Gates of Heaven (1978)

Hoe kun je nou oordelen over een film als je 'm nog niet gezien hebt?

Die uitspraken komen van Ebert, die deze film inderdaad consistent onder zn favoriete films aller tijden plaatst.

Eberts propaganda voor deze film (hij haalt hem regelmatig aan) heeft in ieder geval mijn aandacht er naartoe getrokken. Helaas viel het eindresultaat me nogal tegen.

Het is op zich wel een schattige kleine docu. Met name het eerste half uur is vrij sterk, met die eigenaar van de failliete dierenbegraafplaats. Als de actie zich echter verplaatst naar de succesvolle tegenhanger wordt het allemaal meteen minder interessant, op enkele anekdotes na. Ik vond de mensen hier minder boeiend. Die gladjakker die de manager was en vertelde over hoe hij zijn werk met succes volbracht vond ik zelfs irritant om naar te kijken. En hij krijgt ook nog eens zo'n beetje de meeste schermtijd van iedereen.

Het is ook allemaal niet bijzonder interessant gefilmd. Volgens mij is zo'n 90% van het getoonde materiaal 'talking heads'. Er moet toch meer te zien zijn geweest. Zelfs de korte lengte van 85 minuten vond ik te lang. Dit zou me waarschijnlijk meer geboeid hebben als korte docu van ongeveer 45 minuten. Dat het niet onuitzitbaar wordt komt vooral omdat er toch om de zoveel tijd interessante uitspraken opduiken. Maar als geheel is het me wat te karig.
2,5*

Deze documentaire vormde de aanleiding voor Werner Herzog om zijn schoen op te eten. Errol Morris was net afgestudeerd aan de Filmacademie en sprak Werner Herzog over zijn filmplannen. Morris zei direct films te willen gaan maken, maar had geen geld en materiaal. Herzog zei 'ik eet mijn schoen op als het je lukt!'. Zo gezegd, zo gedaan.

Herzog hield woord en at zijn schoen op. Dit leverde dan weer de korte film 'Werner Herzog Eats His Shoe', met een plot dat gelijk is aan de filmtitel.

Errol Morris vind ik een sympathiek figuur die een positieve bijdrage heeft geleverd aan de documentaire op zich. Ik vind zijn stijl echter (en dan vooral in deze film) erg saai. In The Thin Blue Line was er nog een spanningselement aanwezig, maar in deze film zien we niets, maar dan ook echt niets anders dan mensen die in de camera praten, interviewstijl. En dat begint knap te vervelen aan het einde van deze film.

Over het onderwerp van de film kan ik kort zijn: onzin. Huisdieren zijn al de meest overschatte dieren en deze docu is voor mij qua onderwerp puur onzinning. (ik heb uiteraard de docu beoordeeld op zijn kwaliteiten als documentaire, en niet op zijn onderwerp). Enige reden is voor mij dat mensen een raar besef hebben van de dierenwereld, ze koesteren 15 jaar 1 hondje en eten vervolgens 50 kippen en 8 varkens per jaar op. Nou, toe maar weer.

Leuk verhaal over Herzog Lucsz! Had geen idee dat ze elkaar kenden, laat staan dat ze zo'n weddenschap zouden sluiten (de idee dat Herzog daadwerkelijk zijn schoen op eet verbaast me daarop weer niets).

Gates of Heaven is eigenlijk zoals elke Morris vooral eentje vol talking heads. Verschil is dat hij dit keer geen hulp van Glass had - de film is sowieso ontbeert van een soundtrack (behalve in één scène waarin één van de zoons van de dierenbegraafplaats een gitaarsolo laat galmen over de begraafplaats).
Het ontbreken van elk achtergrondgeluid, of zelfs van camerabewegingen (er zitten er misschien twee in) hoeft geenszins een probleem te zijn.
Ik had echter wel veel moeite met de eerste helft van de film, de gesprekken waren wat oninteressant en het verhaal leek wat spaak te lopen. Als intermezzo zien we plots een 'lady in pink' wat praten over haar kleinzoon (nogal een losstaande scène, maar juist dat kon ik wel waarderen).
Hierna komen de eigenaars van een dierenbegraafplaats aan het woord, waarmee de film zowaar interessant wordt. Niet de dieren, maar vooral de levensbeschouwingen van de geïnterviewden lijken belangrijk. Huisdiereigenaren krijgen maar weinig screentime, en daar was ik eerlijk gezegd wel blij mee.
Zo'n film kan al snel verwateren in een gemiddelde aflevering Man Bijt Hond, oftewel 'oe, wat is de gewone mens toch weer lekker excentriek'.

Uiteindelijk is Gates of Heaven een wat onevenwichtige documentaire, ook gewoonweg wat aan de saaie kant, met een aardig - maar niet fenomenaal - onderwerp en gelukkig eens zonder de klanken van Glass. Morris blijft mijns inzien een heel degelijke documentairemaker, maar echt mijn stijl zal het nooit worden (dan liever Herzog!).