MENU

La Notte (1961)

Alternatieve titel: The Night

mijn stem
3,75
132 stemmen

Italië / Frankrijk
Drama
115 minuten

geregisseerd door Michelangelo Antonioni
met Jeanne Moreau, Marcello Mastroianni en Monica Vitti

Er wordt een feestje georganiseerd ten gelegenheid van het nieuwe boek van schrijver Giovanni Pontano. Alvorens hij daar arriveert is de avond al dramatisch. Hij en zijn vrouw bezoeken een vriend in het ziekenhuis die stervende is en vervolgens (op weg naar 't feestje) besluit zijn vrouw dat ze van hem walgt en stapt de auto uit.

TRAILER

 
avatar van Goldenskull
3,5
geplaatst op 21 oktober 2010, 11:20 uur, permalink
Leuk dat oude films soms een re-release in de bios (filmhuis) krijgen. Het valt me eerlijk gezegd tegen dat er niet meer MM-gangers naar La Notte zijn gegaan. Gelukkig kon ik wel twee vrienden meeslepen afgelopen maandag.

Voor mij de tweede keer, dit keer dus op groot scherm. Ik was eigenlijk twee dingen vergeten, namelijk dat het eerste kwartier vrij saai is en dat Vitti eigenlijk maar een 'kleine' rol heeft. Wel blijft zij erg fijn om naar te kijken, echt een geweldige uitstraling.

De jazz nummers zijn echt een erg fijne meerwaarde in deze film. Verder blijft het feestje mijn favoriete scène. Ik vind dit een erg relaxte film, eentje waar je door de camera, muziek en de personages tot rust komt.

Het einde vond ik dit keer niet veel indrukwekkender geworden, echter past het verslagene ervan wel perfect bij de film. Hoog tijd om nu eindelijk L'Eclisse te gaan zien, al zal ik denk ik eerst L'Avventura nog eens opnieuw kijken.

4* -> 3.5*

avatar van danuz
 
geplaatst op 21 oktober 2010, 12:13 uur, permalink
O, dat was dus deze week. Gemist! En het is nog wel de Antonioni waar ik het meest naar uitkijk.

avatar van Goldenskull
3,5
geplaatst op 21 oktober 2010, 13:16 uur, permalink
In Groningen draait ie iig nog tot volgende week. Zou het dus maar even uitzoeken!

avatar van beavis
5,0
geplaatst op 21 oktober 2010, 15:09 uur, permalink
danuz schreef:
O, dat was dus deze week. Gemist! En het is nog wel de Antonioni waar ik het meest naar uitkijk.


is al twee weken in de bios (amsterdam en utrecht tenminste) en de komende week ook nog, dus is niet echt een eenmalige kans

Hij staat bij mij ook nog op het lijstje om heen te gaan, wil ik niet missen in de bios!

avatar van danuz
 
geplaatst op 21 oktober 2010, 17:21 uur, permalink
Ik zie het ja, verkeerd gekeken. Dank voor de reacties!

 
geplaatst op 28 juli 2011, 13:17 uur, permalink
Deze film komt in december eindelijk uit in NL op dvd.

4,0
geplaatst op 2 november 2011, 10:46 uur, permalinkbevat spoilers, selecteer de tekst om deze te lezen
Tweede film die ik zie uit het drieluik van Antonioni en net als L'Avventura weer een fascinerende prent, al zal het niet iedereen bevallen. Zelden zie je een film, waarin personages zo doelloos en verveeld door een film heen slenteren. Succesvol in hun carriere, maar doodongelukkig in het leven. Antonioni weet zo'n leegheid te scheppen, dat het oncomfortabel wordt. La Notte doet denken aan een film van Bergman, ik dacht zelfs ergens te hebben gelezen dat dit een van zijn favoriete films was. Overigens heeft de film ook zijn sfeermomenten, die met name tijdens het nachtelijk feestje en de jazzy soundtrack tot uitdrukking komen. Het eindshot is pijnlijk en wrang. Mastroianni en Moreau voelen niets meer voor elkaar, maar Mastroianni stort zich op Moreau tegen haar wil in en de camera draait langzaam weg.

