Tot Altijd (2012)

Nic Balthazar, altijd al een beetje een vreemde vogel gevonden, een wat te groene rakker naar mijn mening, maar Ben X was een prima debuutfilm dus ben stiekem wel benieuwd.

Koen De Graeve is voor deze rol trouwens maar liefst 20 kilo afgevallen!

Gruwelijke trailer alleszins.. Had wel niks anders verwacht met het plot en de regisseur.

Trailer (YouTube)

Tevens poster geplaatst.

Zag net de trailer voor Shame, viel me eerlijk gezegd tegen. Prima cast maar lead De Graeve kwam onnatuurlijk over.

Balthazar is toch vooral gegroeid als regisseur. Met Ben X in het achterhoofd stapte ik eerder angstvallig de zaal binnen, maar was hoe dan ook zeer benieuwd naar zijn nieuwste prent. Vreesde ook even voor een Vlaamse versie/rip off van Mar Adentro, maar Balthazar heeft mij desondanks mijn vooringenomen houding toch vlotjes weten te overtuigen.

Inleiding is eerder anekdotisch en weinig subtiel, maar eens iedereen is geïntroduceerd en het aftakelingsproces van Mario en zijn strijd definitief van start gaat, begint de film echt te imponeren. De Graeve acteert hierbij sterk, al is hij inderdaad niet echt een leading man, maar speelt zijn rol wel met glans (hulde ook voor zijn lichamelijke transformatie). De ‘chemie’ tussen hem en Geert Van Rampelberg is sterk, al acteert m.i. deze laatste bij momenten sterker. Rest van de vriendengroep, en eigenlijk de gehele crew speelt overtuigend. Iwein Segers springt er hier voor mij dan nog het meeste bovenuit (die afscheidsspeech !!), enige minpunt is Lotte Pinoy, die ik nooit graag zie spelen. Wat een doos.

Naar het einde toe lijkt de film af te stevenen op een platvloerse tearjerker, incluis goedkoop sentiment en makkelijke scènes, maar het is hier dat Balthazar het niveau weet hoog te houden. Het laatste avondmaal, met de geweldige speech van Segers, het afscheid nemen en vooral het laatste shot aan het bed (een echt schilderijtje; de manier waarop de ouders, Mario en Thomas gepositioneerd worden, met de operamuziek, en de 90° montage, zeer knap!) zijn ver boven het gemiddelde, waardoor Balthazar zich toch weet te onderscheiden als regisseur. En niet enkel door het verhaaltje aan te dikken en zo traantjes na te jagen, al werd er heel wat afgesnotterd in de zaal, maar ook op filmtechnisch/stilistisch gebied.

Overtuigende 3.5* en ik ben er zeker van dat sommige scènes zich vlotjes tot het pantheon der Vlaamse cinema hebben geschaard.

Geen geweldige film. Toch wel teleurgesteld na Ben-X, de eerste film van Nic Balthazar. Het verhaal was niet denderend en de film veel te lang. Toch een grote pluim voor Koen De Graeve. Speelt eens écht een serieuze rol en bewijst hier dat hij veel meer kan dan de olijke, onbeschaafde drinker (Dagen zonder lief, Loft). De film had veel sneller moeten doorspoelen naar de laatste dagen want die scène waarin 'Spek' zijn afscheidsspeech geeft en de laatste momenten voor zijn dood zijn toch van de bovenste cinemaplank. Heel de zaal zat te snotteren (ja, zelfs de kortgeschoren fitnessbezoeker met het onvermijdelijke oorbelletje zat met rode ogen toen de zaal heroplichtte).

3*

3,5* dan maar. Omdat ik soms ook goed heb moeten lachen. De gepaste humor in een film met dit onderwerp was echt goed geslaagd.

Ik wil weten dat als het kot ooit echt in de fik staat, iemand mij naar de nooduitgang brengt.

Normaal gezien ga ik zelden naar de cinema, maar gisteren was daar toch eens verandering in gekomen, omdat een paar vrienden lang bleven aandringen. Mijn voorkeur ging uit naar The Descendants, maar de rest van de groep verkoos deze Vlaamse film van Nic Balthazar boven de film met vele Oscarnominaties.

