The Quiet Man (1952)

Wonderlijke film, totaal anders dan ik had verwacht. The Quiet Man, een film die geprezen wordt door niet de minste regisseurs -Scorsese noemt de film "one of the greatest of all time" en een inspiratie voor Raging Bull nota bene- blijkt een romantisch niemendalletje over een Amerikaan die terugkeert naar het Oude Continent, en daar belandt in een van clichés aan elkaar hangend "Ierland" vol goedmoedige, eigenwijze Ieren, die de hele dag drinken, zingen en aan een kabouterpijp lurken. De twijfelachtige moraal, daar kan ik wel doorheen kijken, daar hebben wel meer klassieke films last van. Dat geldt niet voor het flinterdunne, oninteressante verhaal. Wat mij betreft met afstand de minste Ford (zelf van Ierse afkomst, wat misschien de sentimentele toon verklaart), een regisseur die ik toch al minder goed kan hebben in vergelijking met minder illustere tijdgenoten.

Overigens niet opgenomen aan de Ierse westkust maar in een pittoresk Iers dorpje dat tussen twee meren ligt.

Ford benadert de oude wereld niet anders dan het oude westen in veel van zijn films. Het is een mythische wereld die nooit bestaan heeft. Het Ierland uit deze film heeft niets met de realiteit te maken en dat weet Ford maar al te goed. Het is even kunstmatig als MGM-musicals uit die tijd. Ford maakte soms realistischer werk maar zelfs daarin zat vaak een mythisch-nostalgisch tintje. In het echte Ierland zouden ze niet om de haverklap in nostalgische liedjes over Ierland zingen die klinken alsof ze het missen.

Fords oude wereld is een fantasiewereld waar Amerikanen die moeite hebben met de echte wereld naar toe kunnen vluchten. Waar een dorp gebroederlijk samen leeft.Waar je roots liggen en de tijd stil heeft gestaan alsof het hele land op je terugkeer heeft gewacht. Een wereld waarin je je tegenstander tijdens het vechten een hand geeft om hem het water uit te helpen. En waar gevechten stoppen voor ze echt uit de hand lopen. En zelfs de godsdiensttegenstellingen tussen protestanten en katholieken zijn eigenlijk vriendelijk,

Deze film pakte me niet volledig in, maar Fords benadering van de wereld en wellicht ook de reden waarom hij dit korte verhaal heel graag wilde verfilmen en duidelijk als een pet project zag boeit me wel. Het kwam uiteindelijk terecht bij poverty row studio Republic die daarmee hu enige oscarnominatie voor beste film ooit binnenhaalde. Ford maakte de film met zijn twee favorieten Wayne en O'Hara. Het technicolor is prachtig en past bij het kunstmatige sfeertje.

Fords liefdesbaby, 50% klucht, 50% romantiek, 100% John Ford, compleet met romantische muziek, de John Ford Stock Company en de lof van de dwarse buitenstaander (Ward Bond als priester Father Lonergan: "I knew your people, Sean. Your grandfather, he died in Australia, in a penal colony. And your father, he was a good man too."). Een man die een vrouw aan de kraag van haar jas door de velden trekt, het zou nu niet meer kunnen, maar het wordt allemaal anders als je bedenkt dat O'Hara daar misschien bij de trein juist op stond te wáchten. Of niet? Hoe dan ook, ik weet niet of je deze film kan benaderen als een realistisch verhaal, maar als rooskleurige fantasie van een Ierland dat vermoedelijk nooit bestaan heeft is het des te geslaagder. Toch ook een kleine injectie van drama (de flashback), en zeker ook een serieuze insteek met het thema van geld en eigenwaarde voor een vrouw in een traditioneel door mannen gedomineerde samenleving (met de zegen van de katholieke kerk), maar we eindigen gelukkig op Fordse wijze met een uitgebreide knokpartij. De sublieme natuuropnames worden helaas soms afgewisseld met evidente achtergrondprojectie, bijvoorbeeld bij de rijdende buggy in het begin (en zelfs wanneer Wayne stil zit op de reling van dat bruggetje) en op het kerkhof verderop in de film.

        Dat oogverblindend rode haar van de oogverblindende Maureen O'Hara – die vrouw was gewoon geboren voor kleurenfilm. Als ik haar agent was zou ik haar als mijn tweede daad adviseren om haar naam te veranderen in O'Haira. (Mijn eerste daad zou een huwelijksaanzoek zijn. Ze mag haar eigen achternaam houden.)

Gewoon een mooie ontspannende film. Top