4* en gauw achter L'Eclisse aan.

avatar van Spetie
4,0
Spetie (moderator)
geplaatst op 8 december 2011, 11:28 uur, permalink
Fascinerende film weer van Antonioni.

Allereerst leuk om Mastroianni weer eens te zien spelen. Ik vind hem een sterk acteur en hier doet hij het wederom goed, al kan dat tevens gezegd worden van de vrouwen in de film. Zowel Moreau en Vitti hebben een sterke uitstraling en leveren hier beiden op hun eigen manier een prima rol af. De manier waarop de relatieproblemen in deze film worden neergezet is dankzij het overtuigende acteerwerk geloofwaardig, al blijft het wel lichtelijk afstandelijk. Vooral het non-verbale gedeelte acteren maakt indruk.

Visueel is de film haast om van te smullen zo mooi. Dat Antonioni mooie plaatjes kan schieten was mij niet vreemd, maar in deze film is het op sommige momenten echt van topniveau. Milaan met de soms somber uitziende vervallen gebouwen wordt op fraaie wijze getoond. Soms is het gewoon pure kunst, waarvan het schilderij bij wijze van spreken zo mooi is, dat ik er haast niet voorbij zou kunnen lopen zonder het te willen meenemen. De visuele sfeer is soms ook kil en staat daardoor ook vaak gelijk aan de gemoedstoestand van hoofdrolspeelster Moreau. Erg mooi hoe Antonioni dit soort accenten van de film benadrukt door middel van zijn visuele stijl.

Verder is het een prima film om tijdens het kijken over na te denken. Verder is het een vrij ontspannen film om naar te kijken. Ik lees hier iemand er erg rustig van werd en dat gevoel had ik ook tijdens het kijken. Niet geheel onprettig moet ik zeggen. Al met al dus een fijne film en wat mij betreft iets beter dan L’Avventura. Binnenkort moet ik de trilogie maar eens voltooien.

4,0*

avatar van Naomi Watts
4,5
geplaatst op 8 december 2011, 11:36 uur, permalink
Spetie schreef:
Al met al dus een fijne film en wat mij betreft iets beter dan L’Avventura.

Veelbelovend. Qua concept leek mij dit ook de meest interessante Antonioni. Beter dan L'Avventura, visuele hoogstandjes, even achter de dvd aan.

avatar van Roger Thornhill
5,0
geplaatst op 28 februari 2012, 13:31 uur, permalink
Dertig, vijfendertig jaar geleden voor het eerst gezien. Voor mij toen na Il grido de meest toegankelijke film van Antonioni, en daardoor ook de meest gewaardeerde. Inmiddels zoveel jaren verder, en Antonioni wandelt nog steeds met mij mee. Maar omdat ik La notte al jaren niet meer heb kunnen zien is hij ondertussen in mijn beleving overvleugeld door L'avventura en Blow up. Nu dan eindelijk op DVD, en tot mijn vreugde raakt hij me nog even diep.

De fascinatie met thema's als angst voor de verveling en de leegte, de niet altijd even kaarsrechte mannelijke psyche (zie vooral ook Gabriele Ferzetti in L'avventura), het mogelijke uitdoven van de liefde – misschien dat die een mens nooit verlaten.

Verbazend hoe veel mensen in de laatste scène toch iets van hoop bespeuren. Mastroianni die zijn eigen liefdesbrief niet herkent en de schaamte daarover onder opgedrongen liefkozingen probeert te verbergen, wanhopiger (van zijn kant) en uitzichtlozer (van de hare) heb ik het nog niet vaak gezien. Hoeveel ik ook van de film vergeten was (zoals bijvoorbeeld het feit dat het feest pas na bijna een uur begint en niet al vlak na het ziekenbezoek), díé scène stond me nog altijd helder voor de geest.
 

avatar van Ferdydurke
4,0
geplaatst op 4 april 2012, 13:41 uur, permalink
Lidia met de blik op Giovanni, en Giovanni met de blik op oneindig. Lidia al meer gelaten en berustend dan verwijtend, en Giovanni doorlopend fronsend en verstrooid. Ja, 't was vast ooit een leuk stel, maar de puf is er nu toch een beetje uit.

