Fata Morgana (1971)

Deze film is (denk ik) een aanrader voor de liefhebbers van de beelden uit Koyaanisqatsi (en de vervolgen hier op).

Deze Werner Herzog film komt op mij een beetje pretentieus over. Mijn insziens zijn het meer losse vergelijkende fragmenten, dan een geheel. Toch weet hij de kijker tot het einde te boeien met prachtige beelden en mooie muziek.

Ambitieus en vreemd. Wat onsamenhangend; ik weet niet of Herzog überhaupt een centraal thema in gedachten had, maar dat is dan aan mij voorbij gegaan. Een aantal beelden zijn wel erg memorabel, zoals de brandende olie-raffinaderijen aan de horizon, en de uitgedroogde koeienkarkassen in de woestijn. 3*

Fascinerend, maar wat onevenwichtig. Bij vlagen echt prachtig, zoals de eerste beelden van mensen in het eerste stuk. De mensen zijn hier gewoon een ander onderdeel van het landschap, net als de sporen die ze achterlaten. De stukken die wat al te nadrukkelijk buiten de lijn van de film zitten (vooral tegen het einde) zoals de wetenschapper met dat beest, de Duitser met die brief, dat muziekgroepje en de duiker hadden wat mij betreft weggelaten mogen worden,. Aan de teksten (naar het schijnt uit de Popol Vuh, een oud heilig boek van de Maya's) moest ik eerst wennen, maar integreerden langzaam met de film, gelukkig zonder dat ze er meteen betekenis aangaven.

3.5*

Yes!

Eindelijk eens een Herzog (mijn 13e) die helemaal overtuigt! Vrijwel onvergelijkbaar, hoewel The Angelic Conversation van Derek Jarman in de buurt komt (en Herzog was eerder). Herzog gebruikte in zijn film Kaspar Hauser al eens materiaal van Jarman en in de bio van Jarman staat dat hij Herzog bewonderde. Zou me niks verbazen. Sterker nog, 't Is wschl. gewoon waar

De vergelijking met die rotzooi van Reggio als Koyaanisqatsi kan ik totaal niet begrijpen. Herzog registreert en componeert het ritme van muziek bij beelden. Reggio pepert in, dramt en is ongeunanceerd. Herzog is hier in alles een tegenpool.

Er is nauwelijks te kiezen wat voor mij het beste stuk van de film was. Ik vond het stuk van de jongen met de kat heel fraai, maar ook met de buffelkarkassen, of de woestijnbeelden. En dan ineens Leonard Cohen en dan dat einde met dat echtpaar en plots gekkigheid met een schildpad.

Oneindig veel fraais gezien, maar vooral een film gezien: FILM. Heerlijk gewoon!

Werner Herzog heeft me al veel vreemds voorgeschoteld, dus ik ben het één en ander van hem gewend. En dan komt hij met Fata Morgana, een film die mythische teksten aan beelden van een verwoest Kameroen verbindt, die Leonard Cohen afwisselt met stukken van onder andere Couperin en die hallucinerende shots van verlaten woestijnen laat volgen door vreemde monologen. De film is slordig geschoten en gemonteerd, maar lijkt op sommige plekken totaal te kloppen.

Of ik het echt geweldig vond weet ik nog niet, op momenten kon ik er niets mee, op andere momenten was ik totaal gefascineerd en overdonderd. Soms bijna knullig, soms enerverend en groots. Het is in ieder geval wederom typisch Herzog en dat is absoluut positief.

Potverdikkie wat is Herzog toch een fijne cineast. Ik moet het weliswaar helaas eens zijn met de mensen hierboven die deze film van onevenwichtigheid betichten. De film lijkt af en toe echt zo'n beetje in elkaar te zijn geflanst. Vooral in het derde deel zien we fragmenten die van mij echt achterwege hadden mogen blijven (neem nou die lange scène met die varaan, of dat lekker subtiele shot met die schaterlachende dikkerd op ukulele ). Maar vooral het eerste gedeelte herbergt echt een schat aan prachtige beelden, zeer toepasselijk ondersteund door een lezing uit de Popol Vuh, het scheppingsverhaal van de Maya. De voordracht hiervan wordt verzorgd door Lotte Eisner, een filmcriticus die Herzog met deze film trouwens een mooie loer draaide. Het verhaal gaat dat Herzog eigenlijk niet eens van plan was deze 'delicate' film uit te brengen, en daarom heeft Eisner toen ze ter inzage een kopie had gekregen van hem, deze stiekem afgeleverd in Cannes ter vertoning.

Afijn, waar was ik? O ja, prachtige beelden dus, dat zal eenieder wel met me eens zijn. Verder wil ik toch echt ook nog even mijn petje afdoen voor alweer een fantastische soundtrack onder deze Herzog-film. Heeft-ie Florian Fricke en de jongens van Popol Vuh niet ingeschakeld om een stemmige score te leveren, dan stelt meneer Herzog zelf wel eens even een briljante playlist samen: Händel, Leonard Cohen, Mozart, Blind faith, Johnny Cash, Couperin en zowaar de alom vergeten Third ear band met hun lange Ghetto raga. De combinatie met de beelden is verbluffend.

Tenslotte zat er, na de dansende kippen en trommelende konijnen in Stroszek (die ik eerder vandaag zag), ook in deze film weer een werkelijk hilarisch stuk, namelijk die met dat geniale muziekduo. Ik heb echt even krom gelegen, vooral toen Herzog ze na twee toch niet al te korte scènes doodleuk nog een derde gunde.

Oogt als een documentaire en tegelijk een surrealistische fabel. Sommige sekwensen worden (te) vaak herhaald. Af en toe mooie plaatjes en leuke muziek. Maar het geheel liet mij onberoerd. Erg esoterisch, geen echt verhaal, in mijn ogen onevenwichtig en nogal pretententieus. Alleszins zeer experimenteel. Niet mijn smaak. Dan nog liever "Koyaanisqatsi".