Zoete rook van het vaderland begint met deze regels uit het gedicht ‘Einde en begin’, van de Poolse Nobelprijswinnares Wisława Szymborska. De documentaire vertelt het verhaal van drie oude mensen uit drie zeer verschillende plaatsen in Europa: Catalonië, Litouwen en Abchazië. Mensen die oorlogen zagen komen en gaan, en die ervoor kozen daar niet aan deel te nemen maar zich afzijdig te houden, het land te bebouwen en de rommel op te ruimen. Alle drie wonen zij in de plaats waar ze geboren zijn. Ze voeren de kippen en de geiten, ze koken op een houtkachel, ze bebouwen wat land – voor zover ze dat nog kunnen. Daarmee is Zoete rook van het vaderland niet alleen een verhaal over oorlog en hoe mensen daarop reageren, maar ook over ouderdom en eenzaamheid, over mensen die zich verbonden voelen met de grond die hen heeft voortgebracht en waar ze zo veel hebben meegemaakt. Ze blijven er wonen, met al hun mooie en pijnlijke herinneringen en hun dromen, die ze ondanks alles toch nog hebben.
2,5[permalink] geplaatst op 3 februari 2012, 1:03 uur
In de beschrijving hierboven staat dat het verhaal van drie verschillende mensen wordt vertelt die hun geboortestreek nooit hebben verlaten. Dit uitgangspunt leek me wel interessant en roept een aantal vragen op. Waarom zijn deze mensen niet vertrokken, terwijl bijna iedereen weg gaat? Hoe komen ze de dagen door? Hoe leven ze, vrijwel zonder voorzieningen? Wat hebben ze meegemaakt?
Het is een stuk van een klein uurtje, met daarin drie verhalen. Dat is veel te kort om een levensverhaal te vertellen; laat staan drie. Het heeft als gevolg dat er weinig diepgang is. Datgene wat ze wel over hun leven vertellen is vanwege de grote tijdssprongen onsamenhangend.
Toch was het geen straf om te kijken. De beelden van de natuur zijn mooi en sfeervol. Hun woonomstandigheden duidelijk in beeld gebracht. Het was alleen beter geweest om slechts één van deze personen zijn verhaal te vertellen denk ik, want eigenlijk krijg je op geen enkele vraag een antwoord.