Retreat, Hell! (1952)

'Retreat, Hell!' – geregisseerd door Joseph Lewis – bevat actie, aangenaam melodrama en goedbedoeld drama. (Aanvankelijk leek het een karakterstudie van de kapitein, maar hij verandert al snel in een vriendelijke, vaderlijke officier – bijna een priesterfiguur. Hoe dan ook: het levert vermakelijke, zij het conventionele en grotendeels gekunstelde portretten op: de gevoelige kapitein, de rechtschapen kolonel, de dappere jongeling.) De film beschikt over een sterke, compacte cast – die mariniers van het 1e Bataljon van het USMC vertolkt die in Azië vechten – en toont desolate, winterse landschappen en kale, bevroren heuvels. Het is een echte 'gevechtsfilm', doorspekt met de nodige grootspraak. Het militarisme en kolonialisme in de film zijn ideologisch en bekrompen; ze doen denken aan de Britse jongensboeken van een eeuw eerder. Joseph Lewis doet geen enkele poging om de oorlog te verklaren of de aanleiding ervan te duiden; hij wil enkel de vechtlust aanwakkeren. De aanwezigheid van de mariniers in een vreemd land wordt gepresenteerd als een pure zegen. Vanuit dat perspectief is het nog absurder dan het Britse kolonialisme, dat tenminste nog suggereerde dat er een doel was dat verder reikte dan de slachtpartij zelf. 'Retreat, Hell!' onderschrijft de militaristische ideologie van het Amerikaanse buitenlandbeleid – een gedachtegoed dat vandaag de dag nog steeds wordt aangehangen door figuren als Willis en Rourke.

Wie op zoek is naar een oorlogsfilm, zal merken dat de regisseur zijn vak verstaat. Lewis wilde jongeren bijbrengen dat vechten de moeite waard is en dat men trots mag zijn om marinier te zijn. Ondersteund door opzwepende muziek krijgen we te horen dat zeventien een prima leeftijd is om ten strijde te trekken – immers, de president geeft om jou en je familie, en het leger slokt met alle liefde zoveel zonen op als er worden aangeboden. Misschien zijn de jongens in het begin nog wat somber, maar dat verandert zodra ze 'het licht zien'. Het is een levendige, vakkundig geregisseerde film – met die typische, vloeiende stijl van het oude Hollywood (die door de Franse aanhangers van de 'Nouvelle Vague' zo vaak verkeerd werd begrepen) – al wordt het geheel helaas ontsierd door een middelmatig scenario vol dwaasheid en schaamteloosheid. Er zitten diverse gevechtsscènes in die spannend en meeslepend zijn, zoals de scène met de handgranaat of die met de bazooka en de tank. Het meeste acteerwerk – afgezien van de actiescènes, die wel meeslepend zijn – kwam gekunsteld en misplaatst over. Misschien viel dat zestig jaar geleden minder op, al kan ik me voorstellen dat sommigen het destijds zelfs aanstootgevend vonden. De officieren worden neergezet als ridderlijk, goedhartig, gevoelig en wijs. De kapitein zelf leert – dankzij de voorzichtigheid en het inzicht van de kolonel – om zich waardig te gedragen. In zijn tweede gedaante is de kapitein zo opgewekt en goedgelovig dat ik bijna aan zijn geestelijke gezondheid begon te twijfelen; het werd echter al snel duidelijk dat dit enkel zijn herwonnen optimisme moest onderstrepen. Aanvankelijk is hij angstig, maar met de hulp van de kolonel strijdt hij vervolgens vastberaden voor zijn vaderland.

Een belangrijk nevenverhaal (!) in 'Retreat...' draait om een ​​jongen in oorlogstijd. De titel suggereert dat de terugtocht verandert in een zegetocht – een soort 'terugtocht, mijn voet': de triomf van een zegevierende terugtocht. Het aanmoedigen van kinderen om in dienst te treden – waarom ook niet? Misschien geloofde Lewis zelf wel in deze onzin. Toch heb ik het gevoel dat ik de film tekortdoe, zelfs als ik de gekunsteldheid ervan voor lief neem. Het vakmanschap wordt hier echter ingezet ten dienste van militarisme en kolonialisme, en voor een strijdlust waarbij nooit de vraag wordt gesteld: waarom eigenlijk? Afgezien van deze bezwaren is 'Retreat...' een sympathieke, spannende en bij vlagen dramatische film. Hij is aanvankelijk grappig en vakkundig gemaakt door J. Lewis – een man die zijn vak verstond en het ongetwijfeld niet kwaad bedoelde.

Een ruime voldoende, 7.