Het verhaal rond die euthanasiewet sprak me eerlijk gezegd niet meteen aan om deze film te gaan zien, maar de cast met Koen De Graeve en Geert Van Rampelberg kon me op dat moment enigszins bedaren. Daarom een dikke chapeau voor Nic Balthazar om zo’n knappe dramafilm op het doek te toveren, waar ook nog eens luchtige en grappige momenten in voorkomen, zoals de scènes aan zee, in de rolstoelwinkel of in het Chinees restaurant. Oké, dat laatste is misschien wel een beetje flauw en niet echt origineel, maar het zorgt er wel voor dat het af en toe luchtig en niet te dramatisch wordt. Zijn debuutfilm Ben X heb ik nog steeds niet gezien (waarschijnlijk zit het onderwerp daar ook voor iets tussen), maar dit smaakt zeker naar meer. Gelukkig laat Balthazar zich niet vangen door het hoofdpersonage meteen ziek te laten worden, maar eerst de introductie grondig te verzorgen met een aantal scènes waar de vriendschapsbanden duidelijk worden aangetoond. Gelukkig, want als die kennismaking er niet zou zijn geweest, dan zou volgens mij de rest van de film zeker en vast niet hetzelfde effect gehad hebben die ze nu wel had. Verder zakt de film nagenoeg geen enkel moment in elkaar en worden de dramatische, meeslepende scènes afgewisseld met enkele komische fragmenten. De hoogtepunten van de film zijn ongetwijfeld de speech van Speck en de euthanasie zelf, maar ook de scène waar Mario zijn sterfdatum bekend maakt is best aangrijpend.

De cast was, zoals ik hierboven al zei, een goede reden om de film te gaan zien. Koen De Graeve, Geert Van Rampelberg, Lotte Pinoy en Iwein Segers. Allemaal acteurs die ik graag aan het werk zie. Heerlijke cast die in de eerste plaats wordt gedragen door Koen De Graeve, die hier de rol van MS - patiënt op zich neemt. Eerlijk gezegd, ik had toch een klein beetje mijn twijfels bij Koen De Graeve, omdat ik hem nu eenmaal gewoon ben in minder serieuze rollen, zoals in Van vlees en bloed, De Ronde en De Helaasheid der Dingen, maar hierbij zijn mijn twijfels volledig weggeveegd. Hij zet zijn rol op een indrukwekkend overtuigende manier neer. Ook zijn fysieke metamorfose is vrij indrukwekkend te noemen. In tegenstelling tot Matthias Schoenaerts in Rundskop moest hij nu wel ongeveer hetzelfde gewicht verliezen, waardoor zijn ziekte nog geloofwaardiger overkomt. Niet alleen lof voor De Graeve, maar ook Van Rampelberg doet het zeer goed. De rollen die hij meestal toegewezen krijgt stellen vaak niet veel voor, maar deze rol is wel van een heel ander gehalte en hij hoeft absoluut niet veel onder te doen voor De Graeve. Ook de combinatie De Graeve - Rampelberg vond ik erg geslaagd met enkele fraaie dialogen en het feit dat ze in het echte leven ook goed bevriend zijn zal daar wel voor iets tussen zitten. In de bijrollen is het vooral Iwein Segers die eruit springt met zijn personage Speck. Ik kende hem vooral als stand-up comedian, maar het is wel leuk om hem eens in een film bezig te zien. Gelukkig kreeg hij een rol waar hij zich volledig in mocht uitleven, want anders was het volgens mij compleet fout gegaan. Soms was zijn zwarte humor er een tikkeltje over, maar dat maakte hij ruimschoots goed met zijn afscheidsspeech. Één van de mooiste scènes van de film.

Sterke Vlaamse drama rond de euthanasiewet. Eerlijk gezegd wist ik niet dat er 10 jaar geleden een strijd is gevoerd om die wet in België in te voeren, wat het natuurlijk een pak interessanter maakt om de film te volgen. Verder is de cast van een hoog niveau met een topprestatie van Koen De Graeve.

