De Stilte rond Christine M. (1982)

Zeer interessant als tijdsbeeld. Minder geslaagd als film. Wat onevenwichtig en vreselijke muziek.

Toch nog: 3.0*

Oubollig thema, slechte muziek, saaie onderwerpen, en toen het leuk werd, was de film afgelopen. Het jaar 1982 was een rampjaar voor de Nederlandse film dat deze film als beste werd gekozen, andere film uit '82 waren trouwens ook al niet veel beter zoals Luger, Golven en Het Beest. Alleen De Boezemvriend is top, maar ja dat is humor en dat valt nooit in de prijzen bij de jury.

Leuk dat je reageert, maar die films heb ik nog niet gezien, dus kan ik niet beoordelen. Ik heb het eens nagekeken, en ik heb slechts 5 films Nederlandse gezien uit 1982 en alleen De Boezemvriend vond ik heel aardig, dit vind ik dus weer zo'n pleefilm. Alleen van de koelen meren des doods heb ik nog op dvd en zal ik binnenkort eens bekijken. Die andere zijn niet eens op dvd uit, dus dat wordt moeilijk om ze te zien.

In het jaar 1982 toen deze film uitkwam had het toen volkomen doorgeschoten feminisme zijn hoogtepunt bereikt. Deze film is daarvan het ultieme bewijs.

Interessant tijdsbeeld, maar voor de rest een verwerpelijke film. Technisch ook verschrikkelijk overigens. Echt zo'n vreselijk gedateerde film uit de periode dat Nederlandse films politiek verantwoord moesten zijn. Of uiterst links of feministisch. Is ook aan de cast te zien, met mensen als Frijda en Habbema (die toen vaker in haar geliefde DDR bivakkeerde dan in Nederland). Gelukkig heeft Gorris zich inmiddels bekeerd en noemt ze haar benadering van destijds 'naief'. 1,5*

Misschien wel omdat het gouden kalf uitgereikt werd door een man.
btw Deze film had nummer 1 moeten staan in de Flop 100.

Enige hierboven genoemde bezwaar waar ik me in kan vinden is de inderdaad vreselijke muziek; verder is het een buitengewoon briljante film. Films die werkelijk iets durven te zeggen zijn al extreem zeldzaam in Nederland, laat staan films die voor een radicale filosofie durven uit te komen. Laten we er geen doekjes om winden; de wereld wordt nog altijd op alle materiele en pragmatische vlakken (welke wij om allerlei vage redenen als be all and end all van ons bestaan hebben gedesigneerd) gedomineerd door mannen, en hoezeer wij mannen ook geneigd zijn onze ogen te laten rollen jegens al die feministische 'aandachttrekkende zieligdoenerij', volkomen gelijkheid der seksen is nog altijd een illusie. Gorris levert een werkelijk subliem portret van een groepje vrouwen die het zowel bewust (de secretaresse) als onbewust (Nelly Frijda's personage) helemaal hebben gehad met de status quo. De wijze van protest -de moord op een willekeurige man, zoals mannen zo vaak geweld plegen jegens willekeurige vrouwen - wordt met sympathie en een gevoel van onvermijdelijkheid weergegeven, zonder dat er goedkeuring aan wordt verleend; de vrouwen verdienen hun juridische straf . De moord heeft dan ook vooral een hevige symbolische betekenis. Misogynie is al sinds jaar en dag een kenmerk van menig film uit binnen- en buitenland. Enige vorm van tegengas direct te bestempelen als 'doorgeschoten' vind ik dan ook een bewijs van meten met twee maten.
In zijn mildere verschijningsvormen heeft het feminisme in mij altijd al een sympathisant gekend, en ware het niet dat Chantal Akerman al in 1975 met Jeanne Dielman het ultieme feministische meesterwerk leverde, dan had dit doordachte mini-meesterwerkje wellicht de roem gekend die het verdiend.

