BASWAS
Ingeschreven sinds 19 september 2004
Via deze pagina blijf je op de hoogte van recente stemmen, meningen en recensies van BASWAS. Standaard zie je de activiteiten in de huidige en vorige maand. Je kunt ook voor een van de volgende perioden kiezen: januari 2011, februari 2011, maart 2011, april 2011, mei 2011, juni 2011, juli 2011, augustus 2011, september 2011, oktober 2011, november 2011, december 2011, januari 2012, februari 2012.
Star Is Born, A (1954)
vrijdag 30 oktober 2009, 1:28 uur
stem geplaatst
Killing of a Chinese Bookie, The (1976)
zondag 25 oktober 2009, 2:24 uur
(reactie op ander bericht)
In de korte versie van "The Killing of a Chinese Bookie" zitten af en toe stukken die als amateuristische bagger overkomen. Het idee wordt opgeroepen dat er een klojo aan de gang geweest is, en opeens komen er dan soms toch best aardige scènes voorbij. Het vervelende bij de goede stukjes is echter dat de feiten en gevoelens erin niet goed te plaatsen zijn door de warrigheid in de overige scènes. Cassavetes begon ik daarom al een beetje af te schrijven als groot cineast. Misschien als doekje voor het bloeden een intrigerende regisseur, die met het filmmaken wel vernieuwend bezig is geweest door een kwajongensachtige bravoure.
Na de slechte ervaringen met de director's cut toch de lange versie ook maar een kans gegeven. Met een cynische blik begonnen, maar wat een verrassing: opeens valt vanaf het begin alles wel goed op zijn plaats. In een heerlijk rustig en uitgebalanceerd tempo wordt op onderkoelde wijze een warmhartig verhaal verteld over de eigenwijze, maar altijd aardig en beheerst blijvende, nachtclubeigenaar Cosmo, wiens stijlvolle droom helaas door anderen wreed verstoord wordt.
Ben Gazzara speelt het alter ego van John Cassavetes ijzersterk. Aanvankelijk was de acteur wat ongelukkig met zijn rol, er ontbrak namelijk enige vanzelfsprekendheid hoe de rol ingevuld moest worden. Vlak na het begin van de opnamen veranderde dat echter. Cassavetes vertelde toen aan Gazzara dat de gangsters in het verhaal bedoeld zijn als metafoor voor mensen die andermans dromen proberen te frustreren. Na dit gezegd te hebben werd Cassavetes plotsklaps overmand door emoties. Daardoor werd het echter duidelijk voor Gazzara, dat de rol van Cosmo een gefrustreerde kant van de regisseur moest laten zien, namelijk een Cassavetes die met wisselend succes enorm hard moet knokken om de eigen dromen werkelijkheid te laten worden.
Na het tegenvallen van "Faces" en de director's cut viel de lange versie dus ontzettend mee. Het is alleen moeilijk te bepalen of de lange versie ook zo positief beoordeeld zou zijn zonder vooraf de korte versie van "The Killing of a Chinese Bookie" gezien te hebben. Alles viel hierdoor nu wel gelijk duidelijk op zijn plek in het verhaal. Dus zonder afleidende vragen, terwijl Cassavetes er soms een sterk handje van kan hebben dat hij niet altijd even glashelder wil zijn.
Of hij dat achterwege laten van duidelijkheid met of zonder opzet doet, is in zijn films niet altijd goed te ontdekken. Onduidelijkheden kunnen positief uitwerken, maar ook negatief als ze dramatisch de plank steeds misslaan door alleen maar storende vragen op te roepen. Vragen die tijdens het kijken behoorlijk kunnen afleiden van de door de maker beoogde sfeer. Dat gestoord worden was regelmatig het geval tijdens het kijken naar de director's cut. Tijdens de lange versie ontbrak dat gelukkig totaal.
Waarschijnlijk is de korte versie ook een voorbeeld van een door de kijkcijfermaffia verstoorde droom en is John Cassavetes toch meer dan alleen maar een intrigerende cineast met bravoure.
