Few of Us (1996)

Film als kunst gecombineerd met een stijl die ik nog niet eerder zo ver doorgevoerd heb zien worden. De hele film is in vrijwel dezelfde kadans en ritme geschoten. Hierdoor verwordt de film als het ware als een (minimaal) muziekstuk. Langzame schilderijen stromen uiterst traag over het beeld, net als de beekjes die gefilmd worden. Beiden behoeven geen spraak om een verhaal te vertellen. De natuur is zelden zo dichtbij geweest als in deze film. Bartas tilt de film als kunstvorm naar een eigen, nieuw plan. Bartas heeft aan wat mensen, een paar rendieren en een enkele mooie omgeving genoeg om zijn eigen wereld te creeëren, die voor iedereen toegankelijk is. Mijn eerste Bartas is bijzonder goed bevallen, 4,5*

Bartas weet absoluut zijn eigen haast nihilistische wereld te creëren, maar of die voor iedereen toegankelijk is?

Voor mij was het een zware en vermoeiende zit, wat niet betekend dat het geen fascinerende en bijzondere film is. Met weinig middelen creëert Bartas een surreële en ook best beklemmende omgeving. Een vrouw die zich, schijnbaar, terugtrekt in een eeuwig desolaat landschap om voor een ombepaalde tijd een ascetisch bestaan te leiden bij een volk dat zelf een teruggetrokken leven leidt. (Ik had het idee dat het misschien toch om familie draaide, dat ze er al eerder geweest was en de ontmoeting niet meer nodig was, dat er een stilzwijgende relatie tussen haar en het volk bestond.) De omgeving is in essentie al even kil als Litouwen geportretteerd in zijn eerdere film Trys Dienos. Troosteloos is een woord wat in me opkwam, maar ook spiritueel in zijn leegheid. En zo zijn de personages binnen de film ook. Je kan niet tot ze doordringen, en hun gedragingen zijn bestiaal, klaarblijkelijk puur op intuïtie.

Dit maakt de film erg afstandelijk en niet te doorgronden, wat weer resulteert in een soort van vreemde verveling. En die verveling resulteert weer in een ongemakkelijk gevoel, vooral naar het einde toe. De moord kon ik haast niet verwerken of bevatten en had een Reygadas achtige uitwerking op me. Weer een aparte film van Bartas, die me beter bevalt dan de hierboven genoemde Trys Dienos. Vooral het eenzame en minimale karakter sprak me erg aan.

Overigens heb ik een versie opgenomen van Arte gezien (waar trouwens wel meer erg bijzondere programma’s, films en documentaires langskomen), wat niet resulteerde in de beste kwaliteit. Zou hem graag nog eens in perfecte kwaliteit willen aanschouwen, wat een film als deze zeker verdient.

Cinema in zijn meest pure vorm. Maar wat mij betreft toch niet 'helemaal' geslaagd. De film bevat geen dialogen - enkel beelden - die an sich niet altijd even wonderbaar of poëtisch te noemen zijn. Wat ik wel ongelofelijk fascinerend vind is de stijl, die ik nooit eerder heb bijgewoond. Je kijkt door en door naar stilstaande beelden als een soort schilderij (een man die zijn vrouw's borsten aan het strelen is, de aankomst van een trein, het gebroken gezicht van een bejaarde vrouw, het heen en weer geren van een paard).

Hoewel ik de beelden niet immers even poëtisch vond - zijn de natuur beelden oogstrelend mooi. Een welhaast spirituele betekenis barst ervan los. Het dorp, de mensen, de dieren, de omgeving, het meer, de bergen, de sneeuw - deden mij naar een dorp denken die ik een jaartje geleden heb bezocht in Portugal. Er hangt een soort humanitaire sensibiliteit aan dergelijke plaatsen die mij weet te grijpen. Alhoewel de film (momenteel) moeilijk door te gronden is ben ik na dezen ongetwijfeld 'n stuk rijker.

Meer down-to-earth dan verwacht (en gewenst).
Schitterende fotografie bij tijd en wijle, maar het verhaal (zonder dialoog) was eigenlijk haast overbodig.
Veel close-ups van markante gegroefde gezichten.
Soms inderdaad vervreemdend (groeien er nou boompjes in die slaapkamer?) soms ook beetje primitieve etnologie (die dame die onder het slapen ieder keer met haar ondergebit haar neus raakt-dat lukt mij nooit!!).
Twijfelt tussen hogere filmkunst a la Tarr en puur documentair filmen.