Posle Smerti (1915)

Expressionistische psycho-horror uit tsaristisch Rusland,een ietwat ondergewaardeerd genre.Deze film combineert over the top romantiek à la ETA Hoffmann of Gogolj met zeer vooruitstrevende filmische elementen.

Wat het verhaal betreft:schizoide jongeman,van wie duidelijk wordt gemaakt via de moederbinding-thematiek dat hij niet geheel gezond is en waarschijnlijk een invert,komt een exotische actrice met geweldig haar tegen in de salons,of in zijn hallucinaties,wat uiteindelijk een psychose triggert bij de arme stakker.

Wat de techniek betreft:we worden tijdens de salonsequentie potdorie vergast op een doodleuk trekkende camera,wat voor 1915 al heel wat is.Om het nog gekker te maken gebruikt Bauer flashbacks,switcht hij continu tussen bewustzijnstoestanden,gebruikt daarvoor tinting om alles een symbolische waarde mee te geven,en laat sommige scènes baden in een spookachtig licht.Ook de set pieces zijn prima in orde,terwijl de tussentexten economisch worden gebruikt en niet dienen als montage stoplap.

Minpunt is de 19-e eeuwse theatraliteit van het grote gebaar,waar vooral Karalli last van heeft(dan was ze als stervende zwaan effectiever).Verder dien je de gebeurtenissen eerder op te vatten als zich afspelend in het hoofd van de protagonist,wil je de intrige serieus nemen.

Maandag 16 september in ForumImages (Groningen): Film + livemuziek: Posle smerti — Groninger Forum / ForumImages (met live muziek).

Best wel goed, of eerder bijzonder. Ik ben geen groot kenner van de cinema pre-1920, maar van de dingen die ik zag wijkt dit toch wel dermate af dat ik dit één van de meest bijzondere films vond uit die periode die ik tot nu toe zag. Vooral omdat er hier een psychologisch drama wordt verteld, op een redelijk kleine manier. Het is dan wel met grote gebaren Oedipus, zelfmoord, hallucinaties, maar het is niet het moralistische spektakel dat ronde deze jaren ook in de bioscopen te zien was.

Bauer verkent de mogelijkheden zowel technisch (diepte, rijders) als narratief (hallucinaties, flashbacks) en maakt tegelijk effectief gebruik van technieken die er al vijftien jaar waren, zoals verdwijntrucs en tinting.

De speciaal gecomponeerde muziek op de BFI-DVD vond ik vervelend. De film zonder geluid kijken beviel stukken beter.

Niet slecht maar deze film kan toch echt niet tippen aan The Dying Swan en dat komt vooral omdat de regisseur met die hallucinerende scènes van Andrei te veel in herhaling valt. We krijgen elke keer weer hetzelfde te zien. Tja, op een gegeven moment weet je het wel, maar niettemin toch een interessante film uit het tsaristische Rusland van Yevgeni Baueren en met The Birth of a Nation van D.W. Griffith voor mij zelfs de oudste film die ik ooit heb gezien. De kortfilm Le Voyage de la Lune uit 1902 niet meegerekend uiteraard.

3.5*

Posle Smerti is een Russisch (pre-Sovjet) psychologisch drama van Yevgeni Bauer, dat draait om de eenzame, schuchtere en psychisch instabiele Andrei. Zijn obsessieve reactie op de dood van zijn moeder suggereert al dat hij geestelijk niet al te stevig in elkaar zit (en dit schreeuwt natuurlijk ook Oedipus), en dat blijkt ook uit hoe hij reageert op de dood van de vrouw op wie hij verliefd is: met hallucinaties, verdere obsessie en zich verliezend in zijn fantasie. Leuk om te zien dat in zo'n oud werkje al met veel belichtingseffecten, flashbacks en hallucinaties gespeeld wordt. Het zal niet verbazen dat er ook wat overdreven geacteerde romantiek in zit, zoals wel vaker in stomme films. Maar echt storend is dat niet, ook omdat de film genoeg subtiliteit bevat om interessant te blijven, en uiteindelijk keek de film best soepel weg. Afrondend naar boven: 4.0*.

Vooral dit ja, straalt een zekere rust uit die je in stomme films niet al te vaak terugziet. Beetje jammer dat het op einde dan toch een beetje ontspoorde.

Ik ben niet zo thuis in die vooroorlogse films, maar het plotverloop van dit stukje Russische cinema vond ik best verrassend. Gecompliceerd is het niet, maar je moet er toch je aandacht bijhouden of je bent toch wat verward. Zeker als er gewerkt wordt met dromen, hallucinaties of zelfs flashbacks. Dit alles past ook perfect in de conditie van de protagonist. Psychisch lijdend omwille van de dood van zijn moeder sleept Andrei zich van dag tot dag. Het feit dat de geschiedenis zich wat herhaalt komt zijn mentale welzijn niet ten goede.

Beetje theatraal allemaal, maar vrij typisch voor de films uit die tijd. Ook de muziek vond ik nogal ergerlijk, maar die kan je muten natuurlijk. Best een interessante film eigenlijk.