Cool Hand Luke (1967)
donderdag 22 oktober 2009, 0:40 uur
stem geplaatst
Tarnished Angels, The (1958)
Alternatieve titel: Carnaval des Doods, woensdag 21 oktober 2009, 0:34 uur
stem geplaatst
Letter, The (1940)
zondag 18 oktober 2009, 1:00 uur
stem geplaatst
Mur de l'Atlantique, Le (1970)
Alternatieve titel: Atlantic Wall, zaterdag 17 oktober 2009, 0:30 uur
stem geplaatst
Faces (1968)
dinsdag 13 oktober 2009, 1:05 uur
In "Faces" ziet de montage en de beweeglijkheid van het camerawerk er prachtig ruw uit. Een sfeervolle levendigheid wordt teweeggebracht door de zwart-wit korreligheid van de beelden en de vele close-ups van gezichten, die soms afgewisseld worden door een lang shot dat met een acteur meebeweegt. Ook de manier van acteren draagt aan die enorme vitaliteit een steentje bij, de krachtige expressiviteit van de spelers laten de rollen bijna levensecht overkomen. Schijnbaar roept de subtiliteit van gebaar en mimiek in het spel de karakters heel doeltreffend op.
Een goede kwaliteit van onderdelen staat echter niet altijd garant voor het slagen van het groter geheel. Tijdens het kijken doemt telkens de afleidende vraag op of er in de film wel interessante karakters zitten. Op de eerste plaats zijn de personages in "Faces" op een verveelde wijze alleen maar ontzettend druk in de weer met zichzelf en daarna pas met de ander. Het spel blijkt daarnaast ook heel introvert te zijn, naar het publiek toe wordt niet één enkele figuurlijke knipoog gemaakt. De kijker blijft een buitenstander, net zoals de karakters in het drama dat in hun eigen leven lijken te zijn. In de toch wat karige karaktertekeningen zit ondanks alle rustige hevigheid ook nauwelijks enige dieptewerking.
Bij de filmkarakters van Michelangelo Antonioni is dat perspectief bijvoorbeeld wel aanwezig. Deze regisseur maakt het innerlijk van de personages in zijn relatiedrama's, o.a. in "Il Deserto Rosso", mede kenbaar door de gebruikte opnameomgeving extra te stileren om zo de sfeer van de onderhuidse emoties te versterken. Daardoor kan de kijker die emoties veel gemakkelijker met de karakters meebeleven. De omgeving in de film van John Cassavetes ziet er veel alledaagser uit, o.a. daardoor blijven de karakters erg vlak en introvert, ondanks de goede acteerprestaties. De rollen maken verder in de loop van het verhaal geen enkele ontwikkeling door.
Naast de gelijkmatige karakters staat ook de plotloze opbouw of structuur van de film een aantrekkelijke kijkervaring in de weg. De eerste scène voor de filmtitel blijkt een vreemde eend in de bijt te zijn, die nergens toe dient. Als kijker wordt je in het begin gelijk al op een verkeerd been gezet. Nog met vragen daarover in het hoofd, lijkt het na de titel net alsof buren met de deur in huis komen vallen, terwijl het in de verste verte de buren helemaal niet zijn. Wie zijn die mensen dan wel?
Zonder enige introductie probeert een stelletje onbekenden ingehouden brallerig hun relatieproblemen op tafel te brengen. Of je er als buurmankijker nu wel of geen zin in hebt, dat doet er helemaal niet toe. Hoe subtiel er ook opgenomen of geacteerd is, het beoogde effect ervan verdwijnt grotendeels door de opdringerige afstandelijkheid. De personages in de film kunnen op het eerste gezicht als echte mensen aanvoelen. In het verhaal met een wat mager plot worden ze op de lange duur helaas nooit echt boeiende mensen die je beter zou willen leren kennen.
Na de film "Shadows" van Cassavetes viel "Faces" dus eigenlijk tegen, ondanks dat de laatste er filmtechnisch geraffineerder uitziet. Verhaaltechnisch ontbreekt er helaas iets aan de film uit 1968. Zonder een greintje humor of relativering probeert hij de kijker via knap gespeelde bombarie mee te sleuren. Misschien had wat meer nonchalance á la "Shadows" uit 1959 deze film veel goeds kunnen doen.