@Poisonthewell

Hoe jij kan sympathiseren met die drie hysterische wijven is voor mij een raadsel. Het is duidelijk dat jij die tijd niet hebt meegemaakt. Het feminisme was in die tijd - de beginjaren tachtig - volkomen doorgeslagen en kenmerkte zich door een extreem egoïsme. Ik weet het nog goed, BOM (Baas over Mijzelf) vrouwen die liepen te blèren door de straten van "Baas in Eigen Buik', "Abortus in het Ziekenfondspakket" en nog meer van die holle frasen. Behalve dat de frustratie er bij veel vrouwen er vaak afdroop waren het vooral meelopers. Feminisme was in de mode en ze wilden vooral niet achter blijven.
Nu even terug naar de film;
Als de regisseur met deze film tegengas wil geven voor films die gaan over mysogynie, dan heeft ze met deze film het meest slechte voorbeeld gegeven en bovendien is deze film nog overbodig ook. Er zijn meer films gemaakt over vrouwen die mannen haten dan jij denkt. Alleen gaan die vrouwen niet te werk zoals in deze film waar drie gefrustreerde wijven op een man op los beginnen te beuken. Neen, die vrouwen - de femmes fatales - hebben maar een wapen en dat is hun charmes, hun verleidingskunst. Films als "Scarlet Street", "Body Heat" en "The Last Seduction" zijn daar goede voorbeelden van. In dit soort films is de vrouw niet het zwakke maar het sterke geslacht. In deze film van Marleen Goris - en dit klinkt misschien paradoxaal - is de vrouw zonder meer het zwakke geslacht.

Ik heb 'die tijd' (dwz begin jaren tachtig) inderdaad niet meegemaakt, maar feminisme is uiteraard een fenomeen dat al zo'n 150 jaar aan de gang is en verschillende golven van intensiteit kende. En zolang de vrouw in de praktijk nog steeds niet gelijk is aan de man zal het ook nog wel blijven bestaan. 'Baas in eigen buik' en 'Abortus in het Ziekenfondspakket' waren in die tijd in ieder geval allerminst holle frasen, maar uiterst legitieme doelstellingen. Of het nu modieus was of niet, de eeuwenlange achterstelling van de vrouw op de man is een historisch feit, en alle eventuele uitspattingen van frustratie hieromtrent 'in the heat of the moment' zijn volkomen begrijpelijk en niet anders dan bij welke andere vorm van sociaal protest dan ook. Dat verandert niets aan de kern van de zaak. Het is dan ook juist die balans tussen buitenproportionele emotie-uitingen enerzijds en gezond verstand anderzijds die Marleen Gorris in deze film zo scherp weet aan te stippen. Sympathie ja, goedkeuring nee.

Wat betreft het fenomeen 'femme fatale' en films die gaan over vrouwen die mannen haten: de femme fatale is natuurlijk een product van een bij uitstek mannelijke seksuele fantasie - film noir is een genre gegenereerd door mannelijke regisseurs, producenten en studiobazen, vaak gebaseerd op het literaire werk van mannelijke schrijvers. De femme fatale is altijd een geidealiseerde, bloedmooie vrouw (Nelly Frijda had bijvoorbeeld weinig kans gemaakt de rol van Stanwyck in Double Indemnity te bemachtigen). Het destructieve element dat haar door de mannelijke scenarioschrijvers is toegedicht is wellicht een vorm van psychologische Freudiaanse zelfkastijding - door mannen. Films over vrouwen (dwz echte, alledaagse vrouwen, zowel lelijk als mooi, oud als jong), die mannen haten, verteld vanuit vrouwelijk perspectief, waren voor 1982 wel degelijk zeldzaam.
Wanneer een man een vrouw verkracht of vermoord in een film wordt er niet moeilijk over gedaan, maar zo gauw als de rollen worden omgedraaid zijn het 'hysterische wijven.' Het feit dat jij de film zo ervoer bewijst nu precies de validiteit van het statement dat Gorris wilde maken. En wanneer je dan ook nog impliceert dat vrouwen zich horen te beperken tot de 'wapens' van hun sekse (nl. 'charmes' en 'verleidingskunst' - wapens die wij mannen graag zien), maak je het Gorris wel heel gemakkelijk, en versteek je mij van verder commentaar.

Ik denk niet dat wij het eens gaan worden, wibro

Hoeft ook niet maar ik vond het wel vermakelijk jouw reaktie op mijn bericht te lezen.

Mooi zo, ik vermaak mensen graag!

PoisontheWell bevestigd mijn gevoel de laatste tijd dat ik dit moet herzien.

De muziek blijft vreselijk zoals je toen ook al opmerkte. Verder best een grappig tijdsbeeld en eens verfrissende cinema (bedenk: Nederland in 1982 Gerard Soeteman, Rob Houwer vieren hoogtij en in elk film doet of Krabbé, Faber, Hauer, vd Ven of Soutendijk mee) al is de nuance ver te zoeken.