Genoemde blikrichtingen tekenen de respectievelijke houdingen van de twee: Lidia overweegt en recapituleert hun relatie; Giovanni is al pleite, al lijkt hij het zelf nog niet te weten. De lichten branden nog, maar er is niemand meer thuis.

Antonioni laat zijn personages weer dolend en verloren door het beeld dobberen; Lidia op zoek naar een verleden dat niet meer bestaat, en Giovanni op zoek naar zijn inspiratie. Het is niet eens dat hij niet meer gelooft in wat hem eens bewogen heeft. Hij is het totaal vergeten.

Milaan is hier bruisend van naoorlogse energie en moderniteit, en tegelijkertijd wekt het de indruk van leegte en verlatenheid.

Waar in l'Avventura de personages nog dwaalden tussen de restanten van een vergane cultuur die ze niet meer begrepen, zijn het hier de opkomende architectuur van glas en beton en een zakelijke cultuur die de beklemmende spiegel vormen van hun ontworteling.

Misschien is het shot, van bovenaf geschoten van de straat waar Lidia zich op haar dwaaltocht bevindt, wel het mooiste in deze film, en wordt hier in één beeld de sfeer geschetst die La Notte doorlopend kenmerkt: we zien een rechthoekig effen licht vlak, kennelijk een muur van een gebouw in constructie, dat bijna het gehele beeld in beslag neemt. Links onderin, beneden op de straat, zien we, heel even, Lidia verschijnen, zoekend rondkijkend, en weer verdwijnen. Als La Notte een schilderij was, zou het er wat mij betreft zo moeten uitzien.

De refererentie aan de Schlafwandler-trilogie, die ambitieuze en grandioze roman van Hermann Broch (het boek dat de jonge, maar ook reeds gedesillusioneerde Valentina op het feest aan het lezen is), is interessant, alhoewel - misschien tekenend voor de soms afstandelijk overkomende stijl van Antonioni - wat intellectualistisch en bedacht.

Broch schetst in zijn boek het verval van de waarden van de Europese cultuur en de daardoor ontstane verwarring van het op zichzelf teruggeworpen individu, waarin respectievelijk de romantische en anarchistische levenshoudingen het onderspit delven en een non-cultuur van zakelijkheid, niet gehinderd door enige overkoepelende 'moraal', uiteindelijk de boventoon gaat voeren.

De setting van Broch - het Duitsland vanaf eind 19e eeuw tot aan het einde van de Eerste Wereldoorlog - is een totaal andere dan die van Antonioni, en hoewel genoemde elementen wel herkenbaar zijn in La Notte, komt de referentie dus ietwat geforceerd over. Het tekent wel de ambities van Antonioni.

Het gaat er dan om hoe hij de beelden weet te laten 'spreken', een sfeer weet te scheppen, en dat is toch bij tijd en wijle weer zeer indrukwekkend. Jeanne Moreau is hier een prachtige 'slaapwandelaarster', waar de desillusie, de wanhoop en de berusting zeer overtuigend van af stralen.

4,0
geplaatst op 21 juni 2012, 15:15 uur, permalink
Knappe bespreking, Ferdy!

avatar van Naomi Watts
4,5
geplaatst op 6 november 2012, 12:09 uur, permalink
Wat een grootmeester is het toch. Een tijd terug mijn kennismaking met Antonioni gehad, waar ik totaal verbijsterd achtergelaten ben. Ik ben altijd een beetje zoekende geweest naar mijn filmische identiteit, totdat ik Antonioni ontdekte en ik nu weet wat ik van cinema verlang. Antonioni is daarvan het middelpunt geweest. Waarvoor dank. Het was een tijd wahcten voor de juiste mindset om mij weer te wagen na de ervaring met de vorige en mijn eerste Antonioni, maar die angst of voorzichtigheid was niet nodig geweest blijkt.