Shadows (1959)
zaterdag 10 oktober 2009, 0:22 uur
stem geplaatst
Roman Polanski: Wanted and Desired (2008)
Alternatieve titel: Roman Polanski - Een Leven Lang Achtervolgd, vrijdag 9 oktober 2009, 1:47 uur
stem geplaatst
Yama no Oto (1954)
Alternatieve titel: Sound of the Mountain, maandag 5 oktober 2009, 23:00 uur
Na "Flowing" en "Repast" viel de derde film van Mikio Naruse uit de box mij ook weer enigszins tegen. Met opzet een paar dagen gewacht met het bekijken van deze film, om wat meer afstand tot de eerste twee films te krijgen. Dat heeft echter niet geholpen om "The Sound of the Mountain", die gaat over een vader en zijn schoondochter, positiever te beoordelen. Na drie films komt Naruse over als een vlakke filmmaker, die in zijn regie maar weinig variatie weet aan te brengen.
In een scène halverwege "The Sound of the Mountain" krijgt de vader, als erfstuk van een overleden vriend, een oud masker uit het Noh-theater. Hij is zo blij als een kind met het masker en zegt dat het lijkt alsof het echt leeft. Dit zinnetje versterkt bij mij echter op dat moment helaas alleen maar het idee, dat de film zelf tot dan toe ook niet echt tot leven gekomen is. De meeste scènes ervoor zijn eveneens blijven steken in weinig zeggende uiterlijkheden, dramatisch is er nauwelijks enig medeleven opgewekt. Ook samen leveren de losse scènes bijna nooit een emotionele meerwaarde op, die er voor zorgt dat er een wat boeiender leven in de kijkbrouwerij ontstaat. Wat ik tot het moment met het masker gezien heb, dat is allemaal erg afstandelijk en fragmentarisch. In de rest van de film komt daar weinig verandering in.
Het masker duikt als losse zandkorrel bijvoorbeeld opeens in het verhaal op en komt later nog één keer in de film terug. Waarschijnlijk is het bedoeld als een visuele reflectie van het grotendeels verstilde gezicht van de schoondochter. Helaas werkt het niet, omdat het haarloze masker er met de haren bijgesleept wordt. Nooit ontstaat er enige verbinding tussen het toneelattribuut en een ander element in het filmverhaal. Daarnaast ontbreekt iedere verdere emotionele achtergrond van het erfstuk. Het roept dan ook niets anders op dan dat het wel een mooi masker is.
Mikio Naruse heeft zijn film gebaseerd op het boek "The Sound of the Mountain" van de Japanse Nobelprijswinnaar Yasunari Kawabata. In verband met de lengte is Naruse genoodzaakt geweest om stevig te snijden in het verhaal over een op leeftijd geraakte patriarch van een familie. In het filmverhaal draait het nu hoofdzakelijk om de relatie tussen de vader en zijn schoondochter. Dat uit het boek veel stukken weggelaten zijn, zoals waarschijnlijk de achtergrond bij het masker, valt niet alleen op te merken in de beschrijving van de oorspronkelijk roman op wikipedia, maar helaas ook doordat er soms andere kale, afleidende sprongen gemaakt worden in het filmverhaal. Met een overdosis aan muziek lijkt dat gebrek, en andere tekortkomingen, regelmatig gecompenseerd te moeten worden. De filmmuziek in "The Sound of the Mountain" gaat daardoor als vervangende drager van het gevoel op een gegeven ogenblik ontzettend tegenstaan.
De film van Mikio Naruse haalt het niet bij de films van Yasujiro Ozu. En om even uit een iets jonger vaatje te tappen, beslist ook niet bij "Lost in Translation" van Sofia Coppola. Deze twee regisseurs weten wel met een minimaal gebruik van dramatische middelen een maximum aan dramatisch effect op te roepen. Naruse niet, een dronken man in zijn film blijft bijvoorbeeld een slingerend op zijn benen lopend personage. Nooit wordt zo'n dronkenschap verder levendig invoelbaar gemaakt. Niet via de dronkaard, maar ook niet via zijn omgeving.
Deze zelfde opmerking kan ook gemaakt worden over veel andere gebeurtenissen in de film. Kil gladgestreken komen ze steeds netjes op hun beurt in de film aan bod. Rustig kabbelen de uitgeklede sentimenten in het verhaal voort, terwijl er wel te proeven valt dat de basis een veel rijker en warmer verhaal geweest moet zijn. De relatie tussen de vader en de schoondochter uit de oorspronkelijke roman ontwikkelt zich nu erg trouwhartig en saai. Bijna nergens slaat een levendig vlammetje over naar de ongehinderde blik van de kijker.
