen spint zijn eigen web rond de intrige van verwisseling baby) maar deze keer veel analytischer aangepakt, benadrukt door de koele vertolking van Isabelle Huppert als frigide zakenvrouw aan het hoofd van een chocolade fabriek (aah, eindelijk een verwijzing naar de titel). Trouwens, chocolade (drank) die in de eerste helft een plotpoint vormt en in het tweede deel vergeten wordt. Zo accentueert Chabrol nogmaals zijn eigenzinnigheid om het plot te laten vallen en cinema maken als een auteur.

Geen meesterwerk van Claude Chabrol, maar wel leuk om een keer gezien te hebben. Vooral voor de mooie rol van Isabelle Huppert, die altijd kiest voor gelaagde rollen, en voor de mooie Anna Mouglalis. Van het trage tempo had ik geen last, maar het is wel een praterige film; Chabrol was het nog niet afgeleerd. Het mooie huis behoorde naar verluidt aan David Bowie, die er vanaf wilde. Nou, had mij maar gebeld... De film is wel erg gestileerd en je hebt geen moment het gevoel met echte mensen van doen te hebben. Het slot past wel bij deze film.

Aardige thriller / familie drama die net genoeg weet te boeien, maar erg spannend of verrassend wordt het niet. Kijkt verder prima weg danzij goed spel.

3