Antonioni weet de essentie van cinema tot in perfectie uit te voeren. Ik wordt zo in vervoering en totale extase gebracht door zijn behandeling van cinema als beeldtaal. Met de dergelijke thema's als de onmogelijkheid van de liefde en de complexiteit van communicatie bevindt ie zich op zeer fragiel glad ijs maar zijn cinematografische strelingen zijn zo teder en subtiel waardoor ie nooit de fout ingaat met deze zeer breekbare thema's. Wat is het gevoel voor compositie in de films van Antonioni toch ongekend.


Vooral hoe hij zijn frames gebruikt als narratief oogpunt is bijzonder sterk. Zoals de kraanshots, waar de desolate kille architectuur de gemoedstoestand van Moreau weergeeft. Subliem, zo horen dergelijke narratieve thema's ook tot uiting gebracht worden in een medium waar het draait om beeldtaal. Zie je dezerdagen echt te weinig. Het voortkabbelende tempo en atmosfeer maakt dit zo magistraal. Het feestje is geweldig en Monica Vitti, zucht...


Echt prachtig mooi, woorden schieten tekort maar Antonioni's persoonlijke waarde voor mij als filmliefhebber heeft misschien wel het meeste gewicht. Ik heb altijd de wet gehad in mijn top 10 van een cineast niet meer dan één film te zetten maar Antonioni dwingt mij ertoe de statuten daarvan te herzien.

avatar van Badalamenti
4,5
geplaatst op 25 december 2012, 9:23 uur, permalink
Naomi Watts schreef:
Ik heb altijd de wet gehad in mijn top 10 van een cineast niet meer dan één film te zetten maar Antonioni dwingt mij ertoe de statuten daarvan te herzien.


Toch van het goede teveel.
Ik vind dat je moet kiezen

avatar van Naomi Watts
4,5
geplaatst op 1 november 2013, 10:42 uur, permalink
Vanaf deze week gereleased op Criterion Bluray (!!!!)

avatar van eRCee
4,0
geplaatst op 1 januari 2014, 11:03 uur, permalink
La notte is de eerste film van Antonioni die me raakt. Ik vind het z'n meest menselijke film, en dat kan vermoedelijk grotendeels op het conto worden geschreven van Jeanne Moreau.

Dat zwart-wit beelden, jazz muziek en een rondslenterende Moreau een ijzersterke combinatie vormen, bewees Louis Malle al eerder. Antonioni doet dit nog eens dunnetjes over, en het is dan ook vooral de eerste helft van de film die me wist in te pakken. Het begint al met de scene in het ziekenhuis; die neem je als kijker eigenlijk mee doorheen de gehele film (zoals ook Lidia doet, maar niet Giovanni) en geeft er een donkere, pijnlijke lading aan.
In het vervolg is het Lidia die altijd op afstand blijft, die observeert, waarneemt. In tegenstelling tot wat Ferdydurke schrijft lijkt ze me niet een schlafwandler maar juist klaarwakker. (Wellicht spiegelt ze zichzelf in de kat, die de hele dag naar het hoofd van een beeld zit te kijken, alsof hij iets ziet wat niemand anders ziet.) De wereld om Lidia heen bestaat, met uitzondering van Valentina, uit slaapwandelaars, met wie ze maar geen contact kan krijgen. Ook Giovanni is ziende blind, ongevoelig ook, en moet door zijn vrouw op de ongenaakbare waarheid worden gewezen.

De tristesse straalt van Lidia af; uit haar blik, haar trage gebaren, haar slenterhouding. Moreau is echt het gezicht van de film (ik begrijp niet dat iedereen het hier steeds maar over Vitti heeft). Eénmaal doet ze een poging om zich onder te dompelen in de illusie van het menselijk contact; aangemoedigd door de jazz-ritmes waagt ze zich op de dansvloer, en de plenzende regen laat haar laatste barrières verweken. Maar toch niet voldoende, ze kan zichzelf niet voor de gek houden en weigert haar ogen te sluiten voor een zoen.

