Una Giornata Particolare (1977)

Weet iemand of er nog een vervolg op deze film bestaat? Vooral het einde is nogal open?

Verder wel echt genoten van deze italiaanse topper!

Nagenoeg perfecte klassieker over het lot van een outcast tegen wil en dank onder het Italiaanse fascisme, die een kortstondige ontmoeting heeft met een huisvrouw, wier leven als moeder van zes en echtgenote van een fascistische officier al in de eerste scènes schitterend wordt neergezet.

In die ontmoeting wordt beider isolement even opgeheven, ondanks de constant dreigende en zeurende alomtegenwoordigheid (hier in de vorm van een doorlopend tetterende radio en een afgrijselijke concierge) van het totalitaire regime.

Huiveringwekkend is het beeld van de flatbewoners, die massaal en opgewekt het wooncomplex uitstromen om hun adhesie te betuigen aan het fascistische regime: het is feest vandaag! Hun knullige alledaagsheid wordt paradoxaal genoeg geaccentueerd door hun merkwaardige uniformen. Het lijkt wel alsof hier een Invasion of the Bodysnatchers heeft plaatsgevonden.

Scola weet trouwens deze hele film door op overtuigende en beklemmende wijze de aard van het totalitarisme te schetsen, als doordringend tot in alle vezels van de maatschappij en in het leven van alledag, waaruit geen ontsnapping mogelijk is. Het flatgebouw, met zijn horizontale en verticale doorkijkjes, ademt een sfeer van transparantie (niets kan hier verborgen blijven) en tegelijkertijd claustrofobie.

Goed ook dat hier benadrukt wordt dat de protagonisten bepaald geen geharnaste, politiek bewuste tegenstanders zijn van het fascisme: de vrouw is idolaat van Mussolini, en de man heeft tot de ultieme zelfverloochening aan toe geprobeerd zijn plaatsje in de maatschappij te behouden. Zij zijn 'slechts' slachtoffers van deze 'omstandigheden', en met de keuze voor deze invalshoek wordt het in alle opzichten onontkoombare van hun situatie, en de kwaadaardigheid van deze ideologie met zijn debiele machismo met onthutsende helderheid tentoongesteld.

Voor de vrouw is er uiteindelijk bewustwording, maar eigenlijk geen hoop op ontsnapping uit haar grauwe leventje, en voor de man is er helemaal geen toekomst meer. Want vrouwen hebben nog wel een - weliswaar ondergeschikte en nederige - rol in de wereld van het fascisme, en zullen daarom niet louter om hun vrouwzijn vervolgd worden; maar voor mannen die 'geen echtgenoot, geen vader en geen soldaat' zijn, is er geen plaats.

Zeer overtuigend spel van Loren (toch geen voor de hand liggende keuze voor deze rol) en vooral Mastroianni, die ik nergens zo indrukwekkend zag als hier.

Topfilm. Eén van de beste van de afgelopen veertig jaar.