L'Armée des Ombres (1969)

Zeer serieuze film over het Franse verzet in de Tweede Wereldoorlog. Helpt ook wel als je deze film met een bepaalde instelling gaat kijken. Verwacht geen heroïsme of een boodschap over broederschap of hoop of iets dergelijks. De kleuren zijn somber,de boodschap behoorlijk deprimerend maar tegelijkertijd ook zeer realistisch over de compromisloze beslissing die genomen moesten worden in die tijd.

De manier waarop Melville gebruik kan maken van stilte is me al, in iets grotere mate, eerder opgevallen in de enige andere film die ik van hem zag: Le Cercle Rouge. Melville weet een scéne waarin het volkomen stil is op het tikken van een klok na zo bloedstollend spannend te maken waardoor het haast lijkt of je zelf aanwezig bent. En juist dat tikken van de klok is het die de scéne maakt. Dat soort achtergrondgeluidjes maken je één met de film en zorgen dat je meer opgaat in datgene wat je ziet. Verder is er ook weinig muziek aanwezig in de film, maar de momenten dat er wel muziek aanwezig is tilt dit de sfeer van de scéne op precies de juiste manier weer wat omhoog.

Deze film straalt gewoon zoveel professionaliteit uit en is gewoon zo mooi in beeld gebracht dat het het grootste gedeelte echt een genot is om naar te kijken. Ook het feit dat Melville zelf deel uitgemaakt heeft van de verzetsgroep draagt bij aan de geloofwaardigheid van het portret dat hier geschept wordt.

De rustige manier van vertellen moet je wel liggen en kan in het begin even wennen zijn. Ook sprong de film op sommige momenten een beetje van de hak op de tak waardoor het lastig te volgen kan zijn. Daarmee is eigenlijk het grootste minpunt van de film wel genoemd, sommige stukken waren ook een beetje saai maar veel moeite om daar door te komen was absoluut niet nodig.

Al met al een zeer sterke film die veel meer bekendheid zou moeten genieten. Raak steeds meer geïnteresseerd in deze regisseur en ga zeker in de toekomst meer van hem zien. 4*

Indringende film die op ongekende wijze verbeeldt hoeveel moed het vergde om in het verzet mee te doen. Tot zelfs het uitschakelen van eigen kameraden aan toe. Als kijker raak je behoorlijk betrokken bij de personages uit L'armee des ombres. Het tempo is rustig, wat vanwege de spanning alleen maar goed werkt, en de verhaallijn is ondergeschikt aan de karakteruitwerking. Verder fraaie muziek en duistere cinematografie. Een goeie film dus, een van de beteren over het verzet in WO II. Toch geef ik op oorlogsgebied de voorkeur aan literatuur.

Een film die bepaald niet vrolijk stemt, maar wat is ‘ie goed!
Fraai en doeltreffend gebruik van de groen/blauw/grijstinten, het maakt de beelden van verlaten landwegen en smalle straatjes op een stemmige manier toch zeer sfeervol en het sluit goed aan bij de eigenlijk vanzelfsprekende kille en grauwe toon van een film als deze.

Het verloop van het verhaal vond ik zo nu en dan wat lastig om te volgen. Maar gek gezegd, eigenlijk doet het verhaal er niet eens zo heel veel toe, het is vooral een schets van gebeurtenissen rondom een aantal leden van het Franse verzet. Ik was er van onder de indruk hoe hard en genadeloos deze mensen soms waren, ook noodgedwongen moesten zijn. Het waren uiteindelijk toch ook allemaal maar "gewone" mensen, die uit liefde voor hun vaderland en hoop op vrijheid soms de meest onmenselijke beslissingen moesten nemen.

Het verteltempo ligt vrij laag, maar dat maakt wel dat elke scène de aandacht krijgt die hij verdient en bovendien zorgen het uitstekende acteerwerk van Lino Ventura en een aantal zeer beklemmende momenten er beslist voor dat je aandacht er wel bijblijft.

Een zeer aangrijpend relaas, dat realistisch aanvoelt en me vermoedelijk nog lang zal bijblijven.

Lichte tegenvaller, deze film over verzetstrijders van Melville. In sfeer is het een sobere film geworden, geen spat heroïek komt er aan te pas. Het klinische kleurgebruik van hem (grijs en vooral veel donker) doet maar saai aan, terwijl ik dat in Le Samouraï juist zo cool vond. Beetje flauw wellicht, want de insteek van de film is juist dat klinische, maar het deed me dus echt niks. Af en toe had L'armée des ombres nog wel aardige indrukwekkende scenes, maar over het algemeen kan ik niet meer geven dan een gemiddelde score.

Nauwelijks gehinderd door enige verhaallijn voert J.P. Melville een film op over la resistance de la Seconde Guerre mondiale. Een karakterschets kan ik het niet noemen; hoewel een aantal interessante personages de revue passeren (met name Ventura en Signoret), leiden ze allemaal zo'n ascetisch, Spartaans bestaan dat je je afvraagt of het nog wel mensen zijn. Ventura wordt gered van de dood; een bedankje kan er niet af, hij spreekt vijf woorden en sluit zich vervolgens een maand op, waarop hij wetenschappelijke verhandelingen gaat lezen. Melville heeft zo'n afstandelijke, kille registratie gemaakt, gespeend van elke vorm van humor, dat het waarschijnlijk niet verder van de werkelijkheid af had kunnen staan. Als stijlfiguur vind ik deze klinische benadering geen fijne keuze.

Met een Lino Ventura en een Simone Signoret kan zo'n film niet meer stuk. Schept een duidelijk sfeerbeeld uit die duistere periode tijdens de Tweede Wereldoorlog. Absolute must voor wie zich interesseert in deze brok geschiedenis. 4*.