Het slot met de brief is feitelijk intriest. Wat ik echter jammer vond is dat Antonioni iets te veel wil verklaren, eigenlijk al de hele tijd gedurende dat nachtelijke feest. Hij kan z'n artistieke pretenties niet inhouden en dat doet enigszins afbreuk aan de kalme sfeer van gelaten melancholie die uit het eerste uur spreekt. Gelukkig was ik al dusdanig gevangen door La notte om dat de ervaring niet teveel te laten beïnvloeden.

Wat ik nog niet genoemd heb is de prachtige cinematografie. De beelden variëren van laag-contrast tot hoog-contrast zwart-wit, met interessante cameraposities (veel van boven, als een alwetend oog), schitterende kadrering en een aantal uiterst sterke, originele vondsten, zoals de shots van de auto in de plenzende regen.

Al met al dus de eerste keer dat ik echt zie waar Antonioni zijn status aan ontleent. Prachtige film. Met dank aan Moreau.

avatar van Ferdydurke
4,0
geplaatst op 1 januari 2014, 11:47 uur, permalink
Mooie recensie, eRCee. En Lidia is wakker, gelijk heb je.

Al kan je in een doorwaakte nacht de werkelijkheid soms zien met de helderheid die dromen kunnen hebben (probeer ik me er onderuit te kletsen)
.

4,0
geplaatst op 3 januari 2014, 17:31 uur, permalink
eRCee schreef:
Al met al dus de eerste keer dat ik echt zie waar Antonioni zijn status aan ontleent.

In welke film zag je dat bijvoorbeeld niet, eRCee?

avatar van eRCee
4,0
geplaatst op 3 januari 2014, 18:41 uur, permalink
Met name Blow-up vind ik erg slecht, en L'eclisse heb ik door omstandigheden niet afgezien maar die vond ik ook tergend.
Andere films waren wel interessant of zelfs goed (L'avventura, Zabriski point, Professione: reporter), maar wat mij betreft niet conform de status die Antonioni geniet. Te gekunsteld en afstandelijk over het algemeen, waardoor het me niks doet, en juist dat is bij La notte anders.

avatar van de grunt
 
geplaatst op 29 januari 2014, 19:00 uur, permalink
eRCee schreef:
Met name Blow-up vind ik erg slecht

Wat vind je zo slecht aan Blow-up als ik vragen mag?

avatar van eRCee
4,0
geplaatst op 30 januari 2014, 18:42 uur, permalink
Die film mist voor mij een hart. Ik vind Blow-up een gekunstelde, artistiekerige en doodsaaie prent.

avatar van de grunt
 
geplaatst op 31 januari 2014, 10:36 uur, permalink
eRCee schreef:
Die film mist voor mij een hart. Ik vind Blow-up een gekunstelde, artistiekerige en doodsaaie prent.

Daar kan ik wel in komen. Blow-up is wél een vrij afstandelijke film ja.
Het is inderdaad een bevreemdende, artistieke en experimentele film, maar persoonlijk vind ik 'm verre van saai. Eerder spannend.

De tijdsgeest in Blow-up 'van 60s Swinging London' is daarnaast wel heel goed gevangen door Antonioni.

De meester heeft gelukkig een heel divers oevre en met La Notte is hij weer een heel andere weg ingeslagen.

avatar van mjk87
5,0
geplaatst op 31 augustus 2014, 13:19 uur, permalinkbevat spoilers, selecteer de tekst om deze te lezen
Bij de Concerto in Amsterdam zag ik deze film tijden terug staan voor meer dan € 25 euro. Maar voor een film waarvan ik niet wist wat ik ervan zou vinden vond ik dat bedrag net iets te gortig. Twee weken terug, vele maanden later, zag ik diezelfde staan in een collectie van 2 voor € 10. Dat is dan weer het andere uiterste maar wel heb ik hem gelijk besteld. Conclusie: die € 25 was het volledig waard geweest, ik had dus al veel eerder kunnen genieten van dit meesterwerk.

