L'Éden et Après (1970)

Na de opkomst van de Nouvelle Vague werd eind jaren 60, begin jaren 70 de cinéma in Frankrijk nog een stapje verder gemoderniseerd: Godard vervolmaakte zijn stijl en iemand als Alain Robbe-Grillet kwam op. Het is de de eerste film die ik zie van Robbe-Grillet maar deconstructivisme in cinéma was tot dan toe nooit zo vergaand als in deze film. Later kwamen Akerman, Bokanowski en zo daar dan bij.

Een groep intellectuele studenten worstelt met verveling en de richting van hun leven. In een moderne bar (Éden genaamd) en later daarbuiten experimenteren en concretiseren ze via collectieve toneelstukken en 'dromen' over hun verlangens en nachtmerries: Seks, dood, toekomst en relaties (en eten en drinken!). Niet zelden gegangmaakt door de ober Franz of een buitenstaander.

Een merkwaardige Frans-Tsjechoslowaakse-Tunesische co-productie die fascinerend is om naar te kijken, maar nogal moeilijk te volgen en doorgronden is door zijn afstandelijke en hermetische vorm (en ik lees op imdb dat dit dan ook nog eens één van zijn meer lineaire films is!). Enerzijds een film die is uitgebeend tot de essentie van cinema en anderzijds kan worden afgedaan als navelstaarderige koketterie. Doordat de film er zo prachtig uitziet (met name de exterieur stukken in Tunesië) is het kijken ernaar niet zo moeilijk, maar het doorgronden en doorvoelen is lastig.

ben heel erg benieuwd naar deze! Heb em wel al in huis, maar wacht eigenlijk nog even op de officiele DVD release via Camera Obscura

'eigenlijk nog even'...
Die werd in november 2009 aangekondigd, maar ik ken eigenlijk nog steeds geen release datum. Is die er al wel? Ik zag een bijna flawless transfer, met Engelse subs.

Nog niet, er zitten nog iets van twee andere releases voor en het blijft natuurlijk een kleine bedrijfje, maar verwacht hem toch wel dit jaar te zien. De transfer in het bootleg circuit is van de Italiaanse DVD, Camera Obscura gaat zeer waarschijnlijk dezelfde master gebruiken

Op die kwaliteit is in elk geval weinig aan te merken.

aangezien het er niet direct naar uitziet dat de Robbe-Grillet DVD's van CO er snel gaan komen, heb ik me toch maar weer 'vergrepen' aan een fansub-bootleg

Zoals Rokuro al schrijft wellicht lastig te doorgronden, hoewel dat toch wel meevalt als je gewend bent aan de Robbe-Grillet stijl en weet wat hij zoekt in de cinema. In kleurige pop-art stijl brengt hij hier ideeen/dromen terug tot elementaire beelden en handelingen en hij speelt met spiegelbeelden / werkelijkheden / contrasten en vervormingen. In het Franstalige interview op de disc, dat ik overigens maar moeilijk kon volgen zonder subs, praat hij over kleuren en noemt hij als invloed o.a. Paul Klee. Als je met Google even zoekt naar het werk van Klee vind je al snel het volgende schilderij dat wat mij betreft de film perfect samenvat

http://www.ricci-art.net/img004/560.jpg

Ik vroeg me al af of je weerstand had kunnen bieden, maar zag dat de CO nog steeds 'no date' had en je je hebt vergrepen aan de fan versie.

In mijn herinnering knallen de kleuren in de Eden-bar toch wel meer dan dat schilderij van Klee, maar de vlakken, het repetatieve en zo herken ik nog wel. Wat ik vooral niet heb gevonden is ook maar iets inhoudelijks in de film, qua 'statement' (klinkt wat zwaar) of was het alleen de dingen die jij noemt als vorm, contrast en spiegels ?

Ik zag dat je ook Bresson weer een kans hebt gegeven vandaag, blijf me toch verbazen dat die steevast de lagere punten krijgt. Zeker zo'n meeslepend en toegankelijk werk als Diable Probablement zou je toch moeten hebben kunnen (hoeveel werkwoorden zijn dit - en is dit de juiste volgorde?) bekoren

de Eden bar zelf was dan ook 100% Mondriaan
Het schilderij slaat vooral op het Tunesische gedeelte dat zowel voor Robbe-Grillet als Klee inspirerend werkte.

Het is lastig om inhoudelijk dieper op de film in te gaan zonder Robbe-Grillet in detail te bespreken en/of wat je zelf voor baggage meeneemt. Juist door de elementaire / minimalistische structuur zou je het aan de ene kant kunnen zien als de zoveelste simpele weergave van het populaire psychologische en cinematische eros-thanatos thema, maar bij dit soort films is minder ook heel veel meer. Ik vind het ook goed dat Robbe-Grillet hierin kiest voor een persoonlijke en speelse aanpak (als ik het interview goed begreep had hij geen script toen hij met filmen begon? en hierna maakte hij met dezelfde beelden nóg een film N. a pris les dés... n.b. let op die titel, zowel in betekenis als dat het een anagram is van l'eden et apres) om toch weer iets nieuws (en iets moois) met het thema te doen.
Maar net als in de schilderkunst is bij deze film denk ik de structuur en de vorm een belangrijk deel van de inhoud.... dat bedoelde ik misschien met de pop-art omschrijving en het was sowieso de reden om naar het werk van Klee te linken, het past echt om deze film vanuit die kunst traditie te benaderen. Ik had bijvoorbeeld ook kunnen zeggen dat de film wel wat weg heeft van La Prisonnière (1968) , maar dat zegt eigenlijk niets.... behalve misschien dat het voor beide filmmakers een eerste film in kleur was en dat ze duidelijk ook écht iets cinematisch met kleur wilde doen.

Bresson was inderdaad weer een kleine mislukking. hoewel enkele hele sterke scenes en het algehele thema dat me erg ligt. Ik had gehoopt dat het in thematiek ook zou aansluiten bij Hors Satan en dat doet het ook wel in zekere zin.... in de zin dat het anti-theses van elkaar zijn. Bij Bresson is alle spiritualiteit weg en is de hoofdpersoon opzoek naar een sprankje hoop dat boven de middelmaat uitstijgt, Dumont schets een nogal spirituele wereld waar karakters van los willen komen (mmmh... das wel te kort door de bocht, maar goed)... Maar Bresson die met zijn stijl de manipulaiteve kant van cinema wil doorbreken (in de zin dat toegevoegde muziek vals sentiment is en acteurs ook alleen maar theater maken) creeert ironisch genoeg wel een hele artificiele setting waarin zijn 'modellen' hun teksten opdreunen. Vroeg me op een gegeven moment zelfs af waarom Bresson geen schrijver is geworden... 'heiligschennis' uiteraard en ik zie best dat Bresson nagedacht heeft over wat cinema zou moeten zijn, maar het werkt voor mij gewoon niet.

...en ik vroeg me ook niet af waarom schrijver Robbe-Grillet geen schilder is geworden dus het blijft zoals altijd weer een heel gevoelsmatige kwestie...