Mon Oncle d'Amérique (1980)

Opmerkelijk weinig stemmen en nog helemaal geen berichten voor een film die toch bepaald niet Resnais' onbekendste is.

De tweede film die ik van Resnais zie en de tweede keer dat het een film is met een vrij verstandelijke benadering van menselijke emotie en gedrag. Hier zelfs nog veel letterlijker dan in Hiroshima Mon Amour.

Mon Oncle d'Amerique koppelt een biologisch psychologische theorie over de invloed van het geheugen op ons gedrag en vooral het onvermogen van mensen om hun eigen leefsituatie in de hand te houden en de reacties die dat veroorzaakt aan een verhaal over hetzelfde thema. Waar andere films dat thema willen vertellen door het alleen maar in het verhaal te weven doet deze film dat door de theorie op een aantal plekken in de film letterlijk uiteen te zetten en te illustreren met het gedrag van de hoofdpersonages dat we net hebben gezien. Er wordt ook nog wat meer met vorm gespeeld. De drie hoofdpersonages en de wetenschapper die zijn theorie uiteenzet introduceren in het begin van de film deels zichzelf en laten hun eigen persoonlijke geschiedenis zien.

Mon Oncle d'Amerique is een film die heel duidelijk de kijker bewust houdt van de vorm waarin de film gegoten is. De personages gedragen zich volgens de theorie, omdat de film dat gedrag wil gebruiken om de theorie te ondersteunen. Of, anders bekeken, Resnais laat zien wat de gedachten van hem en de scenarioschrijver waren om het gedrag van de mensen in de film te verklaren in plaats van het buiten beeld te houden. Dat maakt Mon Oncle d'Amerique een zeer zelfbewuste post-moderne film. Waar doel en middel doorelkaar zijn gaan lopen. En dat zelfbewuste, verstandelijke geeft de film iets cynisch mee. Menselijke emoties in de film worden haast doodberedeneerd. Waardoor het nooit een echt een gevoelsfilm kan worden. Nou klinkt dat allemaal nogal academisch, maar eigenlijk is het een toegankelijke, zelfs verrassend makkelijk wegkijkende film.

Een aparte, maffe film die voor mijn gevoel minder gedreven is dan Hiroshima Mon Amour. Maar een interessant spel met vorm is het wel.

3.5*

Nu voor slechts 5 euro bij Van Leest.

Redelijke Resnais - hier zien we drie verschillende levens die toegelicht worden door een onderzoeker. Feitelijk is het gedrag van de mens niet zo heel anders dan dat van de ratten uit zijn laboratorium.
En zo zien we Depardieu, Garcia en Pierre knokken in het leven, werk en de liefde - terwijl het eigenlijk dus allemaal een simpele kwestie van natuurlijk gedrag blijkt te zijn.
Korte filmfragmenten met Jean Gabin en Jean Marais geven in acteerstijl de emoties van de hoofdrolspelers weer.
(Semi)-wetenschappelijk sausje maakt het apart, maar ook wat afstandelijk.
Toch heel aardig experiment.