Wat me vooral bevalt, is de nuance in de film en het volstrekte naturelle karakter. De twee protagonisten zijn geen mensen die elkaar haten of ruzie hebben, het zijn vooral twee mensen die langzaamaan langs elkaar heen zijn gaan leven, waarbij er ergens nog wel liefde is te bespeuren (vooral te zien in de oude jeugdbuurt, als ze even handjes bij elkaar hebben) maar waar alle spanning wel eruit is. Is dat erg? Niet per se, ik denk zelfs dat dat een natuurlijk proces is; de mens is immers serieel monogaam. De vraag is vooral, wat doe je ermee? In wezen stelde ook Kubrick deze vraag in zijn Eyes Wide Shut, maar waar Kubrick een duidelijk antwoord gaf, laat Antonioni dat aan de kijker, al haal ik wel dezelfde conclusie als Kubrick eruit. De mens is namelijk ook een gewoontedier.

Dat hele verhaal over een jeugd die verdwijnt, over een midlifecrisis toch wel, over het langzaamaan verkillen van de emotie wordt ook mooi ondersteund door de beelden van een modern Milaan met veel strakke betonbouw waarin het aan de oppervlakte weliswaar kil lijkt, maar waar misschien als je beter kijkt toch nog wel wat te vinden is. Dat shot tijdens de openingscredits dat afdaalt richting straat toont dat eigenlijk al. Overigens is dit voor mij ook breder te trekken waarin Italië (alsook Europa) steeds moderner wordt. Deze film is slechts 14 jaar na Ladri di Biciclette gefilmd en leg eens de beide films naast elkaar en je hebt een wereld van verschil waarin men wel rijker is geworden in geld, maar ook in leven? Films als Fight Club kwamen 35 jaar later nog eens met dezelfde thema’s: Antonioni was zijn tijd dus ver vooruit.

Maar goed, naast dat de cinematografie de inhoud ondersteunt, zoals het eigenlijk hoort, zitten er ook constant gewoon bloedmooie beelden tussen; het zou een opsomming gaan worden, ik volsta met enkele. Denk aan de openingsgeneriek, denk aan de scènes met regen in de donkere wereld die een sprookjesachtige sfeer geven, denk aan alle retestrakke kadreringen waarin je echt merkt dat de camera niet ergens lukraak wordt neergezet of dat ene shot tegen een witte muur met slechts één persoon even daarvoor in beeld of denk aan het spel met schaduwen waarvan ook vele voorbeelden zijn; het is allemaal even mooi. Zou je de sommige beelden op foto afdrukken, dan kan je er een galerij in een museum mee kunnen vullen.

Ook wordt de regisseur geholpen door twee acteurs die weten wat ze hiermee aanmoeten. Ze blijven rustig zonder moeilijke melodramatiek of geschreeuw maar mooi met ingetogen emoties en een onderling spel dat veel zegt. Let steeds erop hoe Moreau en Mastroianni met elkaar omgaan, soms ineens hand in hand, maar ook vaak uit elkaar staande, in bijvoorbeeld het ziekenhuis of even later daarbuiten waar meneer niet weet hoe te reageren op zijn vrouw die even wat emotie toont. Dit zijn geen acteurs, dit zijn geen personages, dit zijn echte mensen. Daarnaast heeft de film een heerlijk tempo waarin geen seconde teveel zit en geen saai moment en zijn vooral de scènes met mevrouw Moreau door de straten dwalend van een bepaalde dromerige schoonheid die heerlijk voortkabbelen maar toch een bepaalde spanning herbergen. Ook waarschijnlijk door het absolute gebrek aan muziek het eerste deel van de film.

Sommigen roepen dat dit een kille film is, ik vond het juist een diepmenselijke film die me volledig greep. 5,0* en een plek in mijn top 10.