Een dikke 4*

Daar ben ik het slechts gedeeltelijk mee eens, al vind ik het goed dat je het woord "introductie" gebruikt. Ik vind immers dat het eerste deel veel te snel verliep, wat de emotionele impact van het tweede deel voor een groot stuk ondermijnde. Eigenlijk had "Tot Altijd" 3 uur moeten duren, zodat Balthazar twee uur de tijd kon nemen om op een rustige manier enkele highlights uit het leven van de hoofdpersonages te tonen. Nu waren het slechts vluchtige schetsen, en de lelijke "coup" tussen de verschillende fragmenten (zo'n plotse fade-to-black en dan, hupla, we gaan weer door met iets anders) deed er ook niet veel goed aan.
Grappig genoeg luidt Balthazar zijn promopraatje dat dit geen film is over de dood, maar over het leven. Ik en mijn (gevarieerd) gezelschap hadden nochtans sterk het idee dat de film wél fameus over de dood ging, gezien het langgerekte tweede deel over de uiteindelijke euthanasiebeslissing; het klinkt "cru", maar op den duur dacht ik: "Man, wanneer ga je nu eindelijk sterven??" Even vreesde ik op het einde dat werkelijk elk personage zijn privémoment met Mario zou hebben, maar gelukkig bleef dat alvast uit. Trouwens: wat deed die fysiotherapeut daar aan Mario's sterfbed?? Zijn ouders, zijn allerbeste vrienden, zijn zoontje, zijn ex-vrouw....en o ja, de fysiotherapeut die de laatste twee jaar af en toe eens langskwam. Vreemde keuze, maar het past wel binnen de "happy warm family"-idee dat Balthazar wil uitdragen.

Nic Balthazar heeft zeker zijn verdienste als filmmaker die zijn pijlen mikt op toegankelijke (en manipulatieve) publiekfilms. Echter heb ik na twee films het idee dat hij gewoon niet mijn type filmmaker is, al heb ik zeker en vast sympathie voor zijn persoon. "Tot Altijd" is een ongelooflijk sentimentele film die al te vaak de kaart van het makkelijke cliché trekt; gezien het thema is het niet onlogisch dat mensen ontroerd geraken, je moet het er dan ook niet gaan uitsléuren...
Grappig hoogtepuntje van Balthazars overdreven sentimentele "happy happy joy joy"-stijl: de ontmoeting van Thomas en Lynn in de plaatselijke Fnac. Niet alleen is het hilarisch om te bedenken dat deze twee ex-boezemvrienden elkaar al zoooo lang hebben weten ontlopen in de zakdoek die Gent is, maar bovendien zwenkt de camera tijdens hun innige omhelzing even naar rechts om een lukrake klant te tonen, die haast overweldigd van geluk lijkt bij het aanschouwen van dit tafereel. Ik geef toe dat oude filmklassiekers hier nog mee wegkomen - sentimentaliteit en overacting troef in die tijd -, maar om in 2012 met dit soort shots af te komen...Het leek haast wel een Studio 100-film bij momenten (zeker wanneer je het niveau van de grappen in rekening brengt)

Het verhaal was voor mij onevenwichtig. De focus op het hele euthanasiedebat en Mario's finale beslissing is zeker verdedigbaar, maar Balthazar rekt het toch allemaal wat te lang. Vooral dus omdat het eerste deel veel te gejaagd was en her en der ietwat slordig aanvoelde.
Ik wil niet helemaal negatief zijn natuurlijk; er zijn mooie beelden te ontdekken (vooral de chiaroscuro shots van de hoofdpersonages) en de acteurs - ook Iwein Segers, waar ik aanvankelijk wat wantrouwig tegenover stond - leverden goed werk. Het lijkt me trouwens erg intens te moeten zijn geweest voor Koen De Graeve en Geert Van Rampelberg, die ook in het echte leven boezemvrienden schijnen te zijn.

Finaal oordeel: "Tot Altijd" mag zeker en vast door het grote publiek gezien worden, maar aan mij is het niet helemaal besteed. De film is bij momenten hypersentimenteel, slordig en clichématig. Na "Ben X" weeral een film die me eigenlijk niet helemaal zin doet krijgen in de volgende film van Nic Balthazar. Een magere 3*, die akelig dicht tegen de 2,5* aanschurkt...


3*

De Vlaamse film Tot Altijd heeft de publieksprijs gewonnen op het The End Filmfestival in Amsterdam. Op het festival worden films vertoond die als centraal thema euthanasie of een andere vorm van een zelfgekozen levenseinde hebben.

‘Tot Altijd’ wint publieksprijs in Amsterdam - nlfilmdoek.nl

Een film die erg sterke momenten kent (scène op moeders schoot in de badkamer + de afscheidsrede), maar helaas ook veel zwakke. Zo is de fragmentarische aanloop nefast voor het inlevingsvermogen met de personages of zijn de dialogen soms scherp om even later compleet de plank mis te slagen. Pas halverwege neemt de film je op sleeptouw. Wel bewaart Balthazar het evenwicht in het euthanasiedebat, ook al is het feit dat hij dit verhaal wilde verfilmen een duidelijke stellingname. Maar helaas weet hij mij, net zoals met Ben X, niet te raken.

Actie is al verlopen, jammer want het was natuurlijk een erg makkelijke vraag.